Қазақша рефераттар

Қазақстанда тың және тыңайған жерлерді игеру

Пән

Қазақстан тарихы (9-сынып)

Мұғалім

Жанаева Айжан Қуанышбаевна

Сабақ түрі

Аралас

Сабақ тақырыбы

Қазақстанда тың және тыңайған жерлерді игеру. 1959 жылғы Теміртаудағы оқиға

Әдісі

Интерактивті

Пәнаралық байланыс

  • География
  • Дүние жүзі тарихы

Көрнекіліктер

  • Карта
  • Плакат
  • Стикер
  • Сызба

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Оқушыларға тың және тыңайған жерлерді игеру ұғымын, оның негізгі ерекшеліктерін түсіндіру. Тың игерудің тарихи маңызын, нәтижесі мен салдарын талдауға жағдай жасау.

Дамытушылық

Негізгі мәселелерді меңгерту арқылы тарихи оқиғаларға жан-жақты баға беру дағдыларын қалыптастыру. Себеп-салдар байланыстарын ажыратып, қорытынды жасау қабілетін дамыту.

Тәрбиелік

Өткен оқиғаларға сыни көзқарас қалыптастырып, шығармашылық ойлауға тәрбиелеу. Өз елінің тарихын құрметтеу сезімін ояту және өткеннен тағылым алуға үйрету.

Сабақтың құрылымы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Амандасу.
  • Оқу құралдарын тексеріп, түгелдеу.
  • Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

II. Үй тапсырмасын тексеру

  • Соғыстан кейінгі жылдары республикада ашылған өнеркәсіп орындарын атау (металлургия, машина жасау, химия өнеркәсібі).
  • Атом полигоны және оның зардаптары.
  • Қазақстанның экономикалық даму ерекшеліктері.

III. Жаңа сабақтың жоспары

  1. Тың және тыңайған жерлерді игеру.
  2. Тыңның алғашқы табыстары.
  3. Тың игерудің нәтижесі.
  4. Мал шаруашылығының жағдайы.
  5. 1959 жылғы Теміртаудағы оқиға.

Негізгі мазмұн: тың игеру және Теміртау оқиғасы

Сабақтағы жетекші сұрақ

Қазақстан қалайша ірі астықты республика дәрежесіне жетті?

Бұл сұраққа оқушылар өз білімдері мен пайымдарына сүйене отырып жауап береді, содан кейін деректермен нақтылап, ортақ қорытынды жасайды.

Тарихи алғышарт

Соғыстан кейінгі жылдары КСРО-дағы ауыл шаруашылығының деңгейі төмен болды. Коммунистік партияның алдында азық-түлік мәселесін қысқа мерзімде шешу міндеті тұрды.

Шешім және оның бағыты

1954 жылы тың және тыңайған жерлерді игеру туралы шешім қабылданды. Жаңадан игерілуге тиіс жерлердің басым бөлігі Қазақстан аумағында орналасты.

Масштаб және көші-қон

Алғашқы жыл

6,5 мың га

Қазақстанда жыртылған жер көлемі.

Жалпы көлем

25 мың га

Тың игеру жылдарындағы жиынтық көрсеткіш.

Кадр және еңбек

Көптеген қоныстанушылар

Одақтас республикалардан келген адамдар мемлекет көмегін алып, Қазақстанда тұрақтап қалды.

Тың игеру науқаны демографиялық және әлеуметтік үдерістерге де әсер етіп, елдің бірқатар өңірлерінде халық құрамын, еңбек құрылымын өзгертуге ықпал етті.

Назар аударатын түйін

Тың игеру тақырыбы тек ауыл шаруашылығындағы жетістіктермен ғана емес, оның салдары мен күрделі қайшылықтарын да талдауды талап етеді. Бұл сабақта тыңның нәтижелері, мал шаруашылығына ықпалы және 1959 жылғы Теміртаудағы оқиға жеке қарастырылады.

Бекіту сұрақтары

  1. Тың және тыңайған жерлерді игерудегі басты мақсат қандай болды?
  2. Неліктен тыңайған жерлерді игеру көбінесе Қазақстанда жүргізілді?
  3. Тың игерудің мал шаруашылығына тигізген кері әсерлері қандай?
  1. Тың игерілген облыстарды атап, картадан көрсетіңдер.
  2. Тың игерудің тарихи маңызы неде?

Жауап беру барысында бір оқушының жауабын екіншісі толықтырып, дерек пен дәлелге сүйене отырып ортақ тұжырым жасайды.

Қорытындылау

Сабақ соңында негізгі мәселелерге қайта оралып, себеп-салдар байланыстары бойынша қысқаша қорытынды жасалады. Тың игерудің тарихи мәні, нәтижесі және әлеуметтік-экономикалық салдары салыстырыла талданады.

Бағалау

Өзін-өзі бағалау әдісі қолданылады: оқушы өз жұмысына рефлексия жасап, сабақ мақсаттарына қаншалықты жеткенін бағалайды.

Үй тапсырмасы

Оқу материалы

§36