Ғылыми жобаның тақырыбы
Ғылыми жоба туралы мәлімет
Тақырыбы
“Үй өсімдіктері — адам өмірінде” (презентациясымен)
Мақсаты
Үй өсімдіктерінің түрлерімен танысу, теориялық білімді толықтыру және олардың адам ағзасына тигізетін әсерін зерттеу.
Міндеттері
- Үй өсімдіктері туралы ақпарат жинау.
- Интернеттегі дереккөздерді қарастыру.
- Жиналған ақпаратты сараптау және нақтылау.
- Үй өсімдіктерімен эксперименттік тәжірибелер жүргізу.
- Зерттеу жұмыстары арқылы жоспарланған нәтижеге қол жеткізу.
Өзектілігі
Қазіргі қарбалас уақытта адамдардың жүйке жүйесі әлсіреп, денсаулығы төмендеуі мүмкін. Сондықтан көңіл күйді жақсартатын факторларды зерттеп, нақтылау маңызды.
Болжам
Егер “Үй өсімдіктері — адам өмірінде” тақырыбы бойынша толық мәлімет жинап, оны эксперимент арқылы дәлелдей алсам, онда алған білімді күнделікті өмірде қолданып, отбасым үшін пайдалы үй өсімдіктерін өсіре аламын.
Күтілетін нәтиже
- Үй өсімдіктері түрлері туралы дереккөздер жинақталады.
- Интернеттен қажетті сайттарды анықтау және ақпарат алу дағдым артады.
- Эксперименттік жұмыстар жүргізу қабілетім қалыптасады.
- Сараптамалық және зерттеушілік мәдениетім дамиды.
Өсімдіктер мен адамның өзара әсері
Қоршаған орта — көңіл күй айнасы
Қоршаған ортаның адамға тигізетін әсері өте зор. Өсімдік әлеміне қандай көзқараспен қарасаңыз, ол да белгілі бір деңгейде соған сәйкес “жауап береді” деген түсінік бар.
Кей адамдар гүлге су құйған кезде онымен сөйлеседі. Мұндайда өсімдікке мейірім мен назар аудару оның жақсы өсуіне ықпал етеді деп есептеледі.
Үйдегі атмосфераның ықпалы
Үй ішінде жиі ұрыс-керіс, жанжал, келеңсіз жағдайлар орын алса, өсімдіктердің солып, сарғайып, ауруға шалдығуы мүмкін екені айтылады. Яғни өсімдік күтіммен қатар, үйдің жалпы тыныштығына да “сезімтал” болуы ықтимал.
Зерттеуші пікірі
Биохимия маманы, доцент Дина Балясова адам мен өсімдіктердің қарым-қатынасы туралы ұзақ жылдар бойы зерттеулер жүргізгені айтылады. Мысалы, біреу құмырадағы гүлді сыйға тартса, оны қабылдаған адам символикалық түрде аздаған ақы төлеуі керек деген пікір бар: өсімдік “бағаландым” деп қабылдап, жақсырақ жайқалады делінеді.
Сонымен қатар, өсімдікке дұрыс қарамаса, уақытында суармаса, ол “ренжіп”, адам ағзасына кері әсер етуі мүмкін кейбір заттарды бөлуі ықтимал деген тұжырым да кездеседі.
Бөлме өсімдіктерінің ықпалы туралы мысалдар
Ауаны тазартуға ықпал ететін өсімдіктер
Зерттеулер бойынша кейбір бөлме өсімдіктері ауаны әртүрлі ластаушы заттардан, соның ішінде формальдегидтен тазартуға көмектесуі мүмкін. Мысал ретінде лалагүл (лилия) және қазтабан гүлі (“гусиные лапки”) аталады.
Фикус туралы қызықты дерек
Кей деректерде фикус иесін “қызғануы” мүмкін деген тұжырым айтылады. Ағылшын физиологы С. Мейсонның бөлмесінде көп жыл фикус өсіп тұрған. Ғалым үйленгеннен кейін жұбайы сырқаттанып, ал фикус белгілі бір химиялық қосылыстар бөле бастағаны жөнінде әңгіме келтіріледі: бұл заттың ғалымға әсері байқалмағанымен, жұбайына әсер еткен делінеді.
