Төрт түліктің иелерін ата
«Төрт түлік» бөлімі (1-сынып). Сабақтар тізбегі
Бұл бөлімде оқушылар төрт түлік туралы білімін кеңейтіп, дыбыстарды (әсіресе дауыссыз дыбыстарды) ажыратып үйренеді, мәтін мен өлеңдерді мәнерлеп оқуға дағдыланады.
| Сабақ | Тақырып | Негізгі мазмұн |
|---|---|---|
| №1 | Төлді қалай шақырады? Дауыссыз дыбыстар | Өлеңмен жұмыс, дауыссыз дыбысты танып-білу |
| №2 | Дауыссыз дыбыс әріптері (20–21 жаттығулар). Түйе. Ботақан | Жаттығулар, сөздік жұмыс |
| №3 | Жылқы. Қазақ алфавиті | Әріптер мен дыбыстарды бекіту |
| №4 | Боз бие. Жаттығу жұмысы | Оқу-жазу дағдылары |
| №5 | Құлыншақ. Жаттығу жұмысы | Мәтінмен жұмыс, талдау |
| №6 | Ақ бұзау. Жуан дауыстылар | Жуан дауыстыларды таныстыру |
| №7 | Сиыр. Жаттығу жұмысы | Жаттығу, бекіту |
| №8 | Жуан дауысты дыбыстар. Ж. Смақов: «Қой, Қозы» өлеңі | Өлең оқу, дыбыстық ерекшелік |
| №9 | Әнші төлдер. Бөрте лақ. Жіңішке дауысты дыбыстар | Жіңішке дауыстыларды таныстыру |
| №10 | Малдың төлін сүюі. Малды құрметтеу. Жуан және жіңішке айтылатын сөздер | Құндылықтар мен тілдік дағдыны ұштастыру |
№1 сабақ жоспары: «Төлді қалай шақырады? Дауыссыз дыбыстар»
Бұл сабақта оқушылар дауыссыз дыбыстар туралы бастапқы түсінік алып, оларды сөз ішінен табуға және дауыстылардан ажыратуға үйренеді. Сонымен бірге «Төлді қалай шақырады?» өлеңімен танысып, төрт түлікке қамқорлық пен құрмет құндылықтарын меңгереді.
Сабақтың мақсаты
- Білімдік: дауыссыз дыбыстарды тану, сөз арасынан табу, өлең мазмұнын түсіну.
- Дамытушылық: оқу жылдамдығын арттыру, есте сақтау қабілетін дамыту, сөздік қорды молайту.
- Тәрбиелік: көркем жазуға баулу, малды сүюге және күтуге тәрбиелеу.
Сабақтың сипаты
- Сабақ түрі
- Жаңа сабақ
- Пәнаралық байланыс
- Дүниетану, музыка
- Әдіс-тәсілдер
- Топқа бөлу, ассоциациялық аймақ құру, «Кубизм» әдісі, ой қозғау
Көрнекіліктер
- Мазмұнды суреттер
- Сөзтізбек
- Тірек сызбалар
- Төрт түліктің пірлері туралы мәліметтер
- Төрт түліктің суреттері
Сабақтың барысы
I. Қызығушылықты ояту
Көңіл ашар жаттығуы
Күлімдеп күн бүгін: «Сәлеметсіз бе, күн!» Қарады маған да. «Сәлеметсіз бе, жер!» Күлімдеп күн бүгін: «Сәлеметсіз бе, сіз!» Қарады саған да. Сәлеметпіз біз!
Ой қозғау және көрнекілікпен жұмыс
- Сөздерге дыбыстық талдау жасау.
- Сыныпты түрлі-түсті қағаз арқылы топқа бөлу: қызыл, көк, жасыл.
1-топ
Дауыстылар
2-топ
Дауыссыздар
3-топ
Төрт түлік
II. Мағынаны ажырату
Ассоциациялық аймақ
Дыбыстар
Дауысты дыбыстар • Дауыссыз дыбыстар
Бүгін біз дауыссыз дыбыстарды танып, оларды дауыстылардан ажырата білуге және негізгі ерекшеліктерін анықтауға үйренеміз.
Төрт түлік
Жылқы, түйе, сиыр, ешкі, қой
Сонымен бірге «Төлді қалай шақырады?» өлеңімен танысамыз.
Көрнекілікпен жұмыс: төрт түліктің пірлері (17-жаттығу)
- Қой атасы — Шопан ата
- Жылқы атасы — Қамбар ата
- Ешкі иесі — Сексек ата
- Түйе атасы — Ойсылқара
- Сиыр иесі — Зеңгі баба
Дәптермен жұмыс (17-жаттығу)
Қамбар ата, Зеңгі баба, Ойсылқара, Шопан ата, Сексек ата сөздерін дәптерге жазып, дауыссыз дыбыстардың астын сызу. Тапсырма алдымен кіші топта орындалып, кейін үлкен топта оқылады.
Сергіту сәті
Өлең авторы
Н. Әлімқұлов
Ән авторы
И. Нүсіпбаев
Мәтін
Біздерде бар қуыршақ, Бұзау, қозы, құлыншақ. Ойыншықтар тыңдайды, Әмір беріп бұйырсақ.
18-жаттығу: «Құлыншағым» өлеңі
Оқушылар өлеңді оқиды. Қара әріппен берілген сөйлемді көшіріп жазып, әр сөздегі дауыссыз дыбыс әріптерінің астын сызады. Тапсырма кіші топта орындалып, кейін үлкен топта оқылады.
Құлыншағым — құндызым, Құлдырайды, шабады.
Оқулықпен жұмыс: «Төлді қалай шақырады?»
- Мәтінді мәнерлеп оқып беру және мазмұнын түсіндіру.
- Сұрақ-жауап арқылы әңгіме жүргізу.
- Өлеңді оқушыларға кезекпен оқыту.
III. Ой толғаныс
1) «Кубизм» әдісі бойынша сұрақтар
- Қозыны қалай шақырады?
- Лақты қалай шақырады?
- Құлынды қалай шақырады?
- Бұзауды қалай шақырады?
- Ботаны қалай шақырады?
- Төрт түліктің иелерін ата.
2) Логикалық тапсырмалар
Артықты тап
Түйе, ешкі, сиыр, мысық, жылқы, ит, аю. Қайсысы артық? Қалғандарын бір сөзбен қалай атауға болады?
Артықты анықта және түсіндір
Лақ, құлыншақ, қозы, бұзау, түлкішек. Не артық? Неліктен?
Бағалау
Оқушылардың топтық жұмыстағы белсенділігі мен жауаптарының сапасына қарай бағаланады.
Үй тапсырмасы
- 19-жаттығу: дауыссыз дыбыстарды жаттау.
- «Төлді қалай шақырады?» мәтінін мәнерлеп оқу.