Сөз мағынасын түсіндір
Сабақтың тақырыбы: Түбір мен қосымша
Бұл сабақта оқушылар сөз құрамымен танысып, түбір мен қосымшаның айырмашылығын ажыратуды үйренеді. Қосымшаның түрлері — жұрнақ және жалғау — олардың қызметі мен белгілері нақты мысалдар арқылы түсіндіріледі.
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
- Сөз құрамымен таныстыру.
- Түбір мен қосымшаның айырмашылығын аңғарту.
- Қосымшаның түрлерін (жұрнақ, жалғау) және олардың белгілерін меңгерту.
Дамытушылық
- Ойлау қабілетін, сөздік қорын дамыту.
- Сөйлеу және әңгімелеу дағдыларын жетілдіру.
- Мәнерлеп сөйлеуге, көркем жазуға және өз бетінше жұмыс істеуге дағдыландыру.
Тәрбиелік
- Ұжымда өзін-өзі тәрбиелеуге, ізгілікке баулу.
- Зеректікке, ұқыптылыққа, адалдыққа тәрбиелеу.
- Көркем жазу арқылы эстетикалық талғам қалыптастыру.
Сабақтың әдіс-тәсілдері мен көрнекілігі
Әдіс-тәсілдер
СТО технологиясының тәсілдері, түсіндіру, сұрақ-жауап, көрнекілік арқылы түсіндіру, жарыс элементтері, ойын әдістері.
Көрнекілік
Сөйлемдер, суреттер, қима қағаздар, дәптермен жұмысқа арналған материалдар.
Сабақтың барысы
Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу, психологиялық дайындық.
- Сабаққа әзірлікті тексеру, оқу құралдарын дайындау.
Үй тапсырмасымен жұмыс
- Білімді жан-жақты тексеру.
- Оқушыларды жаңа білімді белсенді меңгеруге дайындау.
Жаңа сабақ
Оқушыларды сабақтың тақырыбы мен мақсатымен таныстыру. Негізгі күтілетін нәтижелер:
- 1Жұрнақ пен жалғауды бір-бірінен ажырата алу.
- 2Жұрнақ және жалғау жалғанған сөздерді қатыстырып сөйлем құрау.
- 3Түбір мен қосымшаның шартты белгілерін қолдану.
Түсіндіру үлгісі
Жұрнақ жаңа мағына береді
өнер + -лі жұрнақ
Жалғау сөздерді байланыстырады
өнер + -ге жалғау
Дәптермен жұмыс
Жұмыс барысында жазу мәдениетіне назар аударылады: қаламсапты дұрыс ұстау, дұрыс отыру ережелері еске салынады.
Көркем жазу сәті
Таза, анық, біркелкі әріппен жазуға дағдыландыру.
Сөз мағынасын түсіндіру
- Түбір сөз бен қосымшалы сөзді салыстыру, мағынаның өзгеруін аңғарту.
- Әр сөзге сұрақ қою арқылы мағынасын нақтылау.
Байланыстырып жазу
Түбір мен қосымшалы сөздерді салыстырып, кей жағдайда мағына өзгермей, сөздер тек байланысатынын түсіндіру.
Мысал
мектеп — мектебің. Байланыстырып тұрған қосымша: -ің. Бұл — жалғау.
Сергіту сәті
Қимыл-қозғалысқа арналған қысқа жаттығулар орындалады.
Жаттығулар
283-жаттығу
Мақалды жатқа жаз. Жұрнақ жалғанған сөзді тауып, мағынасын түсіндір.
«Өнерлі жігіт өрде озар,
Өнерсіз жігіт жер соғар.»
284-жаттығу
Сөздерге жұрнақ жалғап оқы. Жұрнақ жалғанған сөздерді қатыстырып сөйлемдер құра.
285-жаттығу
Сөздерді екі бағанға бөліп жаз:
Жұрнақты сөздер
Мысалдарды оқушы толықтырады.
Жалғаулы сөздер
Мысалдарды оқушы толықтырады.
Сабақты қорытындылау
Талқылау
- Бүгін біз нені үйрендік?
- Жұрнақ пен жалғаудың қызметі қандай?
- Мысал келтіріп, сөз құрамын талдап көр.
Үй тапсырмасы және бағалау
Үйге тапсырма
Ережені жаттау.
Бағалау
Оқушының білімі мен сабақтағы белсенділігі бағаланады.