Қазақша рефераттар

Ауыл шаруашылығы зиянкестерінің түрлерін ата

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Сабақ жоспары

№
11
Топ
ТМ-12
Курс
II

Мамандық және біліктілік

Мамандығы
1504000 — Фермер шаруашылығы
Біліктілігі
1504062 — Ауылшаруашылығы өндірісіндегі тракторшы-машинист

Тақырыптар

Бөлімнің тақырыбы
Ауыл шаруашылық дақылдарының өнімін өндіру технологиясы
Сабақтың тақырыбы
Арам шөптермен және зиянкестермен күресу

Сабақ форматы

Сабақтың типі
Еңбек тәсілдері мен әдістерін үйрету сабағы
Өткізу орны
№3 тракторларды, автомобильдерді және ауыл шаруашылық машиналарын жөндеу шеберханасы

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Студенттерге таңдаған мамандығының құндылығын түсіндіру, жаңа технологияларға бейімдеу және арам шөптер мен зиянкестерге қарсы күресу тәсілдерін меңгерту.

Дамытушылық

Кәсіби бағдар беру, ой-өрісті дамыту, техникаға қызығушылықты арттыру; агротехникалық талаптарды, тракторлардың қосымша жабдықтарын жұмысқа дайындауды, сондай-ақ жаздық және күздік бақтарды кесуге даярлауды үйрету.

Тәрбиелік

Ұқыптылыққа, іскерлікке, эстетикалық талғамға және отансүйгіштік пен патриоттық құндылықтарға тәрбиелеу.

Әдістер мен байланыстар

Сабақтың әдістері

  • Ауызша түсіндіру: әңгімелесу, түсіндіру, дәріс оқу, оқулықпен жұмыс.
  • Көрнекілік: бақылау, тәжірибелерді көрсету.
  • Еңбек тәсілдерін көрсету: құрал-жабдықпен жұмыс істеу дағдылары.
  • Тәжірибелік әдістер: жаттығулар, тәжірибелік және өндірістік жұмыстар.

Пәнаралық байланыс

  • Агрономия негіздері: топырақ құнарлылығы, пішен дайындау, сабан жинау.
  • Еңбек және техника қауіпсіздігі: техникамен жұмыс кезіндегі қауіпсіздік талаптары.
  • Өсімдіктану: астық, бақтар мен жүзімдіктер, көкөніс дақылдарының химиялық қорғанысы.

Материалдық-техникалық база

Құрал-саймандар және жабдықтар

  • Тракторшы-машинист мамандығының шеберханасы
  • Тракторлардың қосымша жабдықтары
  • Плакаттар
  • Лабораториялық-практикалық тәжірибе өткізу орны
  • Технологиялық схема

Назар аударатын жайт

Практикалық бөлімде негізгі мақсат — өндірістік ортаға жақын жағдайда жұмыс орнын дайындау, орындалған жұмыстың сапасын бақылау және қауіпсіздік талаптарын сақтай отырып тапсырманы аяқтау.

Қауіпсіздік

Техникамен жұмыс кезінде еңбек қорғау және техника қауіпсіздігі ережелері міндетті түрде қайталанады және қатаң сақталады.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі (3 минут)

  1. Сәлемдесу.
  2. Студенттерді түгендеу.
  3. Оқу құрал-жабдықтарын тексеру.

2) Кіріспе нұсқау (42 минут)

Таныстыру және тексеру

  • Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарын түсіндіру.
  • Теориялық және өндірістік оқытуда алған білімді тексеру.

Тексеру сұрақтары

  1. Ауыл шаруашылығы дақылдарынан мол өнім алудың негізгі шарттарын атаңыз.
  2. Ашық дала жағдайында қар тоқтатудың маңызын түсіндіріңіз.
  3. Тұқым себілгеннен кейін егістік бетінде қатты қабыршақ пайда болса, қандай шара қолданылады?
  4. Күздік егісті күтіп-баптау қалай жүзеге асырылады?

Жұмыс тәсілдерін көрсету

Оқу шебері орындалатын жұмыстардың әдіс-тәсілдерін түсіндіреді, жұмыс сапасын бақылаудың жолдарын көрсетеді, студенттердің қауіпсіз әрі тиімді орындауына бағыт береді.

Негізгі ұғым

Ауыл шаруашылығы зиянкестері — қолдан өсірілетін өсімдіктерді зақымдайтын немесе толықтай жойып жіберуі мүмкін жәндіктер мен жануарлар.

Омыртқасыздар

Жұмыр құрттар, өсімдікқоректі кенелер, жәндіктер, жалаңаш шырыштар және ұлулар.

