Қазақша рефераттар

Автордың шығармашылығы

Семей қаласы, Шәкәрім атындағы мемлекеттік университет

Филология факультеті • «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығы • 4 курс

Студент: Мұхтарова Айгерім Матайбекқызы

Сабақтың тақырыбы

О. Бөкейдің «Тортай мінер ақ боз ат» әңгімесіндегі Тортай бейнесі.

Сабақтың мақсаты

Оқушыларға мәтін мазмұнын меңгерте отырып, кейіпкер бейнесіне жан-жақты талдау жасату.

Қажетті материалдар

  • Плакаттар, А3 қағазы
  • Скотч, маркерлер
  • Интербелсенді тақта
  • Презентация

Сабақтың міндеттері

  1. Мазмұнға сүйене отырып, оқушыларға кейіпкер бейнесіне жан-жақты талдау жасатып, қорытынды шығаруға жетелеу.
  2. Оқушыларға шағын іс-әрекеттерді жоспарлатып, өз бетінше жұмыс істеу дағдыларын дамыту.
  3. Әңгіме мазмұнын түйіндеу арқылы өзіндік көзқарас қалыптастыру.

Қолданылатын әдіс-тәсілдер

  • Қ. Бітібаеваның технологиясы бойынша: интервью-тест, микромінездеме, сауалнама-интервью.
  • СТО элементтері, жоба қорғау.
  • Блум таксономиясы.

Сабақ форматы

Сабақ құрылымы оқушының қызығушылығын оятудан басталып, мәтінді талдауға, кейіпкер бейнесін ашуға және жеке көзқарасын қорғауға дейін кезең-кезеңімен өрбиді. Негізгі назар — Тортай тұлғасының адамгершілік, танымдық және әлеуметтік қырларын дәлелді түрде таныту.

Әдебиет: 7-сынып • Ұсынылған уақыт белгілеулері жоспарлау үшін берілген.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

2 минут
  • Оқушылармен амандасу, түгендеу.
  • Қызығушылықты ояту.
  • Кеспе қағаздардағы суреттер бойынша оқушыларды 3 топқа бөлу.

II. Үй тапсырмасын сұрау (шолу сұрақтары)

2 минут

Мұғалім сөзі: Үйге О. Бөкейдің өмірі мен шығармашылығына шолу жасап, әңгіме мазмұнымен танысып келу тапсырылған.

Әр оқушыға интервью-тест парақтары таратылады. Әр топ белгілі бір бағыт бойынша жауап береді.

1-топ

О. Бөкейдің өмірі

2-топ

Жазушының қызмет жолы

3-топ

Автордың шығармашылығы

Интервью-тест: О. Бөкейдің өмірі

  1. Оралхан Бөкей кім?
  2. Қай жылы, қай жерде дүниеге келді?
  3. Отбасы туралы не білесің?
  4. Автор туралы ақын-жазушылардың құнды пікірлерін жазыңыз.

Интервью-тест: қызмет жолы

  1. Ең алғашқы еңбек жолы қай жерде, қандай қызметтен басталды?
  2. Автор қандай жоғары оқу орнын бітірген?
  3. О. Бөкей қандай газет-журналдарда қызмет атқарды?

Интервью-тест: шығармашылығы

  1. Автордың ең алғашқы шығармасы қалай аталады?
  2. Жазушының есімін танытқан қай повесть?
  3. О. Бөкейге қай шығармасы үшін ҚР Мемлекеттік сыйлығы берілді?
  4. Автордың бірнеше шығармасын атап жазыңыз.

III. Мағынаны ажырату

Мұғалім сөзі: Балалар, слайдқа назар аударайық. Суреттерде не бейнеленген? Бұл суреттердің басты кейіпкерге қандай қатысы бар?

Сабақты әдебиет теориясымен байланыстырайық: әңгіменің сюжеті қандай, композициялық құрылымына қалай талдау жасауға болады? (Ауызша жауап.)

Суреттер біздің басты кейіпкеріміз Тортайға тікелей қатысты. Демек, бүгінгі сабақта Тортай бейнесіне талдау жасаймыз.

Тортайға микромінездеме

Мәтіннен алынған дәйексөз Ықтимал жауап (қасиеттер)
«Қой аузынан шөп алмас.» Жуас, момын, ұялшақ, жасқаншақ.
«Құлағының сәл мүкісі бар.» Естуі нашар (саңыраулау).
«Кетерінде сүйікті кітабын сыйлап тұрып: “Мен үшін де оқы. Бәлкім, мен міне алмаған ақ боз атқа сен мінерсің”, — деді.» Достыққа адал, мейірімді, үміт сыйлайтын.
«Аузымызды ашып тыңдайтын абызымыз.» Білімді, оқыған-тоқығаны мол.
«Тоқ бала, аш баламен ойнамайды.» Тауқымет көрген, жетімдіктің салмағын сезінген.
«Кел жаныма, мен сені тым жақсы көремін. Бастықтың баласымын деп мұрныңды көкке көтермейсің, қарапайымсың.» Қамқор, ақылшы, адам танитын.
«Әкем де, шешем де — сол кітап.» Кітапқа ерекше құмар, рухани сүйенішті білімнен табатын.

IV. Ой-толғаныс

Кітап, достық және жетімдіктің зардабы тақырыптары бойынша қандай қанатты сөздер айта аласыздар?

1-топ

«Достық — ұлы қасиет.»

2-топ

«Жетім көрсең, жебей жүр.»

3-топ

«Кітап — таусылмас байлық.»

Осы тақырыптардың бірін таңдап, плакатқа жоба жұмысын жазып, топ болып қорғаңыздар.

V. Қорытынды

«Өзіңді-өзің таны, біліміңді сарала» қағидасы бойынша (Блум таксономиясын басшылыққа ала отырып), әр оқушыға сауалнама-интервью парағы таратылады. Оқушылар өз жауаптарын толтырып, қысқа рефлексия жасайды.

Рефлексияға бағыт беретін сұрақтар

  • Тортайдың бойындағы ең басты қасиет қайсы? Дәлел келтір.
  • Әңгімедегі детальдар кейіпкер мінезін қалай ашады?
  • Оқиға саған қандай ой салды? Өзіндік көзқарасыңды жаз.