Жеті жұрттың тілін біл, жеті түрлі білім біл
Сабақтың мақсаты мен тұжырымдамасы
Сабақтың мақсаты — халық даналығы мен тектілік туралы ұлағатты ұғымдарды ғылыми ойлаумен сабақтастыра отырып, халық педагогикасының ғылыми негізі бар екенін түсіндіру.
Сабақ түрі
Білімді бекіту.
Сабақ әдістері
- Сұрақ–жауап, проблемалық сұрақтар
- Оқулықпен жұмыс, ғылыми деректерден үзінділер
- Шығармашылық тапсырмалар
- Жұптық және топтық жұмыс, ой-түйін
- Халықтық педагогика элементтері
Көрнекіліктер
Сабақ барысында М. Беспаевтың «Бозторғай» әні баяу әуенмен тыңдатылады (фон ретінде).
Топтарға бөліну және ұрандар
1-топ — «Алғырлар»
Капитан командасын (тобын) таныстырады.
Ұраны
«Білімнен асар байлық жоқ»
Мақсаты
«Ей, білімді түзу ұста жолыңды, кетпе ұмытып, ойлап тек пен түбіңді.»
2-топ — «Зерделілер»
Ұраны
«Білім — таусылмас кен»
Мақсаты
«Жұртыңды ауыстыра алсаң да, ұлтыңды ауыстыра алмайсың.»
«Салтыңды ауыстыра алсаң да, халқыңды ауыстыра алмайсың.»
Сайыс құрылымы: 5 бөлім
1-бөлім — Проблемалық сұрақ
М. Беспаевтың «Бозторғай» әні тыңдалып болған соң, әр топқа ойлануға жетелейтін тапсырма беріледі.
1-топқа
«Аяғын көріп асын іш, анасын көріп қызын ал.»
2-топқа
«Көкек — ана, тастанды — бала.»
2-бөлім — «Құралайды көзге атқан»
Өлең мазмұнына қарай мақал-мәтелді табу және мағынасын негіздеу.
Ақ сүтпен бірге сіңген жақсылық
Айнымайды еш, ажал құшқанша.
Ет-сүйекпен бірге сіңген қылық
Өзгермейді, ажал жеткенше.
Тірек мақал:
«Сөз сүйектен, таяқ еттен өтеді.»
Бала әкені бел күшінен жаралған,
Құрсақта айлап жатады екен нәр алып.
Әке еңбегі ұл бойына сіңіскен,
Көрінеді кейін атқа мінуден-ақ.
Тірек мақал:
«Жігіттің жақсы болса нағашысы, жиеннің содан болар бағалысы.»
Қанша тентек болса да, көпшілікке тоқтайды,
Әділдікке бас иіп, намысын да қорғайды.
Тірек мақал:
«Қоянды қамыс, ерді намыс өлтіреді.»
Жақсы туған баланың атасы жаман болса да,
Төрде отырып сый табар.
Бала жаман туғанның атасы жақсы болса да,
Түйе үстінен ит қабар.
Тірек мақал:
«Жақсы бала — сүйеніш, жаман бала — күйініш.»
3-бөлім — Генетиканың басқа ғылымдармен байланысы («Ой қоржын»)
Генетика ұғымын кеңейту: пәндер тоғысында дәлел келтіру және мысалдар келтіру.
Генетика × Медицина
Тұқым қуалайтын аурулар, диагностика, алдын алу.
Генетика × География
Популяция, қоныстану, орта әсері.
Генетика × Педагогика
Даралық, қабілет, тәрбие мен орта ықпалы.
Генетика × Селекция
Сұрыптау, тұқым жақсарту, нәтижені болжау.
4-бөлім — «Жеті жұрттың тілін біл, жеті түрлі білім біл»
Интерактивті тақтада көрсетілген тұқым қуалайтын ауруларды талдау: атауы, белгілері, қауіп факторлары және алдын алу жолдары.
Тапсырма форматы: жұптық/топтық талдау, қысқа презентация, нақты қорытынды.
5-бөлім — Ой түйін
Бөлім мақсаты — ғылыми және өмірлік деректерге сүйеніп, жауапкершілікті шешімдерге келу.
1-топтың қорытындысы
Туыстық некенің тиімсіздігі және оның ықтимал салдары.
2-топтың қорытындысы
Генетикалық кеңес: алдын алу, ақпараттану, жауапты жоспарлау.
Негізгі ой: Ұрпақ — ғұмыр жалғасы, тіршілік көзі.
Қорытынды бөлім: ән, бағалау, үй тапсырмасы
Хор
Ана туралы ән орындалады.
Бағалау
Топ жетекшілері (капитандар) өз командаларының жұмысын бағалайды.
Үй тапсырмасы
- «Жеті атаңды білесің бе?» тақырыбына дайындық.
- Тұқым қуалайтын аурулардың алдын алу және емдеу жолдары.