Қазақша рефераттар

Теориялық тапсырмалар жарысы

Сабақтың тақырыбы

Су, ерітінді, негіздер тарауын қайталау.

Сабақтың мақсаты

  • Білімдік: ерітіндідегі массалық үлес, негіз, гидроксотоп, бейтараптану реакциясы ұғымдарын бекіту; судың химиялық қасиеттері туралы білімді қорыту; реакция теңдеулерін жазу біліктілігін жетілдіру.
  • Дамытушылық: оқушылардың пәнге қызығушылығын арттыру.
  • Тәрбиелік: табиғи байлықтарды тиімді пайдалануға үйрету.

Сабақтың түрі

Сайыс сабақ

Сабақтың әдісі

Сұрақ-жауап, ой қорыту, іскерлік ойындар

Көрнекілігі

Интерактивті тақта, карточкалар, схемалар

Сабақтың барысы

Ұйымдастыру кезеңі

Сынып оқушылары 2 топқа бөлінеді. «Су, ерітінді, негіздер» тарауы бойынша судың физикалық қасиеттері, еріткіш ретіндегі рөлі, химиялық қасиеттері және құрамы туралы алған білімдері жүйеленеді.

Орындалатын тапсырмалар

  1. 1 Теориялық тапсырмалар жарысы
  2. 2 Дидактикалық тапсырмалар жарысы
  3. 3 «Кім жылдам?» ойыны
  4. 4 «Заттарды ажырата білесіз бе?»
  5. 5 Су туралы мақал-мәтелдер жарысы

Топтық жұмыс мазмұны

I команда: судың физикалық қасиеттері

Негізгі сипаттамалар: су — түссіз сұйықтық; иісі мен дәмі жоқ; 100°C температурада қайнайды, 0°C температурада қатады.

Булану: сұйық немесе қатты заттардың газ күйіне ауысуы.

  • Сублимация: қатты заттың қыздырғанда сұйық күйге өтпей, бірден булануы.
  • Конденсация: будың қайтадан сұйыққа айналуы.
  • Транспирация: өсімдіктердің сыртқы беттері арқылы суды буландыруы (мысалы, жапырақ арқылы булану).

Ерекше қасиеттері: дыбысты тез өткізуі, жарықты жақсы шағылыстыруы, көптеген заттарды жақсы ерітуі. Су — үнемі қозғалыста және айналымда болатын сұйық.

II команда: судың химиялық қасиеттері

Тәжірибе жасалып, реакция теңдеулері жазылады. Су металдармен, металл оксидтерімен және бейметалл оксидтерімен әрекеттесе алады.

1-тәжірибе: мырыштың сумен әрекеттесуі

Сынауыққа мырыштың 3–4 түйірі салынып, аз мөлшерде су құйылады. Газ көпіршіктері байқалады.

Реакция теңдеулері

Zn + H2O → ZnO + H2

C + 2H2O → CO2 + 2H2

2-тәжірибе: кальций оксидінің сумен әрекеттесуі

Бұл құбылысты тұрмыста да жиі байқауға болады (әк сөндіру).

Реакция теңдеуі

CaO + H2O → Ca(OH)2

Сайыс кезеңдері

Сұрақ-жауап жарысы

II команда алдын ала тақтаға ілінген сұрақтарға жауап береді:

  1. 1) Неліктен су жанбайды?
  2. 2) Қандай металдар судан жеңіл?
  3. 3) Қандай су дем шығарудан лайланады?
  4. 4) Мұз неліктен суға батпайды?

Дидактикалық тапсырмалар жарысы

I команда: заттарды класқа бөлу

Төмендегі заттарды класқа бөліп, әр бағанаға сәйкес формулаларды жазыңыздар:

SO2, Ca(OH)2, H2SO4, KOH, HCl, CuO, NaCl, CaCl2

Оксидтер

Қышқылдар

Негіздер

Тұздар

II команда: формулаларды іріктеу

Берілген заттардың ішінен төмендегі кластарға жататын формулаларды бөліп жазыңдар:

  • а) негіздер
  • ә) бейметалдық оксидтер
  • б) қышқылдар
  • в) металдық оксидтер

CO2, Mg(OH)2, CaO, P2O5, HCl, BaO, Ca(OH)2, HNO3, Fe(OH)3, Al2O3

Танымдық ойындар сайысы

I команда: «Құпия сөздің құлпын аш»

Ойын химиялық реакция теңдеулері арқылы құбылысты түсіндіруге негізделген:

Фосфор жанса, будақтап ақ түтін түзеді. Сол түтінді су сіңірсе, қандай қосылыс түзіледі?

Жауабы:

Оқушылар реакция теңдеуін құрастырып, алынатын қосылысты атайды.

II команда: «Жоқ формуланы орнына қой»

Нүктелердің орнына жетіспейтін заттарды тауып жазып, теңдеудің дұрыстығын дәлелдеңдер:

а) … + … → H2SO4

ә) … + … → Ca(OH)2

б) … + … → 2KOH

«Кім жылдам?» тапсырмасы

Екі командадан екі оқушы тақтаға шығып, бір-біріне қарамай, өздері білетін негіздердің формулаларын мүмкіндігінше көп жазады. Қай команда көбірек дұрыс формула жазады — сол жеңеді.

«Заттарды ажырата білесіз бе?» тапсырмасы

Оқушыларды берілген заттарды тәжірибелік белгілері бойынша ажырата білуге бағытталған тапсырмалар орындалады.