Омыртқалылар

Құстар және сүтқоректілердің кейбір түрлері (әсіресе кеміргіштер).

Зақым түрлері

Жапырақты, тамырды, ұлпаны, жемісті кеміру немесе сору арқылы өсімдіктің өсуін тежейді, солдырады.

Зиянкестерді қоректенуіне қарай жіктеу

Монофагтар

Бір ғана өсімдік түрімен немесе ұқсас бірнеше түрімен қоректенеді (мысалы: бұршақтың дәнек қоңызы, таңқурай кенесі).

Олигофагтар

Бір тұқымдасқа жататын көптеген өсімдік түрімен қоректенеді (мысалы: орамжапырақ тұқымдасының бүрге қоңыздары, қандалалар, түйнек бізтұмсықтары, дәннің сұр көбелегі).

Полифагтар

Көптеген өсімдік түрімен қоректенеді (мысалы: шегірткелер, шыртылдақ қоңыздар, күздік көбелек).

Қосымша түсініктеме: кенелер

Кенелер дақылдарды сорып зақымдайды, сондай-ақ қоймаларда астық, дән, ұн, кептірілген жеміс пен көкөніс өнімдерімен қоректенуі мүмкін. Кейбір түрлері індет таратады.

Қосымша түсініктеме: жұмыр құрттар

Жұмыр құрттар көбіне өсімдіктің тамырымен қоректеніп, дамуын әлсіретеді және өнімділікті төмендетеді.

Бекіту сұрақтары

  1. Ауыл шаруашылығы зиянкестерінің негізгі түрлерін атаңыз.
  2. Ауыл шаруашылығы дақылдарына зиян келтіретін көпқоректі (полифаг) жәндіктерге қандай түрлер жатады?
  3. Арам шөптермен күрес қандай жолдармен жүзеге асырылады?

Еңбекті қорғау және техника қауіпсіздігі

Қауіпсіздік ережелері қайта қаралып, жұмыс орындарына бөлінер алдында міндетті түрде нұсқаулық өткізіледі.

3) Ағымдағы нұсқау және оқу-өндірістік жұмыс (180 минут)

Өзіндік жұмыстар

  • Жұмыс орнын жұмысқа дайындау.
  • Арам шөптер мен зиянкестерге қарсы күресу шараларын орындау.

Маңызды қағида

Күресу шаралары бақылау нәтижесіне сүйене отырып жоспарланады: зиянкес саны, таралу аймағы және даму кезеңі ескеріледі.

Шегірткелерге қарсы күресу: бақылау және шаралар

Алдын алу

Ерте көктемде шегіртке байқалған егістік танаптарды бізтұмсықты немесе дискілі тырмалармен өңдеу. Көпжылдық шөптерді тісті немесе бізтұмсықты тырмалармен өңдеу. Танапаралықтарды және танаппен шектес тың, егін егілмейтін жерлерді де өңдеу қажет.

Жою (инсектицид қолдану)

Инсектицидтер саяқ шегірткелерге қарсы 1 м² аумақта 8–10 дернәсіл, ал үйірлі шегірткелерге қарсы 1 м² аумақта 5 және одан көп дернәсіл болғанда қолданылады.

Есепке алу (мониторинг)

Таңертең немесе кешкі уақытта маршрутпен жүріп, әр 100 метр сайын 1 м² алаңқайда көзбен шолу жүргізіледі. Сондай-ақ рамка көмегімен секірген шегірткелер саналып, 1 м²-ге шаққандағы көрсеткіш анықталады.

Препаратты таңдау және өңдеу түрлері

Ұзақ әсер ететін инсектицидтер

Егер бір аумақта түрлік құрамы көп болып, дернәсілдер әр мезгілде шықса және жастары әртүрлі болса, ұзақ әсер ететін препараттарды қолданған тиімді.

Химиялық өңдеудің тиімді уақыты

Өңдеу дернәсілдер қанаттанғанға дейін жүргізілсе, нәтиже жоғары болады. Нақты жағдайға қарай жаппай, бөгеу және локальді өңдеу қолданылады.

Бөгеу өңдеуінің өлшемі

Бөгеу мақсатымен өңдегенде дәрі шашылатын жолақтың жалпақтығы әдетте 40–100 м шамасында болуы керек.

Қорытынды ой

Арам шөптермен және зиянкестермен күрес — бақылау, алдын алу және дұрыс таңдалған өңдеу тәсілдерінің үйлесімі. Нәтиже тұрақты болуы үшін агротехникалық талаптар мен қауіпсіздік ережелері қатар сақталуы тиіс.