Бізбен ойнашы
Мектепалды даярлық тобының жаңа жыл кеші
Бұл сценарий — «Армысың, Жаңа жыл!» атты мектепалды даярлық тобының жаңа жылдық кешіне арналған. Кеш барысында балалар ән айтып, би билеп, ойын ойнайды. Оқиғаға Ақшақар, Аю, Аяз ата және Жалмауыз кемпір (Мыстан) қатысып, мерекелік көңіл күйді күшейтеді.
Сценарий мәтіні (өңделген нұсқа)
Рөлдер: Жүргізуші, Балалар, Ақшақар, Аю, Аяз ата, Мыстан (Жалмауыз кемпір).
1) Кіріспе. Карнавалға шақыру
Жүргізуші (дауысы сырттан естіледі):
Тезірек, тездетіп мұнда жиналыңдар!
Басталады жаңа жылдық карнавал!
Маска да бар, би де бар — асығыңдар!
Шырша жанында қонақтарды қарсы алыңдар.
Аяз ата шақырғанның бірі де қалмайды!
Басталады, басталады жаңа жылдық карнавал!
Карнавал иелерін қарсы алайық!
Сахналық әрекет: Балалар музыкамен билеп залға кіреді.
2) Қонақтармен амандасу
Жүргізуші:
Армысыздар, аяулы ұстаздар, қадірлі ата-аналар!
Сәлеметсіздер ме, балалар! Бүгін бәрің өте сәнді, өте әдемі болып келіпсіңдер.
Мұнда джунглидің аңдары да, сүйікті ертегілеріміздің кейіпкерлері де жиналыпты.
Ал айтыңдаршы, балалар, бүгін қандай мереке?
Балалар: Жаңа жыл!
Ендеше, жаңа жылды бірге қарсы алайық! Қол ұстасып, шеңбер құрып ән салайық.
Ән:
«Аппақ-аппақ, жапалақтап…»
3) Шырша туралы әңгіме және тақпақ
Жүргізуші:
Балалар, ортамыздағы ең әсем не?
Балалар: Шырша!
Шыршамыз қандай әдемі! Ойыншықтары неткен көп! Ендеше, шыршаға арналған өлеңдерімізді тыңдайық.
Толғанай:
Тамаша, тамаша,
Шыршамыз тұр жараса.
Басында әсем жұлдызы —
Көз тоймайды қараса.
Жүргізуші:
Жарайсың! Тамаша тақпақ!
Балалар, тыңдаңдаршы… біреу келе жатқан сияқты. Қане, қонақпен «тығылыспақ» ойнайық. Бәріміз шыршаның ар жағына тығылайық!
Сахналық әрекет: Балалар тығылады. Ақшақар кіреді.
4) Ақшақардың келуі және «шам жағу» ойыны
Ақшақар:
Мектептегі балалардың жаңа жыл мерекесіне бара жатыр едім… Енді мен қайда келдім?
Жаңа ғана ән естігендей болдым, ал қазір ешкім жоқ. Қызық екен…
Сахналық әрекет: Ақшақар балаларды іздейді. Мысық, ит дыбыстары естіледі. Ақыры балаларды табады.
Сәлеметсіздер ме, балалар! Мектептің қасынан өтіп бара жатып әдемі әнді естіп қалдым. Мерекелеріңе келдім.
Жүргізуші:
Сәлеметсіз бе, Ақшақар! Біз сізді көргенімізге өте қуаныштымыз, төрлетіңіз!
Ақшақар, қараңызшы, шырша қандай әдемі. Бірақ неге шамдары жанбай тұр?
Ойын: «Шамды жақ — шамды сөндір»
Ақшақардың сиқырлы сөздерін 3 рет айтамыз, қол шапалақтаймыз — «шамдар жанады». Содан кейін қатты үрлейміз — «шамдар сөнеді». Ойын 1–2 рет қайталанады.
Барлығы:
Қуант, бізді таңырқат,
Шамдарыңды жарқырат!
Ақшақар:
Қандай керемет сиқыршыларсыңдар! Шыршаның шамдары жанып тұрса, тіпті әдемі болады.
5) Аюдың оянуы және қимылды ойын
Сахналық әрекет: Аюдың дауысы естіледі.
Жүргізуші: Мынау кім екен?
Ақшақар: Қорықпаңдар, балалар, бұл — аю. Қыста аю ұйықтайды, ал біз оны оятып жібердік.
Ақшақар (аюға): Аю, оян! Жаңа жыл келді!
Аю (керіліп): Сәлеметсіздер ме, балалар, қонақтар… Мен сендермен ойнамаймын, мен ұйықтаймын.
Сахналық әрекет: Аю шыршаның алдына жатады.
Ойын: «Аюды оятайық»
Балалар аюға жайлап жақындайды, топылдатады. Аю оянып, балаларды қуады, кейін қайта жатады. Ойын 2 рет ойналады.
Аю (оянып):
Ақшақар, ал Аяз ата қайда?
Ақшақар: Білмеймін. Аяз атада жұмыс көп қой: шыршаны сәндеу, балаларға сыйлық дайындау…
Аю: Онда мен орманға барып, Аяз атаны іздеп келейін!
Сахналық әрекет: Аю шығып кетеді.
6) Би және шақыру
Би:
Өзбек биі
Ақшақар:
Рахмет, балалар! Қандай көңілді, керемет би болды!
