Элементтер айтысы
Химия — ғажайыптар әлемі. XXI ғасыр — химия ғасыры. Тәуелсіздігіміздің 20 жылдығымен тұстас өткен Халықаралық химия жылы аясында ұйымдастырылған «Химия — ғажайыптар әлемі» апталығының қорытынды кешіне қош келдіңіздер.
Негізгі ой
Химия мен медицина дамыса — адам өмірі жақсарады; өндірісте химия орнықса — өркениет ілгерілейді. Химиясыз жердің құнары да, тұрмыстың тынысы да толық ашылмайды.
Кештің жоспары
- 1 «Сиқырлы ғылым ғажаптары»
- 2 «Элементтер айтысы»
- 3 «Жас химик — 2011» сайысы
Химияның тартымды әлемі
Химия әлемі — қызықты әрі тартымды. Өз сырымен әркімді қызықтырады: ғылымға ден қойсаң, табиғаттың ғажабын танисың.
Шақыру
Химиялық қызықты тәжірибелерді тамашалаңыздар.
Қызықты тәжірибелер
Көрінбейтін жазу
Жазуды көрінбейтін күйден айқын мәтінге айналдыру арқылы химиялық өзгерісті бақылау.
Жұмыртқаны қабығын сындырмай аршу
Қабықтың құрамымен әрекеттесу арқылы нәзік құрылымның қалай сақталатынын түсіндіру.
Отсыз түтін
Реакция нәтижесінде түтін тәрізді әсердің пайда болуын қауіпсіз түрде көрсету.
Элементтер айтысы
«Химиктердің ауылында элементтер тойы болды: металдардың қауымында ән-күй, айтыс, ойын болды» — деп, элементтер айтысын тамашалауға шақырамыз.
1-тур
Қызықты тәжірибелер көрсетіледі.
2-тур
«Элементтер айтысы»: химия патшасы өз тұрғындарының өнері мен қасиетін таныту үшін бейорганика мен органиканы ортаға шақырады.
Органика
Көруге химия кешін жиналғандар, Менделеевке құдайындай сыйынғандар, қош келдіңдер — бүгінгі ғажайыпты тамашалау бақыты бұйырғандар.
Органикпін, несіне жасырайын: сенен, достым, күшімді асырайын. Органика күшіне химияда тура алар — шыдап қасымда кім?
Бейорганика
Армысыңдар, бүгінгі кешті көретіндер! Химия кереметін жырға қосам. Сөзіме сенетіндер, көнетіндер — есімім бейорганика, таныстырсам.
Жеңілер деп ойлама жарыстырсаң: химияның тірегі — мына менмін. Не қыласың, күшіңе қарсы тұрсам?
Химия патшасының төрелігі
Органика да, бейорганика да — өмірдің тірегі. Дауласудың қажеті жоқ: екеуің де адамзатқа қызмет етесіңдер.
Органиканың уәжі
- Органика — өмір мен тұрмыстың тірегі; құрамында көміртек бар.
- Эфир, шайыр, целлюлоза, бояулар — өндірісте кең қолданылады.
- Дәрі-дәрмек, крахмал, ақуыз, полимерлер және полиэтилен — органикалық химиямен тығыз байланысты.
- Өнеркәсіп пен отын көздерінің бір бөлігі — органикалық қосылыстар.
Бейорганиканың уәжі
- Титан — ғарыш саласында қолданылатын маңызды металл.
- Ауа мен су — тіршіліктің басты негізі.
- Алтын, күміс, платина, асыл газдар — табиғат байлығының өзегі.
- Ғылым қақпасы ашық: мақтаннан бұрын, өмірге пайдаңды дәлелде.
«Жас химик — 2011» сайысы
Елбасымыз Н. Әбішұлы Назарбаевтың «Тәуелсіздіктің туы — білімді ұрпақ қолында» деген сөзіне сай, дені сау, рухы биік, ой-өрісі кең, болашағы айқын XXI ғасырдың білгір химиктерін ортаға шақырамыз.
