Дауысты дыбыстар нешеу
Сабақ тақырыбы
Еріндік және езулік дауыстылар
Сабақ түрі
Аралас сабақ.
Әдіс-тәсілдер
Ой қозғау, шығармашылық жұмыс, ББҮ әдісі.
Көрнекіліктер
Интерактивті тақта, «сөйлейтін әліппе», сюжетті суреттер, үлестірмелі қағаздар.
Пәнаралық байланыс
Әдебиет, география, өмірмен байланыс, өнер.
Сабақ мақсаты
- Еріндік және езулік дауысты дыбыстардың жасалу жолдары мен айтылу ерекшеліктерін түсіндіру.
- Оқушылардың танымдық көзқарасын, ой-өрісін дамыту.
- Ұйымшылдыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру
Сәлемдесу
Сыныппен амандасу, жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру.
Түгендеу
Оқушылардың қатысуын тексеру.
II. Үй тапсырмасын тексеру
«Сөйлейтін әліппені» қосып, әріптерді қайталау арқылы өткен материалды еске түсіру және қызығушылықты ояту.
Ой қозғау (жеке жұмыс)
- Фонетика нені зерттейді?
- Қазақ әліпбиінде барлығы неше дыбыс бар?
- Қазақ тіліне тән неше дыбыс бар?
- Дыбыстар айтылуына қарай нешеге бөлінеді?
- Дауысты дыбыстар нешеу? Неше түрге бөлінеді?
- Жуан және жіңішке дауыстылар қалай жасалады?
- Ашық және қысаң дауыстылар қалай жасалады?
III. Жаңа сабақ
Еріндік және езулік дауыстыларды слайд арқылы көрсету. Тақтаға күннің жадын (күні мен тақырыбын) жазу.
Ұжымдық жұмыс
247-жаттығу
Төмендегі жұмбақ өлеңдердің шешуі қай дауысты дыбыстар екенін анықтау. Осы үлгіде жұмбақ өлең құрастырып көру.
Денсаулық минуты (топтық жұмыс)
«Сиқырлы, сөйлейтін әліппемен» бірге сергіту сәтін өткізу: «Қара жорға» би қимылдарын орындау.
Топтық жұмыс
248-жаттығу
1-топ
Еріндік дауыстылары бар сөздерді теріп жазады.
2-топ
Езулік дауыстылары бар сөздерді теріп жазады.
3-топ
Еріндік пен езулік дауыстылары аралас сөздерді теріп жазады.
Тіл дамыту (топтық жұмыс)
Көңілді жаңылтпаштар
Үш топқа үш жаңылтпаш беріледі. Топтар жаңылтпаштарды мәнерлеп айтып, жарысады.
Ұжымдық жұмыс
249-жаттығу
Мәтінді оқып, оның не туралы екенін айту. Оқылымнан кейін негізгі ойды қысқаша тұжырымдау.
Қолдау жұмысы
Үлгерімі төмен оқушылармен жеке жұмыс: «сөйлейтін әліппе» арқылы шағын тексеріс (емтихан) тапсыру. Мысалы, Айбар мен Бауыржанға дыбыстарды ажырату бойынша қосымша тапсырмалар беру.
IV. Сабақты қорытындылау
ББҮ әдісі бойынша парақтар таратылып, оқушылар «Білемін – Білгім келеді – Үйрендім» бөлімдерін толтырады. Топтық талқылау арқылы негізгі тұжырымдар айтылады.
Бағалау
Топтық және жеке жұмыс нәтижелеріне қарай қалыптастырушы бағалау жүргізіледі.
Рефлексия
Оқушылар бүгінгі сабақтан алған негізгі түсініктерін қысқаша айтады.
V. Үй тапсырмасы
249-жаттығу
Мәтіндегі дауысты дыбыстарды теріп жазып, берілген кесте бойынша (еріндік/езулік және басқа жіктемелер бойынша) толтыру.
Ереже жаттау
Еріндік және езулік дауыстылардың жасалу ерекшеліктерін қайталап, анықтамаларын жаттау.