Кім төртке дайын
Сабақ туралы мәлімет
- Пән
- Биология (7-сынып)
- Тақырып
- Сорғыш құрттар
- Сабақ түрі
- Дәстүрлі
- Сабақ типі
- Жаңа сабақты меңгерту
- Әдіс
- Түсіндірме
- Көрнекіліктер
- Слайд, интерактивті тақта, видео, сызба, сурет
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
Сорғыш құрттардың құрылысы мен паразиттік тіршілігі туралы жүйелі түсінік қалыптастыру.
Дамытушылық
Оқушылардың тілін, ойлауын, зейінін және есте сақтау қабілетін дамыту; алған білімін қолдануға дағдыландыру.
Тәрбиелік
Гигиенаны сақтауға, паразиттік аурулардың алдын алу мәдениетін қалыптастыруға тәрбиелеу.
I. Ұйымдастыру кезеңі
Сыныппен жұмыс
- Оқушылармен амандасу және түгендеу.
- Оқушы назарын сабаққа шоғырландыру.
Өзіндік бағалау: «Басбармақ» әдісі
Оқушылар үй тапсырмасына дайындығын мұғалімнің сұрағына жауап ретінде қол көтеру арқылы көрсетеді:
- «Кім “5”-ке дайын?»
- «Кім “4”-ке дайын?»
- «Кім “3”-ке дайын?»
- «Кім мүлде дайын емес?»
Жеке оқушылармен жұмыс жүргізіледі, үлестірмелі парақтар пайдаланылады.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Тақырып: Сиыр цепені
Сиыр цепені — жалпақ таспа құрттардың өкілі. Үй тапсырмасы «Тізбектей сұрау» әдісі арқылы тексеріледі: оқушының жауабы кез келген жерінен тоқтатылып, жауапты әрі қарай басқа оқушы жалғастырады. Бұл тәсіл зейінді шоғырландыруға және байқағыштықты дамытуға көмектеседі.
Сұрақтар топтамасы
- 1 Сиыр цепені туралы не білесіңдер?
- 2 Ол қандай ортада тіршілік етеді?
- 3 Оның дене бөліктерін атаңдар.
- 4 Сиыр цепенінің дене ұзындығы қанша?
- 5 Олар қалай көбейеді?
- 6 Олардың денесінен тәулігіне қанша жұмыртқа бөлінеді?
III. Үй тапсырмасын бекіту
Әдіс: Семантикалық карта
Оқушылар сорғыш құрттарға тән негізгі белгілерді жүйелеп, құрылымдық ерекшеліктерін дәлелдермен байланыстырады.
Назар аударатын тірек ұғымдар
- Сорғыштар арқылы бекіну
- Тегумент (сыртқы жабын)
- Тұйық екі тармақты ішек
- Протонефридиялы зәр шығару жүйесі
Сорғыш құрттардың құрылысы мен тіршілігі (қысқаша конспект)
Дене пішіні мен өлшемі
Денесі көбіне жапырақ тәрізді. Ұзындығы шамамен 1 мм-ден 5 см-ге дейін, кейбір түрлері 1,5 м-ге дейін жетеді.
Бекіну мүшелері
Денесінің алдыңғы бөлігінде (ауыз маңында) және құрсақ бөлігінде бір-бірден сорғыш болады. Класс атауы осы белгіге байланысты қойылған. Сорғыштар арқылы иесінің денесіне берік жабысады.
Сыртқы жабын
Денесін тегумент (эпителийге ұқсас жабын) қаптайды, кірпікшелері болмайды.
Ас қорыту жүйесі
Ауыз эктодермалық жұтқыншаққа жалғасады, одан жіңішке өңеш өтеді. Ортаңғы ішек өңештен басталып, артқа қарай созылып, екі тармаққа бөлінеді және тұйық аяқталады.
Зәр шығару жүйесі
Зәр шығару жүйесі протонефридиялы. Дененің ортасында немесе бүйірінде негізгі түтіктер орналасады. Олар артқы жақтағы қуыққа құйылып, қуық зәр шығару тесігі арқылы сыртқа ашылады.
Жүйелердің болмауы
Тыныс алу және қан айналым жүйелері болмайды.
Бұл ерекшеліктер сорғыш құрттардың паразиттік тіршілікке бейімделуін көрсетеді: бекіну мүшелері, қорғаныш қызметін атқаратын тегумент, сондай-ақ салыстырмалы түрде қарапайым жүйелер.