Сәлемдесу ойыны
«Ақ бидай» ертегісі негізіндегі коррекциялық сабақ (3–4-сынып)
Бұл материал Совет Одағының Батыры Мәди Бегенов атындағы жалпы білім беретін орта мектептің педагог-психологы Исаева Зауре Муфтыевна ұсынған «Ақ бидай» ертегісі бойынша коррекциялық сабақ құрылымын сипаттайды.
Сабақ оқушылардың танымдық үдерістерін (соның ішінде шығармашылық қабілеттерін) дамытуға, өз бетінше жұмыс істеуге баулуға, еңбекқорлыққа, адамгершілікке, адалдыққа, достыққа тәрбиелеуге және зиянды әдеттерден аулақ болуға бағытталған.
Сабақтың мақсаты
-
Танымдық даму
Зейін, ойлау, есте сақтау және тілдік белсенділікті ынталандыру.
-
Шығармашылық
Ертегі арқылы қиялды, образды ойлауды және өнімді әрекетті күшейту.
-
Өзіндік жұмыс
Тапсырманы жоспарлау, орындау, өз нәтижесін қорғау дағдысын қалыптастыру.
-
Құндылықтар
Еңбекқорлық, адалдық, сыйластық, достық сияқты ұстанымдарды бекіту.
-
Әлеуметтік дағдылар
Қарым-қатынас мәдениетін, жылы сөз айту және қолдау көрсету дағдысын дамыту.
-
Зиянды әдеттерден сақтану
Жағымсыз әрекеттерді тану, алдын алу және дұрыс таңдау жасауға үйрету.
Коррекциялық жұмысты жүргізу реті
Сабақ басында оқушылар өткен кездесудегі мәселелерді қысқаша еске түсіріп, өз ойларын ортаға салады. Одан кейін үй тапсырмасы бойынша дайындалған ойын ойнатылады.
Ойын: «Сәлемдесу»
Екі оқушы ортаға шығады: бірі — іні, бірі — аға. Олар бір-бірімен сәлемдесіп, жылы қарым-қатынасты көрсетуі керек.
- Інісі ағасына қандай жақсы сөздер айта алады?
- Ағасы інісіне қандай жақсылықтар жасай алады?
Ойын: «Өзің жалғастыр…»
Оқушылар жағдаятты ары қарай дамытып, өз нұсқасын ұсынады және аяқталуын табады:
- Марат коррекциялық сабаққа кешіккенін енді ғана ұқты…
- Айнұр досын ренжітіп алғандай болды…
- Оспан ағасына бір нәрсені айтуды ұмытып кетті…
Әр оқушының нұсқасы тыңдалып, соңынан ортақ талқылау жүргізіледі: не себеп болды, қандай шешім тиімді, қандай сабақ алуға болады.
«Ақ бидай» ертегісіне кіріспе
Заттық ойын: дорбадағы дән
Матадан тігілген дорбаға бидай салынып, балаларға ұсынылады. Сұрақ-жауап арқылы тақырып ашылады:
Дорбаның ішінде не бар?
Балалардың болжамы тыңдалады.
Жеуге жарай ма? Адам өміріне пайдалы ма?
Иә. (Пайдалы тағам туралы қысқа пікір алмасу.)
Арпа ма?
Жоқ.
Бидай ма?
Иә.
Психолог: «Ендеше, “Ақ бидай” ертегісімен танысамыз». Ертегі ауызша айтылады, ал оқушылар түсініксіз сөздерді «Түртіп алу» тәсілімен белгілеп отырады.
Топтық тапсырмалар арқылы таным үдерістерін түзету
Оқуға қызығушылықты арттыру және танымдық әрекетті белсендіру үшін оқушылар бірнеше шығармашылық топқа бөлінеді. Әр топқа зерттеу және орындау тапсырмалары беріледі.
Математика тобы
Көрнекіліктер: ыдыстағы бидай, таразы, түрлі-түсті суреттер.
- Жақшасы бар өрнекке ұқсас есеп құрастыру.
- Кері есеп құрастыру.
Оқу тобы
- Ертегі бойынша қойылған сұрақтарға жауап дайындау.
Оқу техникасын қалыптастыру тобы
- Ертегі мәтінін бір-біріне кезектесіп оқып беру.
Жазу тобы
- «Бидай» сөзін пайдаланып қысқа мәтін құрастыру.
- «Бидай» сөзіне қатысты сын есім, сан есім, етістік қатыстырылып сөйлемдер құрау.
Ғылым тобы
- «Нан дастарқанға қалай келеді?» тақырыбында шағын зерттеу жүргізу.
- Бидайдан дайындалатын тағам түрлерін кестеге түсіру.
Өнер тобы
- Ертегі бойынша сурет салу.
- Ертегі бойынша шағын сахналық көрініс дайындау.
Ермек-саз тобы
- «Бидай» тақырыбына байланысты өлеңдер, мақал-мәтелдер, жұмбақтар дайындау.
Топтық жұмыс нәтижесінде қалыптасатын дағдылар
- Бірлесіп жұмыс істеу
- Бір-бірінен үйрену
- Білімді тәжірибеде қолдану
- Өз бетінше білім іздеу
Бағалау және қорытынды
Топтардың жұмысын қабылдау мен бағалауды «олимпиада» түрінде немесе басқа қызықты форматта ұйымдастыруға болады. Қорытынды кезеңде балалардың ертегі мазмұнын қаншалықты меңгергені бағалау картасына түсіріледі.
Педагогикалық екпін
Ата-ана мен педагог үшін маңызды ой: балаға жақын, жақсы көретін ересек адамның жанында болуы — оның табиғатпен тірі қарым-қатынасын, эмоциялық қауіпсіздігін және өмірді танып-білуін күшейтетін негізгі шарттардың бірі.
Ертегі мен әңгімені іріктеу талаптары
-
Көлемі
Кіші жаста ұзақ, созбақ әңгімелерді қолдануға болмайды; мазмұн ықшам әрі түсінікті болуы керек.
-
Тақырыпқа сәйкестік
Мазмұны коррекциялық сабақтың мақсаты мен тақырыбына сай болғаны жөн.
-
Құндылық пен пікір қалыптастыру
Әңгіме балаға құндылықты түсіндіріп қана қоймай, өзіндік пікір туғызатындай болуы қажет.
-
Жас ерекшелігі
Материал оқушының жасына, сөздік қорына және қабылдау мүмкіндігіне сай іріктеледі.
Келесі кездесу
Келесі кездесуде тренинг ойындарының бірнеше түрін пайдалана отырып, ата-аналар мен балаларды бірге «балалық шаққа» шағын саяхат жасауға шақыру жоспарланады.