Екі сараң қонжық ертегісінің мнемокестесі
Қатынас, таным, шығармашылық
Тіл дамыту, математика, мүсіндеу
Ормандағы ертегі
Мақсаты
- Балаларды мнеможолақша арқылы «Екі сараң қонжық» (венгр халық ертегісі) мазмұнын айтып беруге үйрету.
- Ертегінің мазмұны мен тақырыбы арасындағы байланысты байқауға баулу.
- Ой-өрісін, ойлау қабілетін және тіл байлығын дамыту.
- Жақындарына деген сүйіспеншілік пен адалдық қасиеттерін тәрбиелеу.
Қажетті құралдар
- Ертегі желісі бойынша жасалған мнемокестелер: «Бауырсақ», «Үйшік», «Қоянның үйшігі».
- «Екі сараң қонжық» ертегісіне арналған мнеможол.
- Орман дыбысы жазылған аудиожазба.
- Шырша бүрлері.
Билингвизм
- сараң
- жадный
- қонжық
- медвежонок
Сабақ барысы
Шаттық шеңбері
Біз әдепті баламыз,
Біз ерекше баламыз.
Қонақтарды көргенде,
Амандасып аламыз.
Сәлеметсіздер ме!
Әңгімелесу және қызығушылықты ояту
Балаларға сұрақтар қойылады: «Сендер ертегіні жақсы көресіңдер ме? Қандай ертегілерді білесіңдер?»
Бүгін ертегі еліне саяхат жасаймыз. Ол алыс болғандықтан, оған қалай тез жетуге болатынын бірге ойланамыз.
Ертегі еліне жету үшін «сиқырлы таяқшаны» қолданамыз: қол ұстасып шеңберге тұрып, көзімізді жұмып, шуылдаған орманды, сайраған құстарды және әртүрлі аңдарды елестетеміз.
Қиялға шақыру: «Сиқырлы таяқша, бізді ертегі еліне тез жеткіз!»
Сиқырлы сандықша
Көзімізді ашып, ертегі еліне келгенімізді байқаймыз: ағаштар, ертегі кейіпкерлері…
Алдымыздан сандықша табылады. Бұл жай сандықша емес — сиқырлы сандықша. Ішіндегі тапсырмалар арқылы ертегілерді еске түсіреміз.
«Бауырсақ»
Сұрақ: Бауырсақ неше аңды кездестіреді?
Жауап: Төртеу.
«Үйшік»
Сұрақ: Үйшікте неше аң тұрады?
Жауап: Төртеу.
Неге? Өйткені тышқан мен бақа — аң емес.
«Қоянның үйшігі»
Сұрақ: Ертегіде неше үйшік болды?
Жауап: Екеу.
Сұрақ: Нешеуі қалды? Неге?
Жауап: Біреуі. Өйткені бір үйшік еріп кетті.
Балалар ертегілерді дұрыс еске түсірген соң, келесі ертегіні табу үшін мнемокесте ұсынылады.
«Екі сараң қонжық» ертегісімен жұмыс
Кейіпкерлерді талдау
Басты кейіпкерлер: қонжықтар.
Қонжықтарды сипаттау: кішкентай, сабалақ, үлпілдек, қоңыр, көңілді, күлкілі, маймақ.
Орысша: қонжық — медвежонок.
Келесі кейіпкер: түлкі.
Түлкі — айлакер, қу.
Неге көмектескендей болды? Қонжықтарды алдап, ірімшіктерін жеу үшін.
Негізгі ой: қонжықтар бір-біріне сенбеді, бөлісе алмады, сараңдық танытты.
Орысша: сараң — жадный.
Сараңдықтың салдары: соңында аш қалды.
Мнеможол арқылы мазмұндау
Балалар мнеможолды пайдаланып, ертегінің оқиғаларын ретімен айтып береді.
Сергіту сәті
Ормандағы аюдың,
Құлпынайы көп екен.
Теріп-теріп аламыз,
Қалтамызға саламыз.
Сахналау
Ертегі желісі бойынша қысқаша қойылым жасалады: кейіпкерлердің мінезі мен әрекеті ойын арқылы бекітіледі.
Мақал-мәтелдер арқылы қорытынды
Сараңдық туралы мақал-мәтелдер
- Сараң екі рет төлейді.
- Болар адам өз ісімен танылар.
- Өмір деген жақсы іске берілген.
- Бірге көтерген жүк ауыр болмас.
Талқылау сұрақтары
-
Кімдер туралы солай айтады?
Сараңдар, бір-біріне көмектеспейтін адамдар туралы.
-
Біздің ертегіде кімдерге қатысты айтуға болады?
Қонжықтарға.
-
Біздің топтағы балалар қандай?
Мейірімді, тату, бір-біріне көмектесетін балалар.
Ертегіні жаңаша аяқтау
Ертегі соңы өкінішті: қонжықтар аш қалды. Балалар кейіпкерлерге жанашырлық танытып, оларға көмектесудің жолын ойластырады.
Шығармашылық тапсырма: ертегіні өз қалауларың бойынша басқаша аяқтап көріңдер — қонжықтар аш қалмайтындай болсын.
Балалардың ықтимал нұсқалары
- Қонжықтар ірімшік тапқанда анасын шақырды.
- Түлкіге сыпайы, жылы сөздер айтқанда, түлкі ұялып қалды да алдауын тоқтатты.
- Қонжықтар ірімшікті өздері бөліп, үлкен бөліктің кімге тиетінін санамақ арқылы анықтады.
- Ағайындылар ормандағы достарын шақырып, ірімшікті бәріне тең бөліп берді.
Рефлексия
Қай нұсқа көбірек ұнады? Неліктен?
Бұл тапсырма балалардың әділдік, сенім және бөлісу туралы түсінігін тереңдетеді.
Шығармашылық жұмыс: мүсіндеу
Сыйлық және ойынды жалғастыру
Қонжықтар балаларға ризашылық ретінде көп шырша бүрін жинап әкеледі.
Балалар қонжықтарға сыйлық жасауды ұсынады: қонжықтар нені жақсы көреді? (Бал, ірімшік, құлпынай.)
Топта құлпынай бар, бірақ ол аз болуы мүмкін. Сондықтан балалар құлпынай мен ірімшікті мүсіндеу арқылы «көбейтіп», сыйлық дайындайды.
Жасау қадамдары
- Түстерін анықтау: құлпынай — қызыл, ірімшік — сары (немесе ақшыл).
- Пішінін анықтау: құлпынай — сопақша, ұшы сүйір; ірімшік — кесек/үшбұрышты бөліктер.
- Жасау тәсілін еске түсіру: домалақтау, созу, жалпақтау, бөліктерді біріктіру.
- Дайын жұмыстарды жинақтап, қонжықтарға «сыйлау».
Саяхатты аяқтау
Қайту рәсімі
Балалар қайтадан шеңберге тұрып, көздерін жұмады.
Өтініш: «Сиқырлы таяқша, бізді тобымызға жеткіз!»
Көзімізді ашқанда, өз тобымызға қайта келгенімізді байқаймыз.
Қорытынды сұрақтар
-
Бүгін қайда бардық?
Ертегі еліне саяхат жасадық.
-
Онда не істедік?
Ертегілерді еске түсірдік, «Екі сараң қонжық» ертегісін талдадық, сахналадық, мақал-мәтелдер айттық, ертегіні жаңаша аяқтадық және мүсіндеу жұмысын орындадық.
-
Қоштасу
Саяхат аяқталды. Қонақтармен қоштасамыз.