Тәрбие тобына
Тәрбие сағаты: «Бақша ағаштары»
Бұл тәрбие сағаты оқушылардың адамгершілік құндылықтарын терең түсінуіне, өзін-өзі тануына және «Толық адам» ұғымын өмірімен байланыстыра алуына бағытталған. Сабақ мазмұны өлең, нақыл сөз, қысқа әңгіме, тренинг және жағдаяттық тапсырмалар арқылы оқушының ойлауын, дүниетанымын, тапқырлығы мен ептілігін дамытады.
Мақсаты
Оқушыларға «Толық адам» туралы түсінік қалыптастырып, адамгершілік құндылықтарды саналы түрде қабылдату.
Міндеттері
- Ғұламалардың адамдық қасиет туралы пікірлерімен таныстыру.
- Өлең, нақыл сөз, әңгіме арқылы адамгершілікке тәрбиелеу.
- Ойлау, дүниетаным, жағдаят шешу дағдыларын дамыту.
Көрнекіліктер
Слайдтар, нақыл сөздер, бәйтерек бейнесі, әңгіме мен өлең тыңдауға арналған аудиожазба құрылғысы.
Сабақ барысы
1) Психологиялық дайындық және танысу тренингі
Оқушылар өз есімдерінің алғашқы әрпіне сай жақсы қасиетті қосып айтады (мысалы: «Әсел — әдепті» және т.б.).
Талқылау сұрағы
«Өздерің туралы жақсы сөз айтқанда қандай көңіл күйде болдыңдар?» Оқушылар әдетте көтеріңкі көңіл күй мен қуанышты сезінгенін бөліседі.
Осы арқылы сабақтың негізгі ойы бекітіледі: бойдағы жақсы қасиеттерді шыңдау және жағымсыз әдеттерден арылуға қадам жасау.
2) Екі топқа бөліну және ой қозғау
Сынып екі топ болып жұмыс істейді: «Білім» және «Тәрбие».
Сұрақ
«Сендер мектепке не үшін келесіңдер?» — оқушылар білім алу, тәрбиелі болу, тұлға болып қалыптасу сияқты ойларын айтады.
Кейін «білім» мен «тәрбие» ұғымдарының мәні сөзжұмбақ арқылы ашылады. Талқылау: тәрбие мен білімнің қайсысы маңызды, әлде екеуі де егіз ұғым ба?
3) Негізгі бөлім: «Бақша ағаштары»
Тыңдалым
«Бақша ағаштары» әңгімесін тыңдау (шамамен 1 минут 17 секунд).
1-тапсырма
«Білім» тобы
Түзу ағаш қандай болды? Талдап, қорытынды жасаңыз.
«Тәрбие» тобы
Қисық ағаш қандай болды? Себебін түсіндіріңіз.
Ортақ сұрақ: «Адам болу үшін қандай қасиеттер керек?»
Тыңдалым
Абайдың «Ғылым таппай мақтанба» шығармасынан үзінді тыңдау (шамамен 1 минут 12 секунд).
2-тапсырма
5 асыл іс
Әрқайсысына тоқталып, мағынасын түсіндіріп, өмірден мысал келтіріңіз.
5 дұшпан
Әрқайсысын талдап, оны жеңудің жолдарын ұсыныңыз.
3-тапсырма: «Көңіл толқыны» (жазылым)
Музыка қосылып, 5 минут ішінде төмендегі сұрақтарға жауап жазылады:
- Мен кіммін?
- Менің мінезім қандай?
- Мінезімнің жағымды жақтары қандай?
- Мінезімнің жағымсыз жақтары қандай?
- Мен қандай болуым керек?
Оқушылар жауаптарын оқып, сыныппен бірге ой бөліседі. Осы кезеңде Абайдың «Толық адам» сипатына қатысты сөзжұмбақ тақтаға ілініп, мағынасы түсіндіріледі.
4-тапсырма: жағдаяттық көріністер
«Жақсы сөзіміз бен ісіміз сәйкес келе ме?» деген сұрақ жағдаят арқылы тексеріледі:
1-топ: Автобустағы оқиға
Рөлдік көрініс, қажетті реквизиттерді қолдану (құлаққап, аудиожазба құрылғысы және т.б.).
2-топ: Көшедегі оқиға
Рөлдік көрініс, қажетті реквизиттерді қолдану (шемішке, гитара, сағыз және т.б.).
Қорытынды ой: отбасы, қоғам және мектептегі тәрбие баланың қалыптасуына әсер етеді; ал жақындарымызға қуаныш сыйлау — әрқайсымыздың қолымыздан келетін іс.
5-тапсырма: ізгі тілектің қуаты
1) Анаға құттықтау
Анасын туған күнімен құттықтау мәтінін құрастыру немесе айту.
2) Мұғалімге құттықтау
Мұғалімді мерекесімен құттықтау мәтінін құрастыру немесе айту.
Бекіту: «Мәуелі ағаш»
Оқушылар бүгінгі сабақтан түйген жақсы қасиеттерін «ағашқа» іліп, ортақ «мәуелі жеміс ағашын» құрастырады. Бұл — адамдық құндылықтардың біртіндеп жиналатынын көрсететін символдық жұмыс.
Қорытынды бөлім: тыңдалым және ой түю
Тыңдалым
Ыбырай Алтынсариннің «Асыл шөп» шығармасынан үзінді тыңдау (шамамен 1 минут).
Шәкәрім Құдайбердіұлы: «Сабыр деген — әр іске шыдамдылық, қатты керек адамға ол бір қылық. Қол жетпей талай жан ызданады, осыдан кеп шығады адамшылық!»
Ән
«Бала тілегі» әнін орындау (шамамен 3 минут).
Сабақ аяқталады. Негізгі ой: адам бойындағы қасиет — тәрбиемен түзелетін, біліммен бекитін, әрекетпен көрінетін құндылық.