Дүкенге келдің қай жақтан
Тәрбие сағатының жоспары
Адам еңбегімен көрікті
Халық «Жүздің көркі — көз, ауыздың көркі — сөз, сөздің көркі — мақал» дейді. Мақал-мәтелдер өмірдегі түрлі оқиғаларды қысқа да нұсқа, тұжырымды тілмен жеткізіп, ойды көркемдейді. Сондықтан мақал-мәтелдер — сөздің сәні ғана емес, халық өмірінің шежіресі.
Мақсаты
- Оқушыларды мақал-мәтелдердің мағынасын түсінуге және оларды орынды қолдана білуге үйрету.
- Тіл байлығын дамыту, шешен сөйлеуге баулу.
- Еңбексүйгіштікке тәрбиелеу.
Көрнекілік
Мақал-мәтелдер мен нақыл сөздер
- Жақсы жұмыс — жанға тыныс.
- Еңбек түбі — зейнет.
- Еңбексіз өмір — сөнген өмір.
Құралдар
- Интерактивті тақта
- Топтық тапсырмаларға арналған парақтар
- Бағалау парағы
Форматы
«Мың бір мақал, жүз бір жұмбақ» атты топтық сайыс.
Сайыстың өту барысы
Кіріспе
Бүгінгі тәрбие сағаты «Адам еңбегімен көрікті» тақырыбында өтеді және топтық сайыс түрінде ұйымдастырылады. Шараны Насырадинов Бақытбергеннің «Қазақстан» әнімен бастау ұсынылады.
I айналым: Мақал-мәтел жарысы
Әр топ кезекпен мақал-мәтел айтып жарысады. Қай топ тоқтап қалса, келесі топ ұпай алады.
II айналым: Мақалды жалғастыр
Мұғалім мақалдың алғашқы бөлігін оқиды. Қатысушылар қол көтеріп, жалғасын айтады.
1)
Еңбегің қатты болса, татқаның тәтті болар.
2)
Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей.
3)
Еңбек — адамның екінші анасы.
4)
Еңбек етпесең — елге өкпелеме,
Егін екпесең — жерге өкпелеме.
5)
Еңбек түбі — береке.
6)
Ердің атын еңбек шығарар.
7)
Еңбектің көзін тапқан, байлықтың өзін табады.
8)
Ерінбеген етікші болады.
9)
Еңбектің көзін тапқан, байлықтың өзін табады.
Ескерту: Бұл мақал алдыңғы тармақта қайталанады. Қаласаңыз, бұл жолды сайыстан алып тастап, басқа мақалмен алмастыруға болады.
10)
Еңбек мұратқа жеткізер, жалқаулық абыройды кеткізер.
III айналым: Жұмбақ шешу сайысы
«Қайдан келдің, бауырсақ?» өлеңін тыңдай отырып, бауырсақтың қайдан және қалай келгенін анықтаңдар. Мақсат — еңбек жолының кезеңдерін дұрыс тізбектеу.
Өлең
Дастарқанда шашылып,
Жатты аппақ бауырсақ.
Бауырсаққа қызығып,
Қарап тұрып көзін сап:
— Қайдан келдің, бауырсақ? — деп сұрады қуыршақ.
— Дүкеннен келдім, нан сатқан, — деді оған бауырсақ.
— Дүкенге келдің қай жақтан?
— Наубайдан келдім, нан жапқан.
— Наубайға келдің қай жақтан?
— Диірменнен келдім, ұн тартқан.
— Диірменге келдің қай жақтан?
— Даладан келдім, кең жатқан.
Жер — анам, менің көсілген,
Диқандар мені өсірген.
Дұрыс тізбек (талқылауға)
Егістік жер → Диірмен → Наубайхана → Дүкен
Көрініс
Келесі бөлімде грузин ертегісі желісімен қойылған «Еңбекпен тапқан тиын» көрінісі көрсетіледі. Көріністен кейін әр топ өз ойларын ортаға салады.
Шығармашылық жұмыс
«Еңбек» сөзіне байланысты бір шумақ өлең немесе шағын эссе жазыңдар. Соңында жеңімпаз топ анықталып, марапатталады.
Қорытынды ой
Мақалдың өміршеңдігі мен қолданыс аясының кең болуының сыры — тілінің көркемдігі мен мазмұнының тереңдігінде. Ол аз сөзбен көп мағына береді, ойды жинақтап, санаға сіңіреді. Осымен «Адам еңбегімен көрікті» атты тәрбие сағатымыз аяқталды. Зейін қойып тыңдағандарыңызға рақмет!