Банк бағдарламаларымен таныстыру
Экономикалық табыс пен қоғамдық игіліктің теңгерімі
Қазақстан үшін экономикалық табыстар мен қоғамдық игіліктерді қамтамасыз етудің оңтайлы теңгерімін табу — өмірлік маңызды мәселе. Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың Жолдауларында ел дамуының жаңа кезеңдері, экономиканы нығайту және халықтың әл-ауқатын арттыру міндеттері бірнеше рет айқындалды.
Қазақстан Республикасының қазіргі әлеуметтік-экономикалық даму кезеңі нарықтық қатынастармен сипатталады. Осы жағдайда ақша-несие құралдарының жаңа түрлері пайда болып, банктік қызмет көрсету тәсілдері жылдам жаңарып келеді. Банктік жүйенің халықаралық қағидаттарға жақындауы өтпелі кезең ерекшеліктерін әлемдік банк технологияларымен ұштастыра білуді талап етеді.
Негізгі ой
Тұрақты әрі икемді банк жүйесін құру — Қазақстан экономикасын реформалаудағы маңызды міндеттердің бірі.
Банктердің экономикадағы рөлі
Банк — ақшалай қаражатты тарту және оларды өз атынан мерзімділік, қайтарымдылық және төлемділік шарттарымен орналастыру үшін құрылатын ұйым. Банктер ақшалай есеп айырысуды жүргізеді, экономиканы несиелейді, капиталды қайта бөлуде делдал болады және өндірістің жалпы тиімділігін арттыруға ықпал етеді.
Бүгінгі таңда банк жүйесінің құрылымы күрделеніп, қаржы ұйымдарының жаңа түрлері, жаңа несие құралдары және клиентке қызмет көрсетудің заманауи әдістері қалыптасты. Пайда мен коммерциялық нәтижеге бағдарланған, әртүрлі меншік нысандарына негізделген серпінді несие жүйесіне өту үрдісі жүріп жатыр.
Құқықтық негіз
1995 жылғы 30 тамыздағы «ҚР банктері және банк қызметі туралы» заңнамалық нормаларға сәйкес Қазақстанда екі деңгейлі банк жүйесі әрекет етеді.
Несие: ұғымы және қатысушылары
Несие деген не?
Несие — ақша немесе тауар түрінде беріліп, белгілі бір мерзімде қайтарылатын және пайыз төлеу шартымен ұсынылатын қарыз қатынасы.
Нарық жағдайында несиенің негізгі формасы — банк несиесі, яғни коммерциялық банктер ұсынатын несиелердің әртүрлі түрлері мен нысандары.
Субъектілер
- Шаруашылық органдары, халық, мемлекет, банктер.
- Несие мәмілесінде тараптар: несие беруші және қарыз алушы.
- Несие беруші — уақытша бос қаражатын белгілі бір мерзімге (жеке немесе заңды тұлға) қарыз алушыға ұсынатын тарап.
Оқу тақырыбы: несиелендіру жүйесі және негізгі элементтері
Студент нені білуі керек
- Несиелендіру жүйесі және оның негізгі элементтері.
- Несие төлеу қабілеттілігін бағалаудың мақсаттары мен міндеттері.
- Банктік несиені қамтамасыз ету түрлерінің жіктелуі.
- Несие беру кезеңдері және банктік несие беру тәртібі.
- Төлем қабілеттілігі бағасының негізіндегі факторлар.
Студент нені істей білуі керек
- Несие шарттарын құрастыру.
- Кепіл мүлкін бағалау жұмыстарын жүргізу.
- Несиелерді және несие есебін жіктеу, экономикалық жағдайға сай банк саясатын айқындау.
- Банктік несиенің қамтамасыз етілуін бақылауды жүзеге асыру.
- Несие түрлері бойынша шарт үлгілерін дайындау.
Сабақтың мақсаты
- Білімділік: алынған экономикалық білімді іскерлік ортада қолдануға жағдай жасау.
- Дамытушылық: білім деңгейін бағалау, ойды жүйелі жеткізу, шапшаң ойлау, есте сақтауды дамыту, қосымша ізденіске баулу.
- Тәрбиелік: жауапкершілік пен белсенділікті қалыптастыру, мәдениетті сөйлеуге және ойын толық жеткізуге үйрету.
Сабақ форматы: 4 кезеңнен тұратын сайыс
Жалпы құрылым
- 1 Сәлемдесу: командалардың таныстырылымы, төсбелгісі және ұраны.
- 2 Банк бағдарламаларымен таныстыру.
- 3 Клиентке қызмет көрсету түрлері және жарнама.
- 4 «Қор жинау» ойыны (сұрақтар мен мақал-мәтелдер арқылы).
Командалар
- 1-команда: Қазкоммерцбанк
- 2-команда: Каспий банкі
1-кезең: сәлемдесу
Әр команда өз «банк қызметкерлерін» таныстырып, атқаратын қызметтері туралы қысқаша әрі нақты мәлімет береді. Сонымен бірге ұраны мен төсбелгісін таныстырады.
Қазкоммерцбанк
Төсбелгі/рәміз туралы таныстырылым
Каспий банкі
Төсбелгі/рәміз туралы таныстырылым
2-кезең: несие түрлеріне сипаттама
Әр «банк» слайд арқылы келесі бағыттарды толық таныстырады:
- Төлем қабілеттілігін бағалаудың мақсаттары мен міндеттері.
- Несие беру кезеңдері және несиелендіру әдістері.
- Несие алуға қажетті құжаттар пакеті.
3-кезең: банк қызметін жарнамалау
Мысал ретінде Қазкоммерцбанктің депозиттік бағдарламасы ұсынылады. Бірқатар халықаралық қаржы басылымдары мен ұйымдарының бағалауынша, банк Қазақстандағы үздік банктердің қатарында танылған. Күшті басқарушылық команда, заманауи банктік технологиялар және кең филиалдық желі банк пен клиенттің дамуына ықпал етеді.
Карталық өнімдер: Visa Electron және Cirrus Maestro
Бұл карталар қолжетімділігімен және қызмет көрсету құнының төмендігімен ерекшеленеді. Оларды әлем бойынша көптеген сауда нүктелерінде қолдануға болады, сондай-ақ банкомат арқылы операция жасауға ыңғайлы.
4-кезең: «Қор жинау» ойыны
Екі команданың алдында ақшаға толы екі қоржын болады. Сұрақтар мен мақал-мәтелдер «ақшамен» өлшенеді: кім бірінші жауап берсе, қарсы команданың қоржынынан ұпай (ақша) алады. Бұл кезеңде студенттердің білімі, шапшаңдығы және тез ойлау қабілеті сыналады.
Автор туралы мәлімет
Саламат Мұқашев атындағы Атырау политехникалық колледжінің экономика пәні оқытушысы: Кушербаева Самалгүл Ақылбайқызы