Дүние жүзілік отын - энергетика шаруашылығы
Дүниежүзілік отын-энергетика шаруашылығы
Дүниежүзілік отын-энергетика шаруашылығы отын түрлерін өндіруді, электр энергиясын өндіруді және оларды тасымалдауды қамтиды. Отын мен энергияны өндіру мен тұтыну әлем елдерінде біркелкі емес: кейбір мемлекеттерде жан басына шаққандағы тұтыну өте жоғары, ал кейбірінде айтарлықтай төмен.
Энергия тұтынудағы айырмашылық (мысал)
АҚШ-тағы 1 тұрғын тұтынатын энергия мөлшері шамамен:
- ГФР еліндегі 2 тұрғынның тұтынуына тең.
- Жапония немесе Швейцария елдеріндегі 3 тұрғынның тұтынуына тең.
- Мексика немесе Куба елдеріндегі 9 тұрғынның тұтынуына тең.
- Қытай еліндегі 16 тұрғынның тұтынуына тең.
- Үндістан еліндегі 53 тұрғынның тұтынуына тең.
- Непал еліндегі 1072 тұрғынның тұтынуына тең.
Бастапқы энергия көздері және олардың үлесінің өзгеруі
Бастапқы энергия көздерінің (БЭК) құрамына мұнай, газ, көмір және басқа да энергия көздері кіреді. Уақыт өте келе олардың әлемдік энергетикалық баланстағы арақатынасы өзгеріп отырды.
I кезең — көмір кезеңі
XIX ғасырБұл кезеңде өндірілген отынның негізгі бөлігі көмір болды: жалпы өндірістің шамамен 90–95%-ы көмірдің үлесіне тиді.
II кезең — мұнай-газ кезеңі
XX ғасырдың ортасыЭнергетикада мұнай мен газдың рөлі күшейіп, мұнай басым энергия көзіне айналды.
III кезең — өтпелі кезең
1980-жылдардан беріДәстүрлі энергия көздерінің үлесі қайта қаралып, энергетикалық құрылым біртіндеп өзгеру үдерісіне өтті.
Қорытынды
Дүниежүзілік отын-энергетика шаруашылығы елдердің экономикалық даму деңгейіне, өндіріс құрылымына және ресурстық мүмкіндіктеріне тікелей байланысты. Сондықтан энергияны өндіру мен тұтынудағы айырмашылықтар әлемдік деңгейде айқын байқалады.