Армысың аяулы ана тілі
Тәрбие сағаты: «Қош бол, Әліппе!»
Бұл тәрбие сағаты – оқушылардың алғашқы оқулығы «Әліппені» аяқтап, жаңа белеске қадам басқанын атап өтетін әсерлі мереке. Төмендегі жоспар мен көріністер балалардың білімін бекітіп, сөйлеу мәдениетін дамытып, бірлік пен ізеттілікке тәрбиелеуге бағытталған.
Мақсат 1
Сауат ашу пәні бойынша меңгерген білімді жүйелеу және қорытындылау.
Мақсат 2
Тапсырма орындау арқылы ойды еркін жеткізу, толық жауап беру, зейін қою, қабылдау мен есте сақтауды дамыту.
Мақсат 3
Адамгершілікке, ұқыптылыққа, өзара сыйластыққа, сахна мәдениетіне және ана тілін қастерлеуге тәрбиелеу.
Сабақтың барысы: ертегідей бастау
«Тыңда, халқым, ертегі, ертегі сыр шертеді…» деп басталатын көріністе ХХІ ғасырдағы білім ордасы – Мектеп патшалығы бейнеленеді.
Патшалық және оның тұлғалары
- Патша – ақылды, ойлы Ардагер Амангельдіұлы.
- Бірінші уәзір – оқу ісінің орынбасары, Сабырова Ақмарал Сейіловна.
- Екінші уәзір – тәрбие ісіне жауапты, Айнақожаева Шолпан Құатовна.
- Үшінші уәзір – бала құқығын қорғаушы, Алтаева Рауза Айдарбаевна.
- Кеңесшілер – бастауыш сынып ұстаздары, өз ісінің шеберлері.
Алғашқы қадам: 1-сынып
Патша мектеп табалдырығын жүрексіне аттаған 1-сыныптағы 23 баланы Лазат Советовна атты ұстазға тапсырады. 1-қыркүйектен бастап мұғалім шәкірттерін бауырына басып, білім жолына сеніммен жетелейді.
Көрініс: 9-сынып оқушылары (би қыздар тобы) 1-сынып оқушыларын салтанатты түрде сахнаға алып шығады.
«Әліппе» — білім есігін ашқан кітап
Мұғалімнің құттықтауы
«Әліппені бітірдіңдер, балаларым. Әліппеден нәр алған даналарым. Енді өздерің оқып, жаза алатын деңгейге жеттіңдер. Құтты болсын білімдерің!»
Жүргізуші (Рамазан)
«Қош келіпсіз, ақ жаулықты аналар… Алдарыңда қызғалдақтай құлпырған, балғын шақты балалар!»
Жүргізуші (Айдана)
«Қош келіпсіз, ұстаздар, ата-аналар! Әліппемен қоштасу тойымызға қош келдіңіздер!»
Оқушылар үні: өлеңдер мен ойлар
Елге тілек
Ердос
«Айналайын» деп тіл қатты Президенті елімнің. Намысын қорғап өтемін қасиетті жерімнің.
Азизхан
Бақытты мен ұланмын, әр күнім күліп атады. Елбасшы Нұрсұлтан атаның алдым мен ақ батасын.
«Бар білімнің бастауы…»
Мұғалім сұрағы: «Бар білімнің бастауы, бар ғылымның бастауы… жас балаға нұр шашқан қандай кітап жол ашқан?»
Оқушылар хормен:
«Әліппе!»
«Менің атым – Әліппе. Мені анаңдай дәріпте. Мені оқып ержеткен ағаң менен әпкең де…»
Өз-өзін таныстыру: «Біз қандаймыз?»
Аянат: Талабымыз биік таудай.
Арайлым: Мың бұралған бишіміз.
Диас: Біз шеберміз.
Айдын: Ақылдымыз.
Бексұлтан: Үлкенге ізеттіміз, кішіге қамқормыз.
Бекарыс: Көп оқимыз.
Барлығы:
Біз – қазақ елінің болашағымыз.
Естелік сәт
Төрт ай бұрын мектеп табалдырығын жүрексіне аттаған бүлдіршіндер бүгін 42 әріпті жатқа біліп, мәтінді өз бетімен оқуға, ойын жүйелі айтуға жетті.
Азалия: Ұстаздың алғаш қарсы алғаны, айқара есік ашып қарсы алғаны — бәрі есімде…
Айсұлу: Ұстаз-ана бізден сауаттанған азамат қалыптастырды… (ән орындалады)
Өлеңдер: «Әліппеге алғыс»
Нұрдәулет: Бүгін біз шексіз қуаныштымыз: алғаш хат танытып, сауатымызды ашқан Әліппені аяқтадық.
