Бес баланың аяғы нешеу

Білімді мыңды жығар: математикалық сайыс

Бұл сайыс — оқушылардың логикалық ойлауын шыңдап, математикаға қызығушылығын арттыруға бағытталған жарыс сабақ. Тапсырмалар жылдамдықты, дәлдікті, әділ шешім қабылдауды және топтық ынтымақтастықты талап етеді.

Түрі

Жарыс сабақ

Әдістері

Сұрақ-жауап, түсіндіру, көрнекілік

Формасы және көрнекілігі

Топпен жұмыс; презентация, нақыл сөздер

Мақсаты

Оқушыларды ойлана білуге, тапсырмаларды тиянақты әрі тыңғылықты орындауға баулу; әділ шешім айтуға, бірлік пен ынтымақтастыққа, әдептілікке тәрбиелеу.

Міндеттері

Математикаға қызығушылықты арттыру, математикалық ойлауды дамыту, білімді тереңдетіп-кеңейту, есептеу дағдыларын жетілдіру.
Зейін, ойлау және зерде үдерістерін дамыту; қиялды ұштап, қабілеттерді шыңдау, шығармашылықты дамыту.
Дидактикалық және логикалық тапсырмалар арқылы ақыл-ой белсенділігін арттыру; ұйымшылдыққа, мәдениеттілікке, тиянақтылыққа баулу.

Ұйымдастыру және мотивация

Жүргізуші: Қош келдіңіздер, қадірлі ұстаздар және оқушылар! Бүгінгі «Тапқыр математик» сайысында сендерді қызықты сұрақтар мен тапсырмалар күтіп тұр. Жеңіске жету үшін белсенділік танытып, сұрақтарға жылдам әрі дәл жауап беріңдер.

Нақыл сөз

М. Ломоносов: «Ақыл-ойды тәртіпке келтіретін — математика, сондықтан да оны оқу керек.»

Сайыс бағдарламасы

1-кезең

«Кел, танысайық!»
2-кезең

«Кім жылдам?»
3-кезең

«Сандар сыры»
4-кезең

«Ойлан, тап!»
5-кезең

«Жұмбақ есептер»
6-кезең

«Бәйге» (қорытынды)

І топ — «Алғырлар»

Топ басшысы: Туреханов Айдос

Ұраны: «Білімді мыңды жығар, білекті бірді жығар.»

ІІ топ — «Тапқырлар»

Топ басшысы: Ермекбаева Аяулым

Ұраны: «Оқусыз білім жоқ, білімсіз күнің жоқ.»

2-кезең: «Кім жылдам?» (логикалық тапсырмалар)

Бұл кезеңде әр топ ұяшықтарды таңдайды. Сұрақ оқылған сәтте жауапты мүмкіндігінше тез айту қажет.

І топ тапсырмалары

1. Екі сиырдың мүйізі нешеу? (4)
2. Бір мысықтың аяғы қанша? (4)
3. Бір балық, екі ешкі, үш үкі, төрт түлкі, алты арғымақ. Барлығы неше аяқ? (16)
4. Ыдыста 9 тоқаш, 3 өрік және 5 құрма бар. Ыдыста барлығы неше жеміс бар? (8)
5. Менің атым — Гүлнұр. Інімнің бір әпкесі бар. Оның аты кім? (Гүлнұр)
6. Інісі 5 жаста, апасы 8 жаста. 10 жылдан кейін апасы інісінен неше жас үлкен болады? (3 жас)
7. Бес балаға бес алманы себетте бір алма қалатындай етіп қалай бөліп беруге болады? (бір балаға алма салынған себетпен бірге беру)
8. Ондықтарды тура сана.
9. Уақыт өлшемі. (сағат)
10. 60 санында неше ондық, неше бірлік бар? (6 ондық, 0 бірлік)
11. 100 бен 20 санының айырмасы. (80)

ІІ топ тапсырмалары

1. Үстел жанында 6 орындық бар еді. Екеуін терезе жаққа жылжытты. Бөлмеде неше орындық болды? (6)
2. Қарындасы 2 жаста болғанда, ағасы 5 жаста болды. Ағасы 8-ге келгенде қарындасы нешеде болады? (5 жаста)
3. Бес қойдың басы нешеу? (5)
4. Үш адамның қолы нешеу? (6)
5. Бес баланың аяғы нешеу? (10)
6. Бір әкенің 6 ұлы бар, әр ұлдың 1 қарындасы бар. Әкеде барлығы қанша бала бар? (7)
7. Қарағайда 40 апельсин пісті, оның 10-ы түсті. Қарағайда неше апельсин қалды? (30)
8. Қуат күніне 5 бет оқиды. 3 күнде неше бет оқиды? (15)
9. Екі қолда қанша саусақ бар, ал он қолда ше? (10, 50)
10. 3 жұмыртқа 3 минутта піссе, 5 жұмыртқа неше минутта піседі? (3 минут)

Ескерту: Бастапқы мәтіндегі 4-тапсырмадағы «барлығы неше жеміс?» сұрағы математикалық тұрғыдан 3+5=8 деп түзетілді (тоқаш — жеміс емес).

