Табиғатты қазақ халқының бар өмір - тіршілігі табиғатпен етене байланыста
Табиғат — тіршілік көзі
Табиғат — бізді қоршаған орта. Демек, адам табиғатсыз өмір сүре алмайды. Табиғатта тепе-теңдік үнемі сақталып тұрады, ал сол үйлесімнің бұзылмауы әрқайсымыздың жауапкершілігімізге байланысты.
Мақсаты
- Оқушылардың табиғат туралы түсінігі мен білімін толықтыру.
- Табиғаттың тіршіліктегі орнын ұғындыру және қоршаған ортаны қорғауға деген адамгершілік сезім мен жауапкершілікті арттыру.
Әдістер
- Сұрақ–жауап арқылы талқылау.
- Мақал-мәтелдерді талдау, нақыл сөздермен ой түю.
- Жұмбақ шешу, өлең оқу, «Табиғатты қорғайық» тақырыбындағы слайд көрсету.
Көрнекіліктер
- Нақыл сөздер: «Таза болсын табиғат, аман болсын адамзат».
- Сюжетті суреттер.
- Мақал-мәтелдер жинағы.
Жүру барысы
Сұрақ–жауап
Топтарға ауызша сұрақтар қойылып, ой қозғау жүргізіледі:
- 1 Адам өміріне не қажет?
- 2 Адам өзіне қажетті жағдайларды қайдан алады?
- 3 Судың қандай қасиеттерін білесіңдер?
- 4 Тірі табиғатты атаңдар.
І кезең: Ой-толғау
Табиғаттан бабамыз ала берген секілді,
Дархандықты қазаққа дала берген секілді,
Еркелікті ерікті желден алған секілді,
Мөлдірлікті көгілдір көлден алған секілді.
Табиғат дегенді қалай түсінесіңдер? Табиғат — жүрекке жылы, көңілге қонымды ұғым. Бұл сөздің өзінде терең ой, кең мағына, өмірлік тұжырым жатыр.
Табиғат — күллі тіршілік атаулының құтты қонысы, алтын ұясы, құт-берекесі. Адам үшін табиғат — қасиетті де қастерлі ұғым.
Қазақ халқының өмір-тіршілігі табиғатпен етене байланысты. Сондықтан табиғатқа аялы алақан, жылы жүрек, көздің қарашығындай қамқорлық қажет екеніне әрдайым ерекше мән берілген.
ІІ кезең: Жұмбақ
Көктемде көгереді,
Жазда ырысқа бөленеді.
Күзде пісіп марқаяды,
Қыста бірден қартаяды.
Жауабы: Жер
Бұл жұмбақ жердің маусыммен бірге түрленіп, тіршілікке нәр беретінін меңзейді.
Негізгі ой
Табиғатты қорғау — тек міндет емес, адамгершіліктің өлшемі. Табиғатқа қамқорлық жасау арқылы біз өз болашағымызға, денсаулығымызға және ұрпақ амандығына жауап береміз.
«Таза болсын табиғат, аман болсын адамзат»
Нақыл сөздің мәні — табиғат тазалығы адамзат амандығымен тікелей байланысты.