Сайыс кезеңдері
1. Бәйге
Жедел сұрақ-жауап.
2. Тіл өнері
Химиялық жұмбақтар.
3. Дода
Қиын сұрақтар сайысы.
4. Химиялық эстафета
Реакция теңдеулерін жазу.
5. Жорға
«Иә/жоқ» форматындағы блиц.
Қатысушылар
- Әбілқасым Е. 10-сынып
- Әнуарбек А. 10-сынып
- Қайрат Г. 9-сынып
- Құлмұрат А. 10-сынып
- Алдан Р. 9-сынып
Әділқазылар алқасы
Шеберлікті де, білімді де сараптап, әділ баға берулеріңізді сұраймыз.
- 1 ________________________
- 2 ________________________
- 3 ________________________
Тілек
Қатысушыларға сәттілік, белсенділік және жеңіс тілейміз.
Кезеңдердің мазмұны
I. Бәйге
Ең қиыны — жарыстың «Бәйгесі». Мықтылар ортаға шықсын: тез жауап бер, ойланып тұрып қалма.
Әр ойыншыға 5 сұрақ қойылады. Дұрыс жауап — 5 ұпай. Экранға назар аударамыз, ретімен жауап береміз.
II. Тіл өнері
Химияны оқу — әркімге парыз: ол барлық елде, әр тілде оқытылады. Химияның әр бөлімін меңгерсең, күн сайын алдыңнан шығады.
Бұл кезең — химиялық жұмбақтар. Кезең соңында ұпайы ең төмен 1 сайыскер ойыннан шығады.
III. Дода
Мәңгі есте қалар ғажайып сайыс болсын: білімдірек шәкірт озсын, сұрақтары қиынырақ болсын.
Бұл кезеңнен кейін де ұпайы аз 1 оқушы ойыннан босатылады.
IV. Химиялық эстафета
Сыналар шақ тағы келді: білім теңізінің тереңіне бойлап, реакция теңдеулерін жазатын кез жетті.
Қорытындысында ұпайы төмен 1 сайыскер ойыннан шығады.
V. Жорға
Химияның құпиясы қиын көрінер, бірақ ізденсең — жол ашады. Көп оқып, біліміңді шыңдай бер: химияның қыр-сырын таны.
Әр оқушыға 10 сұрақ қойылады. Жауап форматы: «иә» немесе «жоқ».
1-сайыскер: «Иә/Жоқ» сұрақтары
- Химия наны — күкірт қышқылы.Иә
- Озонның формуласы — O3.Иә
- Үйге жарық беретін элемент — темір.Жоқ
- «Аспан тасы» аталатын элемент — темір.—
- Сүйек құрамында сынап бар.Жоқ
- Адам тыныс алатын газ — сутек.Жоқ
- Оттекті ашқан ғалым — Кавендиш.Жоқ
- Бактерицидтік қасиеті бар металл — күміс.Иә
- Атом-молекулалық ілімді негіздеген ғалым — Ломоносов.Иә
- Ең жеңіл металл — литий.Иә
Ескертпе: бастапқы мәтіндегі 4-сұрақтағы атау қате берілгендіктен, мазмұны тілдік тұрғыдан түзетіліп, жауап орны бос қалдырылды.
2-сайыскер: «Иә/Жоқ» сұрақтары
- Айдаһар бейнесіне ұқсайтын элемент — күкірт.Иә
- Адам шашында алтын бар.Иә
- Ас тұзының формуласы — NaCl.—
- Период саны — 3.Жоқ
- Көмір қышқылының тұзы — сульфат.Жоқ
- Күміс қасық қараяды.Иә
- Сутекті ашқан ғалым — Пристли.Жоқ
- Алғашқы көмекке пайдаланатын бейметалл — йод.Иә
- Ең қатты металл — литий.Жоқ
- Ең ауыр металл — осмий.Иә
Ескертпе: бастапқы мәтінде 3-сұрақтың жауабы толық берілмегендіктен, жауап орны бос қалдырылды.