Қазақша рефераттар

Сондай әрекеттердің бір саласы - ойын әрекеті

Қазақ тілі сабағында ойын технологиясын қолданудың маңызы

Бүгінгі таңда қазақ тілін үйрену мен үйретудің маңызын өмірдің өзі айқындап отыр. Мектептегі оқу-тәрбие үдерісінде тілді меңгертудің сан түрлі тәсілі қолданылғанымен, басты мақсат өзгермейді: тілді тез әрі сапалы игеру. Осы мақсатқа жетуде сабаққа ойын элементтерін енгізу — тиімді әрі нәтижелі жолдардың бірі.

Ойынның оқу үдерісіндегі рөлі

Ойын оқушылардың ой-өрісін кеңейтеді, тапқырлығын арттырады, жылдамдығын шыңдайды, сөздік қорын молайтады және басқа да қабілеттерін дамытады. Нәтижесінде оқу материалы жеңілірек қабылданып, сабақты меңгеру сапасы жоғарылайды.

Ойын — қоғамдық тәжірибені меңгеруге бағытталған, ситуациялық жағдайда мақсатты түрде әрекет етуге мүмкіндік беретін, іскерлікті танытатын және өзін-өзі басқаруды жетілдіретін іс-әрекет.

Сабақ құрылымы және ойынның орны

Әр сабақтың міндеті мен мақсатына сай оның ішкі құрылымы оқушыға үнемі жаңалық әкелуге бағытталуы тиіс: жаңа материалды түсіндіру, саналы түрде меңгерту, пысықтау және бекіту. Алайда жасөспірім үшін сабақ барысында үздіксіз көп ақпарат айту — жалықтыратын жағдай. Осы тұста ойын үлгілерін орынды қолдану мұғалім үшін де, оқушы үшін де тиімді әдіс болып саналады.

В. А. Сухомолинский: «Ойынсыз, музыкасыз, ертегісіз, шығармашылықсыз, қиялсыз толық мәніндегі ақыл-ой тәрбиесі болмайды».

Бұл ой оқушының ақыл-ойы мен парасаты ұлттық құндылықтарды бойына сіңіру арқылы тереңдей түсетінін дәлелдейді.

Ойын әрекетінің тәрбиелік және танымдық мәні

Адамның жан дүниесінің дамуы, әлеуметтік ортаға бейімделуі әртүрлі іс-әрекет арқылы қалыптасады. Солардың маңызды бір саласы — ойын әрекеті. Қазіргі тәлім-тәрбиелік психологияда ойынның тағылымдық және тәрбиелік мәні өзекті мәселе ретінде қарастырылады.

Ойын барысында баланың денесі мен ақыл-ойы қатар дамиды, қоршаған ортаны тануы тереңдейді. Ойын — мектеп жасындағы бала үшін жат құбылыс емес: бала өмірде ойын арқылы өседі, ал ойын кезеңі — балалық шақтың ең қызықты әрі өнімді уақыты.

Сабақта қолданылатын ойын түрлері

Ойындарды оқушылардың жас ерекшелігіне сай іріктеуге болады. Сабақ үстінде өткізілетін ойындардың негізгі ұйымдастыру түрлері төмендегідей:

  • 1

    Жалпы (сыныппен)

    Барлық оқушыны қамтитын, ортақ мақсатқа құрылған ойын түрлері.

  • 2

    Топтық

    Ынтымақтастық пен бәсекені ұштастырып, қарым-қатынасты дамытатын ойындар.

  • 3

    Жекелей

    Әр оқушының жеке қабілетін танытып, дербес ойлауын қалыптастыруға бағытталған ойындар.

Нәтиже: қызығушылық, белсенділік, дербестік

Ойын сабақты тек көңілді етумен шектелмейді: ол оқушының танымын арттырады, бір-бірімен тіл табысуын жеңілдетеді, өзара түсіністікті нығайтады. Сонымен қатар ептілік пен тапқырлыққа үйретеді.

Ойын түрлерін сабақтың әр кезеңінде тақырыпқа қарай мұғалім өзі іріктеп қолданады. Ойынды әр сабақта міндетті түрде пайдалану шарт емес. Дегенмен орынды қолданылған ойындар сабақтың қызықты өтуіне, оқушылардың ынтамен қатысуына, өз бетімен жұмыс істеуіне және өздігінен қорытынды жасауына жол ашады.

Осы бағытта әртүрлі ойын үлгілерін көрсетуге болады.