Бейнекөрсетілім көрсету
Мақсаты
Бұл материалдың мақсаты — темекінің ағзаға тигізетін кері әсерін ашып, оның салдарынан туындайтын ауру түрлерін түсіндіру. Шылым шегудің зиянды жақтарын нақты деректермен көрсете отырып, темекінің у екенін ұғындыру, жағымсыз әдеттен жиіркенуге және бірлесіп жұмыс істеуге тәрбиелеу.
Сонымен қатар, салауатты өмір салтын қалыптастыру, зиянды қылықтардан аулақ болуға бағыт беру көзделеді.
Көрнекіліктер
- Даналар сөзі
- Слайд
- Бейнекөрсетілім
- Суреттер
“ Темекі бүкіл денеге залал әкеледі, ақыл-ойды бұзады, ұлттарды түгелдей надандыққа әкеледі. ”
Күтілетін нәтиже
- Темекінің тарихын және ағзаға зиянды әсері бар екенін біледі.
- Темекінің әсерінен туындайтын ауру түрлерін ажыратады.
- Сын тұрғысынан ойлау дағдысы қалыптасады.
- Салауатты өмір сүруге дағдыланады.
Жоспар
Психологиялық дайындық
Қысқа медитация мәтіні
Көзімізді жұмамыз. Еркін тыныс аламыз. Жақсы ойларға көңіл бөлеміз.
Шаршағанды ұмытып, денемізді босаңсытамыз.
Енді жап-жасыл, жұп-жұмсақ шөптің үстінде жатқандай сезінейік.
Күн нұрын бізге төгіп тұр… Күн жып-жылы. Самал леп. Таза ауа.
Біз еркін тыныстадық. Ғажап қана демалдық.
Оянатын сәт келді! Көздерімізді ашамыз. Қолымызды жоғары көтеріп, керілеміз. Күлеміз.
Топқа бөліну
Оқушылар стикер таңдау арқылы үш топқа бөлінеді:
1-топ
Зерттеушілер
2-топ
Суретшілер
3-топ
Ақындар
Темекінің ағзаға зияны
Бұл бөлімде темекінің адам ағзасына тигізетін зияны туралы мәлімет беріледі және бейнекөрсетілім ұсынылады.
«Сен білесің бе?» — қысқа деректер
- Әрбір темекі адам өмірін шамамен 8 минутқа қысқартады.
- Күніне 1 қорап темекі тартатын адамның өкпесіне 1 жылда шамамен 1 литр смола жиналуы мүмкін.
- Дүние жүзінде шылым шегуден жыл сайын 3,5 млн адам қайтыс болады.
- Шылым шегетіндер, әдетте, қысқа өмір сүреді: өмірін орта есеппен 6 жылға қысқартуы мүмкін.
- Темекі шегушілер инфаркт, қатерлі ісік, асқазан жарасы сияқты аурулардан 10–30 есе жиірек қайтыс болуы мүмкін.
- Балалар үшін темекінің қаупі ересектерге қарағанда 2 есе жоғары. Кей жағдайларда балалар 2–3 тал темекіні қатарынан шеккеннен кейін жүрек тоқтаған оқиғалар болған.
Жасөспірімдер темекіні не себепті шегеді?
«Жасөспірімдер темекіні не себепті шегеді?» деген сұрақ бойынша оқушылардың пікірлері тыңдалады. Төменде ықтимал жауаптар берілген:
- Темекінің ағзаға қаншалықты зиян екенін білмеу немесе оған жеңіл қарау.
- Құрдастардың немесе өзінен үлкендердің қысымы.
- «Бір рет көрейін, кейін тастаймын» деген әуестік.
- Сәнқойлық, өзін «ересек» сезінуге ұмтылу.
- Жарнама әсері мен қызығушылықтың артуы.
- «Ми жақсы жұмыс істесін» немесе «батылдық береді» деген қате түсінік.
Топтық тапсырмалар
Зерттеушілер
Темекінің тарихы мен зияны туралы ақпарат дайындайды. Қосымша ресурстар беріледі.
Суретшілер
Темекінің адам өміріне зияны туралы ес картасын (mind map) құрады.
Ақындар
Темекінің зияны туралы бір шумақ өлең және бес жолды өлең жазады.
Тапсырмалар орындалғаннан кейін әр топ өз жұмысын қорғайды.
Көрініс: «Темекі шегудің үш пайдасы»
Кейіпкерлер: Алихан мен Жалғас
Бала:
Ата, мен темекі шегуді үйреніп жүрмін. Сіз қалай ойлайсыз, бұл пайдалы ма?
Атасы:
Темекі шегу үш жағдайда ғана «пайдалы».
Бала:
Айтыңызшы, қай кезде пайдалы?
Атасы:
Біріншіден, кім темекі шексе, ол ешқашан қартаймайды.
Бала:
Қалайша, неліктен?
Атасы:
Себебі ол қартаюға үлгермейді — тым ерте өмірден кетеді.
Атасы:
Екіншіден, оның үйіне ешқашан ұры түспейді.
Бала:
Не себепті? Қалайша ұры түспейді?
Атасы:
Себебі темекі шегетін адам түні бойы дөңбекшіп, қатты жөтеледі. Ұры жөтелдің дауысын естісе, үйді айналып өтеді.
Атасы:
Үшіншіден, темекі шегетін адамды ит те қаппайды.
Бала:
Рас па?
Бұл көріністегі «пайда» сөзі әдейі мысқыл ретінде берілген: темекінің «пайдасы» деп айтылған әр тармақтың түбінде ауыр салдар жатыр.