Ескен Елубаевтың шығармалары
Сабақтың тақырыбы
Ескен Елубаевтың шығармалары. Тұйық етістіктің септелуі.
Сабақтың мақсаты
Білімдік: Ескен Елубаевтың өмір жолымен таныстыру, ақын шығармаларын меңгерту; тұйық етістіктің септелуі туралы мәлімет беру.
Дамытушылық: жаттығу жұмыстары мен мәтін арқылы ауызекі сөйлеу дағдыларын дамыту, есте сақтау қабілетін арттыру.
Тәрбиелік: ақынның өмір жолы арқылы адамгершілік пен елжандылық қасиеттерді бойға сіңіру.
Сабақтың түрі
Жаңа білімді меңгерту.
Сабақтың әдісі
Баяндау, түсіндіру, талдау, сұрақ-жауап.
Көрнекілігі
Мәтін, сөздік, тапсырмалар.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру
Сыныптың сабаққа дайындығын тексеру, оқу мақсатын нақтылау.
II. Үй тапсырмасын тексеру
- Ескен Елубаевтың өмір жолын түсініп оқу.
- Көркем шығармадан тұйық етістіктің тәуелденген түріне қатысты 4 сөйлем тауып жазу.
III. Жаңа сабақ
1) Ой қозғау
Талқылауға арналған сұрақтар:
- Қазіргі кезең балалар әдебиетінің өкілдерінен кімдерді білесіңдер?
- Қ. Мырзалиевтің қандай шығармаларын білесіңдер?
- Қастек Баянбаев кім?
- Ескен Елубаев кім?
- Ескен Елубаевтың тұңғыш өлеңі қалай аталады?
2) Тақырыпқа кіріспе
Бүгін балалар әдебиетінің өкілі — Ескен Елубаевтың шығармаларымен танысып, тұйық етістіктің септелуін қайталаймыз және бекітеміз.
Сөздік жұмысы
Мәтіндегі жаңа сөздер мен тіркестердің мағынасын ашу, дұрыс қолдану.
3-тапсырма
Мәтінді түсініп оқып, онда не туралы айтылғанын анықтау.
3) Сұрақ-жауап арқылы бекіту
Сұрақ
Ақын шығармаларында көрнекті орын алатын жанрлардың бірі қайсы?
Жауап
Ертегілер мен аңыздар.
Сұрақ
«Ақыл тіс» жинағына қандай шығармалары енген?
Жауап
«Асар», «Жолбарыстар мен пілдер шайқасы», «Кім қайда тұрады?», «Қолбасшы мен жолбасшы».
Сұрақ
Қарлығаш туралы қандай шығармасы жарық көрді?
Жауап
«Қырғыннан құтқарған қарлығаштар».
4) Тұйық етістіктің септелуі
Тұйық етістік септік жалғауларын қабылдап, сөйлемде әртүрлі қызмет атқарады. Төмендегі кесте арқылы септелу үлгілерін бекітіңдер.
| Септік | Мысалдар |
|---|---|
| Атау | бару, келуім, көрулері |
| Ілік | барудың, келуімнің, көрулерінің |
| Барыс | баруға, келуіме, көрулеріне |
| Табыс | баруды, келуімді, көрулерін |
| Жатыс | баруда, келуімде, көрулерінде |
| Шығыс | барудан, келуімнен, көрулерінен |
| Көмектес | барумен, келуіммен, көрулерімен |
5) Тапсырмалар
1-тапсырма
Әр сөйлемге сұрақ қойып, диалог құрастырыңдар.
2-тапсырма
Ескен Елубаевтың бір өлеңін мәнерлеп оқыңдар.
Мәтінмен жұмыс
Мәтіннен тұйық етістік жұрнағы жалғанған сөздерді теріп жазып, сөз құрамына талдаңдар.
көшуге
көш — түбір, -у — тұйық етістік, -ге — барыс септік.
қуғындауға
қуғын — түбір, -да — етістік тудырушы жұрнақ, -у — тұйық етістік, -ға — барыс септік.
шабуға
шап — түбір, -у — тұйық етістік, -ға — барыс септік.
Сөйлем мүшесіне талдау
Елге осы кезде жау шабады.
Ел үдере көшеді.
IV. Бекіту
«Топтастыру» стратегиясы арқылы негізгі ұғымдарды жүйелеу: ақын шығармалары, жанр түрлері, тұйық етістіктің септелуі, мысалдар.
V. Үй тапсырмасы
- Ақынның шығармалары туралы әңгімелеу (ауызша).
VI. Бағалау
Оқушылардың сабаққа қатысуы, сұрақтарға жауап беруі, мәтінмен жұмыс және тапсырмаларды орындау сапасы бойынша бағалау.