Ашығын айтсам, мен анамның орнында болсам

Сабақтың мақсаты мен міндеттері

Сабақ мақсаты: оқушыларға ананың қоғамдағы, өмірдегі және ұрпақ тәрбиесіндегі орны туралы түсінік беру.

Сабақ міндеттері

Әлемдегі бар жақсылық пен игі істің түп төркіні — ең асыл сезім, ана махаббаты екенін түсіндіру.
Балалардың жүрегінде анаға деген сүйіспеншілік пен қадір-құрмет сезімдерін дамыту.
Адамзат алдындағы үлкен парыз — ананы сүюге, ана еңбегін ақтай білуге тәрбиелеу.

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі — «Тыныштық сәті»

Төмендегі ой-толғау оқушыға ананың мейірімі мен еңбегін өмір кезеңдері арқылы сезіндіруге арналған.

1 жасыңда анаң сені емізді, жуындырып, тазалады. Ал сен алғыс орнына түні бойы жыладың.
2 жасыңда анаң жүруді үйретті. Ал сен анаң шақырғанда қашатын едің.
3 жасыңда анаң ең дәмді тағамдарды әзірледі. Ал сен табақтарды жерге лақтырдың.
4 жасыңда қолыңа қалам беріп, жазуды үйретті. Ал сен қабырғаларды шимақтадың.
5 жасыңда анаң әдемі киім кигізді. Ал сен үйге кір-қожалақ болып оралатын едің.
6 жасыңда анаң сені мектепке апарды. Ал сен «оқымаймын» деп жылап, сабақтан қаштың.
10 жасыңда анаң құшағына басқысы келіп, мектептен қашан келер екен деп сарғайып күтті. Ал сен бөлмеңе асықтың.
18 жасыңда анаң «балам есейді» деп көзіне жас алды. Ал сен «мен машина мінгім келеді» дедің.
20 жасыңда анаң «біршама уақыт үйде отыршы» деп өтінді. Ал сен уақытыңды достарыңа арнадың.
25 жасыңда анаң той жасап, сені үйлендірді. Ал сен мүмкіндік болса, үйден алыстауға тырысып, еншіңді алып, жарыңмен бөлек кеттің.
30 жасыңда бала-шағалы болғанда, анаң тәрбиеге көмектескісі келді. Ал сен «жеке өміріме араласпа» дедің.
35 жасыңда анаң тамаққа шақырды. Ал сен «шаруам көп, уақытым жоқ» дедің.
40 жасыңда анаң телефон соғып «ауырып тұрмын, көмегің керек» дегенде, сен «ата-ананың мәселесі балаларын мазалай береді» дедің.

Бір күні анаң бұл дүниеден өтеді. Ана махаббаты — өзімен бірге кететін шексіз жылу. Анаңның өмірден озуымен сен үшін жұмақ қақпаларының бірінің жабылатынын ұмытпа.

Анаңды ешқашан жалғыз қалдырма.
Қолыңнан келгенше жақсылық жаса.
Қандай сөз айтса да, анаңды бақытты етуге тырыс.
Ашуға берілме, жүрегін жаралайтын ауыр сөз айтпа.

Сенің жалғыз ғана анаң бар.

Үй тапсырмасын тексеру

Алдыңғы тапсырмалар бойынша дәптер жазбаларын қарап, негізгі ойларды қысқаша қорытындылаңдар.

Әңгімелеу (сұхбат)

Сұрақтарға жауап беріңдер:

1. «Ана — өмір тірегі» дегенді қалай түсінесіңдер?
2. Ананың қоғамдағы және отбасындағы орны туралы не айтар едіңдер?

Оқылым: Ж. Дәулетбектің «Ана — өмір тірегі» атты әңгімесін оқыңдар.

Шығармашылық жұмыс және топтық жұмыс

1) Эссе

«Әлемді тербеткен мейірім» тақырыбында шығарма жазыңдар.

2) Энерджайзер — «Менің күнім»

Алдарыңдағы параққа күннің суретін салып, жан-жағына шуақтарын бейнелеңдер. Дәл ортасына «Менің анам» деп жазып, анаңды сипаттап беріңдер.

«Жалғасын тап» — ой қозғау

Бірде көпбалалы ана ұлдарына жұмбақ айтыпты:

«Сендерді тоғыз ай абақтыға жапса, одан шыққан соң аузыңа өкпе тықса, арқанмен ағашқа байлап қойса — сол адамға не істер едіңдер?»

Осы сұрақ төңірегінде өз ойларыңды ортаға салыңдар.

Балалардың жауаптары

Тұңғышы: «Оның басын балтамен шабар едім».
Екіншісі: «Оны мылтықпен атып тастар едім».
Үшіншісі: «Оның кеңсірігін бұзар едім».

Кенженің жауабы

«Жоқ, ана. Ана үшеуінің айтқаны — ақымақтық. Мен ол адамды аялап, өлгенше алақаныма салып бағар едім. Ол — мені жаратқан, жарық дүниеге әкелген жан. Сіз бізді тоғыз ай көтердіңіз, өмір сыйладыңыз. Қырқынан шыққаннан кейін таза жатсын деп ағаш бесікке бөледіңіз».

Талқылау: бұл оқиға балалардың анаға деген көзқарасын қалай көрсетеді?

«Ашығын айтсам…» жаттығуы

Аяқталмаған сөйлемдерді толықтырыңдар:

1–6

1) Ашығын айтсам, кейде анам маған ұрыса береді, себебі…
2) Ашығын айтсам, мен кейде ата-анамды тыңдамаймын, себебі…
3) Ашығын айтсам, мен анамның орнында болсам…
4) Ашығын айтсам, мен анама кейде өтірік айтамын, себебі…
5) Ашығын айтсам, мен анамды тек қуантсам деймін, себебі…
6) Ашығын айтсам, кейде анамды ренжітіп алсам…

7–12

7) Ашығын айтсам, анамның мұңайғанын көрсем…
8) Ашығын айтсам, анам ауырып қалса…
9) Ашығын айтсам, анам ұзақ уақыт үйде болмаса…
10) Ашығын айтсам, анам бір нәрсені бүлдірсем, мені қатты жазалайды, сондықтан…
11) Ашығын айтсам, мен анама ренжімеймін, себебі…
12) Ашығын айтсам, кейде мен анамды түсінбеймін, себебі…

Үй тапсырмасы

Дәптерлеріңді толтырыңдар: сабақтан түйген ойларыңды, негізгі ұғымдарды және бүгінгі талқылаудан алған әсерлеріңді қысқаша жазыңдар.

Соңғы тыныштық сәті

Ыңғайланып отырыңдар. Көздеріңді жұмсаңдар да болады. Ауаны терең жұтып, еркін тыныс алыңдар. Тыныс алуларыңды бақылаңдар: бақытқа, шаттыққа, махаббат пен тыныштыққа толы таза, шипалы ауаның тұла бойларыңа тарағанын сезініңдер.

Енді көздеріңді ашыңдар.