Екінші бала
«Мен елімнің ертеңімін» тренингі
Мақсаты
Логикалық тапсырмалар арқылы оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту.
Білімділік
Өскелең ұрпақ психикасының даму заңдылықтары туралы білім қалыптастыру.
Дамытушылық
Коммуникативтік қабілеттерді дамыту; психикалық үдерістер туралы түсінік беру (қиял, ақыл, ойлау, ес, зейін, сана); ой-өрісті кеңейту; икемділік пен шеберлікті жетілдіру.
Тәрбиелік
Балалардың моральдық-адамгершілік қасиеттерін дамыту.
Ережелер
-
1
Балаларға пайдалы нәрселер беру.
-
2
Достарымен жақсы қарым-қатынаста болу.
-
3
Балаларды өздерін еркін ұстауға үйрету.
-
4
Өз ойын ашық жеткізе білуге үйрету.
-
5
Белсенділік таныту.
-
6
Көңілді болу.
Тренинг барысы
1) Танысу жаттығуы
Жылы қарым-қатынасӘр оқушы өз есімінің алдына сын есім қосып айтады. Кейін хоббиін қысқаша таныстырады.
2) «Көңіл-күй суреті» жаттығуы
Эмоцияны тануТүстердің мағынасы
- Қызыл гүл — керемет
- Сары гүл — жарқын
Балалар, сендер көктемнің жайма-шуақ күнінде жайқалып өскен жауқазындайсыңдар. Әрқайсың гүлдің сабағына өз есіміңді, ал жапыраққа бүгінгі көңіл-күйіңді жазып, құмыраға саласыңдар.
Талдау сұрақтары
- Көңіл-күйлерің қандай?
- Толқу, ұялу, қорқу сияқты сезімдер болды ма?
3) «Дарындылық» туралы мини-лекция
ТүсіндіруДарындылық — шығармашылық қабілетті дамыту, жетілдіру және шыңдау. Бұл үдерісте есте сақтау, ойлау, сөйлеу, қиялдау, бейнелеу сияқты дағдылар қатар дамиды.
Мысал: «Алты жасар Алпамыс»
Алпамыс пен Қалихан — бір ауылдың балалары, дос. Жеті жасқа толған Қалихан мектепке барады, ал алты жасар Алпамыс қалып қояды. Ол мектепке баруды қатты армандап, сынып терезесінің жанында тұрып, мұғалімнің іс-әрекетін бақылап, сабақтың мазмұнын түсінуге тырысады. Ал Қалиханның оқуға құлшынысы төмен болғанымен, досының алғырлығын байқап, оның мектепке қабылдануына көмектеседі. Екі достың тілегі орындалып, Алпамыс 1-сыныпқа қабылданады.
Ескертпе: 1977 жылы Рига қаласында өткен Бүкілодақтық кинофестивальде «Алты жасар Алпамыс» фильмі бас жүлдені жеңіп алған.
Аңыз
Бірде жас жігіт пен бойжеткен «қасиеттер сатылатын базарға» барады. Онда есте сақтау, ойлау, сөйлеу, қиялдау, бейнелеу, шығармашылық сияқты қасиеттерді көріп, қайсысын таңдарын білмей қалады. Сол кезде бір қария: «Дарынды болғыларың келсе, бір ғана қабілетті таңдаңдар, бірақ қалған қасиеттердің бәрі сол қабілеттің ішінде болсын», — дейді. Екеуі қарияның ақылына құлақ асып, шығармашылық қабілетті таңдайды. Себебі шығармашылықтың ішінде есте сақтау да, ойлау да, сөйлеу де, қиял да, бейнелеу де бар.
Талдау сұрақтары
- Аңыз қызықты болды ма?
- Алпамыстың досы Қалихан неге оқуға құлшынбады?
- Оқи алмайтын бала болуы мүмкін бе? Неліктен?
4) «Бәйтерекке саяхат»
Мақсат қою«Дарынды бала болу үшін не істеу қажет?» деген сұраққа жауап іздейміз. Әр балаға парақ таратылады: оқушылар оң қолының суретін салып, алақанына өз ойларын жазады. Кейін сөздерді оқып, парақты бүктеп, «Бәйтерекке» салады.
5) Сергіту: «Суретші»
СезінуОқушылар бірінің артына бірі тұрады. Әрқайсысы алдындағы баланың арқасына саусақпен «сурет» салады, ал алдындағы оқушы қандай сурет салынғанын сезіп, айтып көреді.
Сұрақтар
- Сурет салғанда қандай сезімде болдыңыз?
- Қандай сурет салынып жатқанын бірден байқай алдыңыз ба?
6) «Жылдам болсаң, тауып көр»
Есте сақтауНұсқау: суреттерді небәрі 1 минут қарап, олардың қай жерде тұрғанын параққа түсіру керек.
Талдау
- Есте сақтау қиын болды ма?
- Кімге қиын болды? Неліктен?
7) «Поэзия минуттары»: тірек сөздер
ШығармашылықТалдау
- Өлең шығару қиын болды ма?
- Өлең шығарғанда қандай сезімде болдыңдар?
- Егер ақын болсаңдар, өлеңдеріңді қандай тақырыпқа арнар едіңдер?
8) Релаксация: «Гүлдер»
ДемалуӘуен жаймен ойнап тұрады. Жайлап тұрамыз. 2–3 рет тынысымызды шығарамыз. Терең тыныс аламыз. Өзімізді гүл ретінде елестетеміз: әрқайсымыз шығармашылыққа, дарындылыққа, талантқа толы гүлміз. Бетімізге самал жел еседі. Кейін жел күшейіп, гүлдер жан-жаққа шайқалады (қолды жан-жаққа шайқау). Бір сәтте аспанды бұлт торлап, жаңбыр жауады: гүлдер тоңып, бүрісіп жабылады (қолды тізеге қойып отыру). Артынша күн күлімдеп шығады, гүлдер қайта жайнап ашылады (қолды жоғары созу). Іштей: «Мен бақытты боламын» деп айтамыз.
Талдау сұрақтары
- Елестеткен гүлің қандай болды?
- Аты қалай аталады?
- Ол біреу ме, әлде көп пе?
9) «Жарайсың!» жаттығуы
ҚолдауБалалар шеңбер бойына тұрады. Оң жағындағы балаға қарап: «Сенің қандай жетістігің бар?» деп сұрайды. Ол өз жетістігін айтады, ал сыныптастары «Жарайсың!» деп қолын жоғары көтеріп, қолпаштайды. Жаттығу кезекпен жалғасады.
10) «Импульс өткізу»
БірлікБалалар шеңберде тұрып, бір-бірінің қолын көтеріп, алақандарын түйістіреді. Хормен төмендегі сөздерді 3 рет қайталайды:
«Біз бір-бірімізбен қарым-қатынаста болғанымызға қуаныштымыз. Орта бізге ыңғайлы».
Қорытынды
Тренинг барысында оқушылар көңіл-күйін танып, есте сақтау мен қиялды жаттықтырып, өз ойын ашық айтуға дағдыланады. Топтық қолдау арқылы сенім күшейіп, шығармашылыққа ынта артады.