Адыраспанның емдік қасиеті

Адыраспан – киелі өсімдік

“Психология және медицина” секциясы

Адыраспан — халық арасында қасиетті саналып, тұрмыста да, емдік мақсатта да кең қолданылған өсімдік. Дегенмен оны пайдалану кезінде абай болу қажет: өсімдіктің сабағы мен гүлінде улы заттар кездеседі.

Негізгі ерекшеліктері

  • Көп жылдық, терең тамырлы өсімдік; тамыры 10 м-ге дейін тереңдей алады.
  • Иісі өткір, жағымсыз; дәрілік қасиетімен белгілі.
  • Сабағы мен гүлінде улы қосылыстар болады.

Мазмұны

  1. I. Кіріспе
  2. II. Негізгі бөлім
    1. 2.1. Адыраспан өсімдігіне биологиялық сипаттама
    2. 2.2. Халықтық наным-сенімдегі адыраспан
    3. 2.3. Адыраспанның емдік қасиеттері
    4. 2.4. Зерттеу материалдары: адыраспанды жинау және тұнбасын пайдалану
  3. III. Пайдаланылған әдебиеттер

Биологиялық сипаттамасы

Адыраспан — түйетабандар тұқымдасына жататын көп жылдық өсімдік. Ол терең тамырлы болып келеді, сабағы бұтақты. Өсімдіктің биіктігі әдетте 30–80 см аралығында, көбіне 30 см шамасында өседі.

Өсу ортасы

Тау беткейлерінде, жол бойында және жазық далаларда өседі. Қазақстанның шөл және шөлейт аймақтарында, әсіресе сортаңды жерлерде жиі кездеседі.

Өсіп-өну кезеңі

Мамыр–шілде айларында гүлдейді, жаз–күз мезгілдерінде жемістенеді.

Гүлі мен жемісі

Гүлі

Ақ немесе сары түсті; 1–3–5-тен топталып сабақ басында орналасады.

Жемісі

Көп тұқымды қауашақ.

Тұқымы

Ұсақ, бозғылт немесе қара түсті.

Маңызды ескерту

Адыраспанның сабағы мен гүлінде улы заттар бар. Дәрілік мақсатта қолдану тек қауіпсіздік ережелерін сақтаумен және жауапкершілікпен жүзеге асырылуы тиіс.

Таралу аймағы

Қазақстанда адыраспанның үш түрі кездеседі. Сонымен қатар оның алты түрі Оңтүстік Еуропада, Батыс және Орталық Азияда, Солтүстік Африкада және Мексикада таралған.

Қазақстандағы жиі кездесетін өңірлер

Әсіресе Шу, Іле, Сырдария, Сарысу өзендері бойындағы тақырланған жайылымдарда, шөл-шөлейт және сортаңды аумақтарда қалың өседі.

Дәрілік өсімдіктерді зерттеудің маңызы

Қазақстанның табиғи жағдайлары сан алуан: орманды, далалы және таулы аймақтардан тұрады. Республика аумағында 6000-ға жуық өсімдік түрі кездеседі, соның ішінде 500 түрінен дәрілік заттар алынады.

Осындай табиғи байлықты тиімді игерумен қатар, дәрілік өсімдіктерді ғылыми тұрғыдан зерттеу, оларды дұрыс танып-білу және қауіпсіз қолдану — өзекті міндет.