3-кезең: «Сандар сыры» (мақал-мәтелдер)

Сандар қатысқан мақал-мәтелдердің басы беріледі. Қатысушылар жалғасын табуы тиіс. Әр дұрыс жауапқа — 1 ұпай.

І топ

1) Екі жақсы қас болмас, екі жаман дос болмас.
2) Бес бармақ жиналса, жұдырық болады.
3) Отыз тістен шыққан сөз, отыз рулы елге жетеді.
4) Жеті жұрттың тілін біл, жеті түрлі білім біл.
5) Жүз сомың болғанша, жүз досың болсын.

ІІ топ

1) Бір тал кессең, он тал ек.
2) Бес саусақ бірдей емес.
3) Жігітке жеті өнер де аз.
4) Жеті атасын білмеген ұл — жетесіз.
5) Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.

4-кезең: «Ойлан, тап!» (математикалық оқылым)

Теңдеу мен амалдарды сөзбен оқып, дұрыс құрастыру ұсынылады. Бұл кезең — математикалық тіл мен логиканы қатар дамытатын тапсырмалар топтамасы.

І топ

Т + 10
6 + Н
7 + К
100 + ІМ
К + 2 + Л

ІІ топ

3 + кір
5 + ік
с + 10 + а
қ + 10 + ақ
8 + көз

5-кезең: «Жұмбақ есептер»

І топ

Көлден ұшты — 7 қаз. Қайтып қонды — 2 қаз. Қонбай қалғаны нешеу?

Жауабы: 5
Бақтағы 10 алманы кірпі жинады. Ең әдемі екеуін ақ тиінге сыйлады. Қанша алма қалды?

Жауабы: 8

ІІ топ

Аулада 3 үйрек, қорада 1 үйрек болды. 1 үйрек тығылды, 1 үйрек жығылды. Барлығы неше үйрек қалды?

(Жауабы бастапқы мәтінде көрсетілмеген. Қажет болса, шартын нақтылап, бірмәнді жауап шығарамыз.)

6-кезең: «Бәйге» (қорытынды)

Бұл кезеңде топ басшылары 1 минут ішінде мүмкіндігінше көп сұраққа жауап береді.

І топ басшысына сұрақтар

1. Қосуға кері амал қандай?
2. Екі нүктені қосқанда не пайда болады? (кесінді)
3. 1 м-де неше см бар? (100)
4. Наурыз мерекесін қай күні атап өтеміз?
5. Ең үздік баға қандай? (5)
6. Қай жылы тудың?
7. «Тышқан аулағышты» 5 әріппен қалай атауға болады? (мысық)
8. Сабақ нешеде басталады? (08:30)
9. Қай мектепте оқисың?
10. Отбасыңда қанша адам бар?

ІІ топ басшысына сұрақтар

1. Азайтуға кері амал қандай? (қосу)
2. Жүзде неше нөл бар? (2)
3. 10 ондық неше болады? (100)
4. 50 мен 20-ның қосындысы неше? (70)
5. 1 дм-де неше см бар? (10)
6. Аналар мен қыздар мерекесін қай күні тойлаймыз? (8 наурыз)
7. 1 жылда неше ай бар? (12)
8. Ең нашар баға қандай?
9. Туған күнің қай күн?
10. 5-сыныпта жасың шамамен нешеде болады? (10 жаста)

Қорытынды

Сайыс соңында қорытынды шығарылып, ең тапқыр топ анықталады. Қатысушылар грамоталармен марапатталады.

Математика — тәртіп, мағына мен мән. Ол — терең сырға толы, шетсіз-шексіз дария іспетті білім әлемі.

Қысқа тест

1) Дұрыс жазылған теңсіздікті тап

а) 6 < 8
ә) 9 > 4
б) 5 = 7

2) Мәні дұрыс жазылған өрнекті тап

а) 70 − 50 = 20
ә) 50 + 40 = 80
б) 30 + 40 = 70

Ескерту: Тест тапсырмаларындағы белгілер бастапқы мәтіндегі пішімнен түзетіліп, математикалық стандартқа келтірілді.