Бірақ Аяз ата мен Аю неге кешігіп жатыр? Қане, бәріміз шақырайық!
Балалар: Аяз ата! Аю! (2 рет)
Сахналық әрекет: Есік ашылып, сыпырғышына мінген Мыстан жүгіріп кіреді.
7) Мыстанның айласы: кілтті ұрлау
Мыстан:
Пай-пай! Мен қайда келдім өзі? Мына шыршаның кереметін-ай! Үйге алып кетсем бе екен?
Сахналық әрекет: Мыстан шыршаны түбірімен жұлып алмақ болады.
Жүргізуші: Мыстан кемпір! Біз жаңа жыл мерекесін тойлап жатырмыз. Тимеңіз біздің шыршамызға!
Мыстан: Туу! Тамыры терең отырғызылған екен, жұлынбайды ғой…
(Шыршадағы жылтыраған кілтті көріп қалады.)
Мынау қандай қызық кілт? Бұл мен ұшып келе жатып көрген сандықтың кілті шығар… Сандықтан бір керемет иіс шыққан еді. Мүмкін ақша да бар шығар!
Шыршаға тимей-ақ қояйын, осы кілтті алып, сандықты ашайын!
Сахналық әрекет: Мыстан кілтті алып кетіп қалады.
8) Аяз атаны әнмен шақыру
Жүргізуші:
Балалар, тойды жалғастырайық. Аяз ата мен Аю әлі келмеді… Мүмкін адасып кеткен болар. Ән шырқап, атамызды шақырайық!
Ән:
«Шырша жыры» (қайырмасы: «Жаңа жыл, жаңа жыл…»)
Сахналық әрекет: Сырттан дауыстар естіліп, залға Аяз ата мен Аю кіреді.
Аю: Балалар, мен Аяз атаны таптым! Сендер шақырмағанда, біз адасып кетер едік.
Аяз ата:
Аяулы аналарға, ардақты ұл-қыздарға,
Бүлдіршін балаларға бір сәлем!
Қандай жарқын жүздерің, қандай әсем жырларың!
Асаулармен алысқан, асау желмен жарысқан
Аталарын сендерге шаршап келді алыстан!
Сахналық әрекет: Аяз ата балалармен амандасады.
9) Би және сыйлық сандығының құпиясы
Ақшақар:
Сәлеметсіз бе, Аяз ата! Біз балалармен ойнадық, биледік. Енді балалар сізге арнап би орындайды.
Би:
Шығыс биі
Жүргізуші: Аяз ата! Балаларға сыйлық әкелдіңіз бе?
Аяз ата: Әрине. Барлық сыйлық мына сандықтың ішінде! Ақшақар, сандықтың кілті қайда?
Жүргізуші: Кілт дейсіз бе? Әлгі шыршада ілулі тұрған кілт пе?
Аяз ата: Иә, сол кілт.
Жүргізуші: Ол кілтті жаңа ғана Мыстан алып кетті. Тіпті шыршаны да жұлып әкеткісі келді.
Аяз ата: Қап, әттеген-ай!
10) Мыстанның жазасы және шарт
Сахналық әрекет: Осы сәтте залға Мыстан кіреді.
Мыстан: А-а, бәле! Таптым, сандық мында тұр екен ғой!
(Сандықты ашайын деп жатқанда, белгісіз күш оны артқа итереді.)
Аяз ата: Мына ұрлықшы мұнда жүр екен! Кілтті бер! Балалар сыйлықтарын күтіп қалды.
Мыстан: Сыйлық маған да керек!
Аяз ата: Олай болса, өзіңнен көр. Мен сені қатырып тастаймын!
Сиқырлы сәт:
Аяз ата: «Таяғым, мына Мыстанды қатырып таста!»
Сахналық әрекет: Мыстан қаққан қазықтай болып қатып қалады.
Мыстан: Әй, Аяз ата! Қалпыма келтіріңізші… Не істесем екен?
Аяз ата: Сандықтың кілтін бересің бе?
Мыстан: Жоқ!
Аяз ата: Онда осылай тұра бер. Мен кеттім.
Мыстан: Жоқ, Аяз ата! Беремін кілтті… тек балалар менің тілегімді орындасын: маған ән айтып, би билеп берсін!
Хор:
«Шырша жыры»
Би:
«Буратино»
Сахналық әрекет: Мыстан қалпына келеді.
Мыстан: Жарайсыңдар, балалар! Әнді өте жақсы айтады екенсіңдер!
Аяз ата: Ал енді, балалар, шыршаға, маған, келген жаңа жылға және Ақшақарға арналған өнерлерің болса, аямаңдар!
11) Тақпақтар
Рамазан:
Жылдың әнін бастайын,
Аяз ата кеп қалды.
Майысады жас қайың,
Көтере алмай көп қарды.
Толғанай:
Жаңа жыл келді міне жерімізге,
Әкелсін құт-береке елімізге.
Жақсылықпен қуантсын жыл болып,
Қиындық жолатпасын елімізге.
Қорытынды
Сценарийдің түйіні — балалардың бірлігі мен өнері арқылы мерекенің мәнін күшейту: шырша шамын «сиқырлап» жағу, кейіпкерлермен ойын ойнау, қонақтарды әнмен қарсы алу және жақсылықтың жеңуі. Сыйлық сандығының кілті де адалдық пен ортақ қуаныштың арқасында қайта оралады.