Бегония мен фикустың “қорғаныш” қасиеті
Бегония мен фикус үйге келген адамдардың жағымсыз пиғылын өз бойына сіңіріп, үй ішіне “оң энергия” таратады деген сенім бар.
Шегіркүл (фиалка) және сағыныш
Фиалка (шегіркүл) иесін ерекше “жақсы көреді”, иесі сапарға кетсе, “сағынады” деген наным да кездеседі.
Дәстүрлі түсінік: зығыр туралы
Ертеде адамдар зығыр (лен) еккен кезде жалаңаштанып егеді екен деген дерек айтылады. “Егер сен өнім бермесең, мен жалаңаш қаламын” деп, мол өнімге ырымдаған. Зығырдан киім жасалып, киілгені белгілі.
Үйге және сыныпқа арналған пайдалы кеңестер
Балалар бөлмесіне
Балалар бөлмесіне шегіркүл (фиалка) орналастыру жеткіншектің өсіп-жетілу кезеңіндегі көңіл күйінің бірқалыптылығына ықпал етеді деген пікір бар.
Қазтамақ (герань): үй ішіндегі татулық
Қазтамақ (герань) — жағымды өсімдіктердің бірі ретінде аталады. Бұл гүл тұрған жерде ұрыс-керіс аз болады, ал келіспеушілік туған жағдайда өсімдік адамның жүйке жүйесіне әсер ететін зат бөледі де, адамдардың тез татуласуына ықпал етеді деген түсінік бар.
Сонымен бірге қазтамақты уақытында суармаса, “ренжіп”, көпке дейін гүл ашпай қою арқылы күтімнің жеткіліксіздігін “білдіреді” делінеді.
Қарым-қатынасқа ықпал ететін гүлдер
Ұсақ жапырақты өсімдіктер мен хризантемалар отбасында және жұмыс орнында адамдардың бір-біріне деген жылы қарым-қатынасын қалыптастыруға әсер етеді деген көзқарас бар.
Жапырақ пішіні және береке туралы түсінік
Үйге жалпақ, домалақ жапырақты өсімдіктерді көбірек өсіру “табыс пен берекеге” әсер етеді деген наным бар.
Кактус туралы ескерту
Кей деректерде кактусқа дөрекі сөз айтып, “сүйкімсіз” деп кемсіткен сәтте, ол құрамында алкогольдік қоспаларға ұқсас улы заттарды бөліп шығаруы мүмкін деген пікір айтылады. Бұл адамды ішімдікке итермелеуі ықтимал екені жөнінде тұжырым келтіріледі.
Кактус және радиация
Кактус ауада жиналған радиацияны өзіне жақсы сіңіреді деген түсінік бар. Сондықтан оны компьютер және басқа да электр құралдары бар бөлмеде өсіру ұсынылады. Ауасы таза, аурасы жайлы бөлмеде кактус гүлдеуі мүмкін.
Қорытынды
Өсімдіктер көп өсірілген жерде тыныс алудың жеңілдейтінін байқауға болады. Олар тек оттегі бөліп қана қоймай, адам айналасындағы ортаның биоауасын тазартуға да ықпал етеді.
Үй ішінде әдемі өсімдіктер көп болса, көңіл күй де жиі көтеріңкі болады. Гүлдің қасында небәрі 15 минут отырудың өзі сергітіп, күш жинауға көмектеседі. Себебі өсімдіктер эфир майларын бөліп шығарады, ал бұл ағзадағы зат алмасу үдерістеріне әсер етуі мүмкін.
Ұсыныстар
- 1 Әр сыныпта “Өсімдік әлемі” бұрышын құру.
- 2 Сыныптар арасында ең әдемі гүлденген кабинет байқауын өткізу.
- 3 Жоғары сынып оқушыларымен бірге мектеп ішінде “Экологиялық бұрыш” құру.
- 4 Мектеп айналасына тал-дарақтар мен гүлдер егу.