Қазақша рефераттар

Құтты болсын, мерекең

«Ұлттық ойындар – тән мен жан саулығы» сыныптан тыс шара

Бұл шара Наурыз мерекесінің рухын дәріптей отырып, ұлттық ойындардың тәрбиелік және спорттық мәнін ашуға бағытталады. Өткізу орны ретінде мектеп алаңы немесе спорт залы ұсынылады.

Мақсаты

  • Жетілдіру: оқушылардың ой-өрісін кеңейту, ауызша сөйлеу мәдениетін дамыту.
  • Тәрбиелік: ұлттық ойындар арқылы белсенділікке, тапқырлыққа, дәлдікке, көрегендікке және күштілікке баулу.
  • Білімділік: ұлттық ойындардың мәні мен мақсатын теориялық және тәжірибелік тұрғыда ұғындыру.

Өткізу форматы

Шара екі бөлімнен тұрады: алғашқы бөлімде Наурыздың мәні, ұлттық ойындардың тарихи-мәдени орны таныстырылады; екінші бөлімде командалық сайыстар ұйымдастырылып, әділқазылар бағалау жүргізеді.

1-бөлім

Наурыз туралы кіріспе, өлең жолдары, ұлттық ойындарға шолу.

2-бөлім

Командаларды таныстыру, ойындар, капитандар сайысы, марапаттау.

1-бөлім. Наурыз және ұлттық ойындардың мәні

1-жүргізуші

Наурыз — жыл басы. Бұл көктемнің, бірліктің, татулықтың және еңбектің мерекесі. Осы ұлы күнге байланысты халықтың ғажайып әдет-ғұрыптары мен жол-жоралғылары бар. Бүгін біз Наурыз мерекесінің ерекшелігімен танысып, салт-дәстүрдің мәнін ашып көрсетеміз.

2-жүргізуші

Көктем жетті көл-көсір шуақ құрып,
Қыс барады қиылып, жылап тұрып.
Шатырында үйлердің Наурыз жүр,
Мұз пердесін ақпанның лақтырып.

3-жүргізуші

Наурыз жырын жырлаймыз,
Онымен де тұрмаймыз.
Шыңдалып жеткен бұл күнге,
Ел дәстүрін сыйлаймыз.

1-жүргізуші

Наурыз келді тағы да,
Жасыл желек тағына.
Құтты болсын, мерекең!
Жаңа жылға береке!

Ұлттық ойындардың тәрбиелік қыры

Ұлттық ойындар көбіне Наурыз мейрамында ойналады. Қазақтың ұлттық ойындары тәрбиелік, әскери-спорттық, салт-дәстүрлік, қарым-қатынастық және көркем-эстетикалық сипатымен ерекшеленеді. Олар дене шынықтырумен қатар, жастардың ақыл-ой қабілетін дамытуға да қызмет еткен.

Ежелгі ойындар мен ептілік мектебі

Ежелден келе жатқан ойындардың бірі — ақсүйек. Айлы түнде жастардың ақсүйек іздеуі ерекше қызыққа толы. Ал аударыспақ кезінде жігіттер екі-екіден алаңға шығып, бірін-бірі ат үстінен аударып түсіру үшін күш сынасады. Сондай-ақ ат үстінде шауып келе жатып жерден күміс алу ойыны ептілік пен төзімділікке тәрбиелейді.

Көкпар және бәйге дәстүрі

Ерлер арасында кең тараған ойын — көкпар. Жүлдеге ондаған, кейде жүздеген бас мал, сәндік әшекей бұйымдар, күміс және алтын тайтұяқтар тігілген. Сонымен бірге ат жарыстары мен бәйгелер қазақ қоғамында ерекше мәртебеге ие болған.

Қазақша күрес — ел намысы мен құрметі

Халық арасына кең тараған спорт жарыстарының бірі — қазақша күрес. Ол салтанатты жиындардың барлығында өткізіледі. Бұл күресте балуандардың жасына да, салмағына да қатаң шектеу қойылмайды. Ел өз балуанын төбесіне көтеріп, құрмет тұтқан. Қазақ тарихында Қажымұқан Мұңайтпасұлы, Балуан Шолақ сынды ірі тұлғалардың есімі мәңгі сақталды. Үлкен мерекелерде әр ру өз балуанын күреске шығарған.

Басқа да ұлттық ойын түрлері

Қазақтарда бұлардан өзге алтыбақан тебу, асық ойнау, жамбы ату, қыз қуу, жілік сындыру сияқты ұлттық ойындар мен спорттық жарыстар да кең тараған.

1-жүргізуші

Той пердесін ашайық,
Тойға шашу шашайық.
Той шашуға тойыңдар,
Бұдан кейін ойын бар.

2-бөлім. Сайыстар бағдарламасы

Әділқазылар

Әділқазылар алқасы таныстырылып, бағалау талаптары қысқаша түсіндіріледі: әділдік, қауіпсіздік ережесін сақтау, белсенділік, командалық ұйымшылдық және ойын шарттарын дұрыс орындау.

Бағдарлама реті

  1. 1 Әр сынып/топ өзін таныстырады: аты және ұраны.
  2. 2 Көкпар ойыны.
  3. 3 Қыз қуу ойыны.
  4. 4 Тақия қағу ойыны.
  5. 5 Бұқа тарту ойыны.
  6. 6 Капитандар сайысы: «Қораздар» ойыны.
  7. 7 Арқан тартыс ойыны.

Қорытынды

Жеңімпаз топ анықталып, қатысушылар марапатталады.