Мадина: Әліппе, сауатыңмен санамды аштың, достарыммен тең араластым…
Айым: Әліппе, жарты жылдай жолдас болдың, ана тілге әкеліп жалғастырдың…
Саят: Қош бол, Әліппе, анамдайсың, жақсы бол деп біздерге алаңдайсың…
Аянат: Үйреткен әріптің құдіретімен, «кірпіш болып қаланғайсың» дейсің бізге…
Аяна: Қиын жұмбақты шешу үшін ғылымға құштарлығымды арттырамын.
Ән:
«Әліппе»
Сахналық көрініс: «Шалқан» ертегісі (тапсырмалармен)
Оқушылар оқыған ертегілерін сахналайды. Көрініс барысында кейіпкерлер бірігіп әрекет етеді, ал «сиқырлы шалқан» әр қадам сайын білімге қатысты тапсырмалар ұсынады.
Кейіпкерлер және бастау
Автор: Ерте, ерте, ертеде ата мен әже ұқыпты өмір сүріпті. Бақшаға шалқан егіпті. Күзде шалқан ерекше үлкен болып өсіпті.
Ата (Рамазан): «Ой, бәрекелді! Шалқаным қандай үлкен! Барлығына жетеді!»
Шалқан (Азизхан): «Мені суырып алу үшін тапсырмаларымды орындауың керек.»
Тапсырма 1
Сұрақ: Дыбыстар нешеге бөлінеді?
Тапсырма 2 (логика)
- Емен ағашында 5 алма өсіп тұр еді. 1 алманы жұлып алдым. Неше алма қалады?
- Адам есектен неге құлайды? (Жерге.)
- 10 ешкіден 5 қойды алсақ, неше ешкі қалады? (10.)
- Адам несіз өмір сүре алмайды? (Ауа, су, тағам.)
- Сен және мен – екеуміз қосылсақ, қанша боламыз? (Екеу.)
- Алманың жартысы неге ұқсайды? (Жарты алмаға.)
Тапсырма 3: ұйқасын тап және жұмбақ шеш
Құйрығы сүйір, алаботаға үйір. Оның аты — сиыр.
Тастан тасқа секірген, шұнаңдап ойнап есірген. Оның аты — лақ.
Теңбіл түсті, өзі ширақ, ұзын мойын, ұзын сирақ. Оның аты — жираф.
Тоны түкті, түрпі. Оның аты — кірпі.
Тапсырма 4
Би: «Әйгөлек»
Тапсырма 5: оқу туралы мақал-мәтел
- Күш — білімде.
- Оқу — білім бұлағы, білім — өмір шырағы.
- Ғылым таппай мақтанба, орын таппай баптанба.
Тапсырма 6: жұмбақ
Тікірейіп құлағы менен бұрын тұрады. Бойын жазып керіліп, беті-қолын жуады. (Мысық)
Жылт-жылт еткен, жыралардан өткен. (Су)
Қорытынды ой
Барлығы бірігіп тартқанда шалқан жерден суырылып шығады. Көрініс достық пен бірліктің құдіретін көрсетеді: жеңіс — ынтымақта.
Қосымша өнер
Би: «Джентльмен» (Ендірбай Саян).
«Әліппеге» алғыс, «Ана тіліне» аманат
Хормен айтылатын алғыс
Қыздар: Балаларға ақ тілек.
Ұлдар: Болашаққа бақ тілеп.
Барлығы: Біздерге білім үйреткен, Әліппе, саған рахмет!
Ана тілі сахнаға шығады
Ана тілі: «Армысыздар, жас достар! Бүгінгі думанды кештерің құтты болсын! Егер қатесіз, шапшаң оқи алсаңдар, мені меңгеру аса қиын емес».
Әліппе: «Мына балғындарды өзіңе аманат етемін. 42 әріпті, буын мен сөзді, тіпті әңгіме-ертегіні оқи алатын деңгейге жеткіздім. Ендігі кезек сенікі».
Сөз құрау ойыны: «АНАТІЛІ»
Оқушылар мен ұстаздар ортаға шығып, әріптерден сөз құрайды. Кейін әр әріптің мәнін ашып айтады:
А — аманат
Н — намыспен
А — абыроймен
Т — тәуелсіз
І — ізгі
Л — лебізбен
І — іске асырамыз
Мұғалімнің ақ батасы
«Білім деген биік шың – бақытқа сені жеткізер. Білім деген ақылшың – қиындықтан өткізер. Алдағы жолдарың ақ болсын, бағаларың бес болсын! Еліміздің биігінен көрінетін ұл-қыздары болыңдар!»
Құттықтаулар және қорытынды
Ресми бөлім
- Мектеп патшалығының уәзірлеріне сөз беру.
- Марапаттау рәсімі.
- Ата-аналарға сөз беру.
Соңғы сөз
«Біздің ертегіміз сіздерге ұнады деп сенеміз. Осымен кешіміз аяқталды. Ертегідей болған әсем Әліппе — қош бол! Армысың, аяулы Ана тілі! Назарларыңызға көп рақмет!»