Минералды тыңайтқыштарды дайындауға және себуге арналған машиналар
Тыңайтқыш шашқыш машиналар
Тыңайтқыш шашқыш машиналар ауыл шаруашылығында минералды және органикалық тыңайтқыштарды егістікке біркелкі енгізуге арналған. Бұл тақырып тыңайтқыш енгізудің негізгі тәсілдері мен оған арналған машиналардың жұмыс принциптерін, сондай-ақ дайындау және тиеу жабдықтарын түсіндіруге бағытталады.
Сабақтың мақсаты
- Оқыту: тыңайтқыш шашқыш машиналардың қолданылуы және реттелуімен таныстыру.
- Дамыту: ой-өрісін кеңейтіп, сана-сезімін дамыту және қабілетін ашу.
- Тәрбиелік: еңбексүйгіштікке, ұқыптылыққа және икемділікке тәрбиелеу.
Сабақтың түрі
Жаңа білімді меңгерту.
Сабақтың әдісі
Сұрақ-жауап.
Көрнекілігі
Слайдтар, машина макеттері, интерактивті тақта.
Пәнаралық байланыс
Биология, агрономия, химия, тракторлар мен автомобильдер, физика.
Сабақтың барысы
- 1 Үй тапсырмасын сұрау.
- 2 Жаңа сабақты түсіндіру.
1) Жұмыс бағыты мен типтері
Машиналардың конструкциясы мен қолдану жағдайлары.
2) Дайындау және себу
Минералды тыңайтқышты дайындау, енгізу және тарату.
3) Тиеуіштер
Ұсақтау, араластыру, тиеу және авиацияға беру жабдықтары.
Тыңайтқыш енгізу тәсілдері
Ауыл шаруашылығы дақылдарына тыңайтқыш енгізудің үш негізгі әдісі бар: негізгі енгізу, егу үстінде енгізу және үстеп қоректендіру.
Негізгі енгізу
Негізгі енгізу кезінде тыңайтқыш сүдігер көтерілген немесе көктемде жыртылған жерге, сондай-ақ тұқым себер алдындағы топырақ өңдеу кезеңінде топыраққа сіңіріледі. Бұл үшін минералды және органикалық тыңайтқыштар немесе органикалық-минералды қоспалар егістікке біркелкі таратылады.
Егу үстінде енгізу
Егу үстінде минералды тыңайтқыш енгізу үшін құлама сеялкалар мен отырғызғыштар қолданылады. Тыңайтқыш тұқыммен бірге сол қатарға, ұяға немесе бөлек қатарға енгізілуі мүмкін. Кейбір жағдайда тыңайтқыш енгізілетін қатар тұқым себілетін қатардан 1,5–2 см қашықтықта орналастырылады.
Минералды тыңайтқыштарды себуге арналған машиналар
Минералды тыңайтқыш енгізу үшін өнеркәсіп әртүрлі жүккөтергіштігі бар орталықтан тепкіш себелеуіштерді шығарады. Олардың көпшілігінде тыңайтқышты кузовтан себелеуіш дискіге беретін синхронды конвейер жетегі болады, ал себелеуіш дискілер гидрожетек арқылы айналады. Бұл шешім конструкцияны жеңілдетіп, жұмыс сенімділігін арттырады.
1-РМГ-4
Тіркемелі, жүккөтергіштігі 4 т.
РМС-6
Жүккөтергіштігі 6 т; тау беткейлерінде еңбекті механикаландыруға мүмкіндік береді.
РУМ-8
Жүккөтергіштігі 10 т.
КСА-3
Автомобильге арналған үйлестірілген кузовты себелеуіш.
Ұсақтау, араластыру және тиеу жабдықтары
Минералды тыңайтқышты ұсақтау, араластыру және тиеу үшін нығыздалып қалған материалды майдалап, біркелкі қоспа дайындайтын арнайы машиналар қолданылады.
ИСУ-4 (ұсақтап-араластырғыш)
Тыңайтқышты енгізер алдында араластыруға, сондай-ақ шаруашылықта сақтаудан нығыздалып қалған немесе жатып қалған зауыт тыңайтқыштары мен әкті ұсақтауға арналған.
- Агрегатталуы
- МТЗ-80/82 және Т-40М тракторларымен.
- Өнімділігі
- Сағатына 2–4 т.
- Себу нормасы
- 40–2000 кг/га.
- Сидерат нормасы
- 8–150 кг/га.
- Жұмыс жылдамдығы
- 6–12 км/сағ.
Құрамдас бөліктері: рама, кеңейткіші бар бункер, ұнтақтау аппараты, бұранда (шнек) конвейері және жетек механизмі.
СЗУ-20 (араластырғыш-тиеуіш)
Тыңайтқышты біркелкі араластырып, әрі қарай тасымалдау немесе себу техникасына тиеу жұмыстарын орындауға арналған кең тараған жабдық.
ЗСА-40 (автомобильге тіркелетін тиеуіш)
Автомобильге тіркеліп, тыңайтқышты сеялкаларға немесе өзге агрегаттарға беру үшін қолданылады.
Авиацияға тиеуіштер
Самолеттер мен тікұшақтарға тыңайтқыш тиеу үшін тракторға тіркелетін ПБ-35, ПФ-0,5 және ИФ-0,75 тиеуіштері пайдаланылады. Бұл тиеуіштер арнайы тетіктермен жабдықталған.
1-РМГ-4: қысқаша сипаттама
1-РМГ-4 минералды тыңайтқыш себелеуіші — бір осьті, жартылай аспалы машина. Ол минералды тыңайтқыш пен әк материалдарын топырақ бетіне себуге арналған және МТЗ тракторларының барлық түрлендірілген нұсқаларымен агрегатталады.