Білімді тексеру кезеңі. Бекіту кезеңі
Сабақ жоспары
Татулығы жарасқан ұлттар
Бұл сабақ Қазақстандағы ұлттар достығын, көпұлтты қоғамның қалыптасу тарихын және барша азаматтардың тең құқығын түсіндіруге бағытталған. Материал оқушылардың ой-өрісін кеңейтіп, сөйлеу мәдениетін дамытып, татулық пен достыққа тәрбиелейді.
Сабақтың мақсаты
- Қазақстанда көптеген ұлт өкілдері бар екенін және олардың бейбіт, тату өмір сүріп жатқанын түсіндіру.
- Ой-өрісті кеңейту, сөйлеу тілін дамыту, сөздік қорды молайту.
- Татулыққа, достыққа тәрбиелеу.
Сабақтың сипаттамасы
- Сабақ типі:
- Аралас сабақ
- Көрнекілігі:
- Суреттер
- Әдісі:
- Түсіндіру, сұрақ-жауап, әңгімелеу
Кіріспе: көпұлтты қоғамның қалыптасуы
Қазақ халқы өзінің көп ғасырлық тарихында талай қиын кезеңдерді бастан өткерді. Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары және индустрияландыру мен тың игеру кезеңдерінде Қазақстанға көптеген ұлт өкілдері қоныс аударды. Соның нәтижесінде халықтың құрамы едәуір өзгерді.
Ұжымдастыру жылдарындағы қуғын-сүргін мен нәубет салдарынан бірқатар қазақтар шетелге көшіп, сонда тұрақтап қалды. Ал индустрияландыру мен тың игеру кезінде келген өзге ұлт өкілдері үшін Қазақстан екінші Отанға айналды.
Негізгі деректер
- 1937 жыл: Екінші дүниежүзілік соғыс қарсаңында Қиыр Шығыстан 96 мың кәріс отбасымен көшіріліп әкелінді.
- 1940–1941 жылдар: Батыс шекарадан 105 мың поляк Қазақстанға күшпен жер аударылды.
- Соғыс басталғанда: Еділ бойынан 1 миллионнан аса неміс шығысқа көшірілді, олардың 400 мыңы Қазақ даласына келді.
- 1943–1944 жылдар: Мыңдаған қалмақтар, қарашайлар, қырым татарлары, балқарлар, шешендер, ингуштар және басқа халықтар жер аударылды.
- Соғыс жылдары: Қазақстанға шамамен 2,5 миллион өзге ұлт өкілі қоныстанды.
- Тың игеру кезеңі: тағы шамамен 2 миллион адам көшіп келді.
Қазақстан Республикасының Ата Заңында дініне, тіліне, шыққан тегіне қарамастан, Қазақстанда тұратын барлық ұлттардың тең екендігі жазылған. Бүгінде елімізде ұлттық және жексенбілік мектептер жұмыс істейді: онда балалар ана тілін үйренеді. Әртүрлі ұлт тілдерінде газеттер шығады, театрлар қызмет етеді.
Қанша ұлт өкілі тұрса да, мемлекеттік тіл — қазақ тілі.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сабаққа дайындық.
II. Үй тапсырмасын тексеру
- Мазмұнын сұрау.
- Шығарманы оқыту.
III. Білімді тексеру
- Қазақстан Республикасы тәуелсіздігін қашан жариялады?
- Тәуелсіздік ұғымын қалай түсінесің?
- Қазақстан Республикасы БҰҰ құрамына қашан мүше болды?
- Картадан мәтінде аталған мемлекеттерді тап.
IV. Мақсат қою
- Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау.
V. Жаңа материалды түсіндіру
- Тарихи деректермен жұмыс және түсіндіру.
- Оқулықпен жұмыс: дауыстап, тізбектей оқыту.
VI. Меңгеруді тексеру
- Қазақ жеріне басқа ұлт өкілдері қалай келді?
- Ұлы Отан соғысы және тың игеру жылдары туралы не білесің?
- Ашаршылық жылдарына кімдер кінәлі деп ойлайсың?
VII. Бекіту
- Қазақ жеріндегі қазақтардың саны қанша?
- Қазақстандағы жалпы халық саны қанша?
- Кәрістер қай жылы келді?
- Немістер мен поляктар қалай келді?
- Ата Заңымызда басқа ұлт өкілдері туралы не делінген?
VIII. Үй тапсырмасы
- 139–171-беттерді оқып, мазмұнын айту.
- Қазақстанда өзің білетін ұлттарды жазып келу.
IX. Бағалау
Оқушылардың жауаптары мен жұмыс белсенділігіне қарай бағалау.