Маңғыстау облысына қатысты сұрақ жауап
Маңғыстау экологиясы: тәрбие сағатының мазмұны
Бұл материал 8-сынып оқушыларына арналған «Маңғыстау экологиясы» тақырыбындағы тәрбие сағатының жоспарланған құрылымын, мақсат-міндеттерін және тапсырмаларын жинақтап ұсынады. Негізгі идея — туған өлкені сүю, табиғатты қорғау және азаматтық жауапкершілікті күшейту.
Орындаған
Асилбаева А. Б.
Сабақ түрі
Жаңа сабақ
Сабақтың мақсаты
Оқушылардың табиғи ортаға және туған өлке тарихына деген сүйіспеншілігін арттыру, табиғатты қорғауға жауапкершілік қалыптастыру, Отанға деген көзқарасын нығайту.
Білімділік
Еліне деген мақтаныш сезімін ояту.
Дамытушылық
Ой-өрісін кеңейту, тіл байлығын дамыту.
Тәрбиелік
Туған жер табиғатын қорғауға баулу, үлкендер еңбегін құрметтеуге тәрбиелеу.
Көрнекіліктер мен ресурстар
- «Маңғыстау тарихы» папкалары, буклеттер
- Интербелсенді тақта және слайд материалдар
- «Маңғыстау — маңғаз мекенім» атты кітап көрмесі
Әдіс-тәсілдер
Сабақтың барысы
Ұйымдастыру кезеңі
Мұғалім: «Құрметті оқушылар! Ақтау қаласындағы №10 орта мектептің 8 “Б” сыныбына арналған “Маңғыстау экологиясы” атты тәрбие сағатын ашық деп жариялаймын».
Оқушылар шаттық шеңберін құрып, бір-біріне жылы лебіз білдіреді. Содан кейін үш топқа бөлінеді.
І кезең: «Бәйге» (сұрақ-жауап)
Маңғыстау облысына қатысты қысқа әрі нақты сұрақтар арқылы білімді бекіту.
ІІ кезең: «Кім шапшаң?» және өлеңді жалғастыру
Жылдам ойлау, тілдік қорды дамыту, шығармашылық тапсырмалар.
ІІІ кезең: Ұйқас табу және «Сурет сыры»
Өлең мәтінін қалпына келтіру, көргенін сипаттап жазу арқылы ойды жинақтау.
Топтық тапсырмалар
І топ — «Бәйге»
Маңғыстау облысына қатысты сұрақ-жауап тапсырмалары:
- 1. Маңғыстау облысының қалалары: Ақтау, Жаңаөзен, Форт-Шевченко.
- 2. Аудандары: Қарақия, Маңғыстау, Бейнеу, Түпқараған, Мұнайлы.
- 3. «Есен-қазақ» кітабының авторы: Серікбол Қондыбай.
- 4. Маңғыстау облысы құрылған жыл: 1973 жыл, 20 наурыз.
- 5. Қазақстанда Қызыл кітап алғаш жарық көрген жыл: 1978.
- 6. Маңғыстаудағы қорық: Үстірт қорығы (1984).
- 7. Емдік шөптер: адыраспан, бәйшешек, бозжиде, жантақ, изен, сүттіген.
- 8. Судың деңгейінің көтерілуі: тасқын.
- 9. Қазақстан шектесетін елдер (5): Ресей, Өзбекстан, Қырғызстан, Қытай, Түрікменстан.
- 10. Түпқараған ауданының орталығы: Форт-Шевченко.
- 11. Әлемдегі ең үлкен ағынсыз көл: Каспий теңізі.
- 12. Қызыл кітапқа енген жануарлар: қарақұйрық, үстірт қойы.
- 13. Маңғыстау таулары: Айрақты, Шерқала, Ақмыштау, Ақтаулар, Отпан, Бесшоқы, Қаратау, Оғыланды, Маната және т.б.
- 14. Құстар: қарлығаш, торғай, көгершін, қарға, аққу, үйрек, шағала, шіл, бүркіт және т.б.
- 15. Маңғыстаудан шыққан батырлар: Иса, Шотан, Құлбарақ, Досан.
ІІ топ — «Үстірт»
1-тапсырма: «Кім шапшаң?»
Қораптан әріп суырып, сол әріптен басталатын Маңғыстаудың жер-су атауларын айту.
2-тапсырма: Өлең шумақтарын жалғастыр
Оқушылар қабілетіне қарай өлең шумақтарын жалғастырып жазады.
№1
Туған өлке, бар үмітім күтер алдан, …
Мен қалай туған жерді ұмытайын, …
№2
Туған жер, мен өзіңмен өзектесіп, …
Табанымда туған жер табы қалып, …
№3
Туған өлке, бастауысың өнегенің, …
Қалайша ұмытамын мен анамның, …
ІІІ топ — «Отпан тау»
1-тапсырма: Ұйқасын тап
Маңғыстауға қатысты өлең шумақтары аралас беріледі. Оқушылар сөздердің ретін түзеп, өлеңді мәнерлеп оқиды.
Өлең үзіндісі 1
Маңғыстау — үш қиянның өрген жері,
Жерленбей жеті жұрттың кеткен жері.
Атамыз Адай мекен еткен жері,
Той қылып Адай туын тіккен жері.
Өлең үзіндісі 2
Маңғыстау — ер Бекеттің туған жері,
Кетіріп кіндік қанын жуған жері.
Кіндігін қожа молда қолымен кесіп,
Тамырын тарамыспен буған жері.
2-тапсырма: «Сурет сыры»
Екі сурет ұсынылады. Әр топ суреттердің мазмұнына сүйеніп, шағын шығарма жазады.
Ойландыру сұрағы (барлық топқа ортақ)
Қазіргі таңда Маңғыстау экологиясы сізді ойландыра ма? Сіз қандай нақты іс жасай алар едіңіз?
Талқылау форматы
Әр топ мүшесі қысқа дәлел мен ұсыныс айтады.
Нәтиже
Экологиялық мәдениет пен жеке жауапкершілікті күшейту.
Қорытынды ой
Маңғыстау — қой тастарың жүрегімдей,
Мұнараң жолы жалын күреңімдей.
Аспаның — Адайлардың көкірегі,
Құс жолы — Көкмойнақтың шілдеріндей.
Маңғыстау — кім-кімді де қызықтырып, өзіне жетелейтін терең тарихты өлке. «Жер шарының геологиялық тарихын білгіңіз келсе, Маңғыстауды бір рет көріңіз», — деген Н. Андрусов.
К. Паустовский: «Маңғыстауға барған сапарымды жұлдызды өлкеге жасаған саяхат деуге болар еді. Мен еш жерде мұндай жұлдыздар нөсерін, олардың көз шаршатар жарқылын көргенім жоқ. Жұлдыздар Маңғыстауға ұшып келіп жатқандай сезіледі», — деп бағалаған.
Бүгінде Маңғыстау — еліміздің экономикалық дамуы жоғары, қазыналы өңірлерінің бірі. Бұл өлке — «Жеті жұрт келіп, жеті жұрт кеткен» деп сипатталатын, оқиғасы мол, жерінің асты қазынаға, жерінің үсті аңызға толы аймақ. Әулиелі, киелі мекен.
Өлкенің өркендеп, әрі қарай дамуына үлес қосу — бүгінгі ұрпақтың ортақ міндеті.
Назар қойып тыңдағандарыңызға рақмет!