Ана тілі. Сабақтың тақырыбы
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Пәні мен сыныбы
Ана тілі, 4-сынып.
Тақырыбы
Фариза Оңғарсынова: «Қанат туралы хикая».
Жаңа технология
Сын тұрғысынан ойлау.
Сабақ түрі
Дамытушылық сабақ.
Пәнаралық байланыс
Тіл дамыту, бейнелеу өнері.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушыларды өлең авторы Фариза Оңғарсынова туралы мәліметпен таныстыру; өлең мазмұнын түсіндіру; талдау дағдысын жетілдіру.
Дамытушылық
Ой-өрісті кеңейту, сөздік қорды молайту, шығармашылық қабілетті дамыту.
Тәрбиелік
Ата-анаға деген сүйіспеншілік сезімін нығайту, сыйластыққа тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
Психологиялық тренинг: «Жылы лебіз»
Оқушылар шеңберге тұрып, «сиқырлы таяқшаны» бір-біріне ұсынып, жақсы тілектерін айтады. Бұл тренинг жаңа сабақтың жақсы ниет, ізгі сөзбен байланысын айқындайды.
Үлгі жылы сөздер
- «Гүлдана, сенің даусың әдемі.»
- «Тілек, сенің шашың саған өте жарасып тұр.»
Үй тапсырмасын тексеру: «Бәйге» ойыны
Оқушылардың дайындығын анықтау үшін «Бата айту» тақырыбында жарыс ұйымдастырылады. Жауаптар ұпаймен бағаланып, нәтижесі қорытындыланады.
- Мал-жанның амандығын тілейтін бата.
- Қауіп-қатерден сақтайтын сөз.
- Дастарқанға берілетін бата түрлері.
- Н. Айтовтың «Алтын сөз» өлеңін жатқа айту.
- Мал сойғанда айтылатын бата.
- Жолға шығарып салу үлгісі.
Жаңа сабаққа кіріспе
Мұғалім сұрағы: «Соңғы сабақтарда қандай шығармалармен таныстық? Олардың ұқсастықтары қандай?»
Оқушы жауабы: «Ана тақырыбындағы шығармалармен таныстық.»
Бүгінгі сабақта ана тақырыбын жырлаған ақындардың бірі — Фариза Оңғарсынова шығармашылығына тоқталып, «Қанат туралы хикая» өлеңімен танысамыз. Оқушылар дәптерге күн ретін және тақырыпты сауатты жазып алады.
Автор туралы мәлімет
Өмірбаян дерегі
Фариза Оңғарсынова 1939 жылы 25 желтоқсанда дүниеге келген. Атырау облысы, Исатай ауданында өскен.
Шығармашылығы
Қазақтың дарынды ақыны, көптеген өлең жинақтарының авторы.
Өлең туралы дерек
«Қанат туралы хикая» өлеңі 1988 жылы «Алғашқы сабақ» жинағына енген.
Қызығушылықты ояту
Тапсырма: жұмбақ
Сабаққа «Киндер-сюрприз» қорапшасы әкелінеді. Қорапшадан жұмбақ жазылған қағаз алынып, бір оқушы дауыстап оқиды:
Барлық жемін бітеулей асады,
әйтсе де ұзақ жасайды.
Ол не?
Жауабы: құс.
Суретпен жұмыс және байланыс орнату
Жұмбақ шешіміне сәйкес тақтаға сурет ілінеді. Оқушылар суретке қарап, тақырыппен байланысын талқылайды.
Байқағандары: қарлығаш ұядағы балапандарына келеді.
Қимыл-әрекет: екі қанатын жазып ұшып келеді.
Жұптық талқылау қорытындысы: «Қанат» — құстың қанаты.
Өлеңнің негізгі ойы: ақын балапанның анасы — қарлығашты адамның «қос қанаты» — ата-анамен байланыстыра отырып, ата-анасыз баланың өмірі толық болмайтынын меңзейді. Мұнда «қанат» сөзі әрі тура мағынада, әрі ауыспалы мағынада қолданылады.
Мағынаны тану
Өлеңді оқу
- Өлеңді мәнерлеп, нақышына келтіріп оқитын оқушыларға оқыту.
- Кезектестіріп оқыту арқылы әр оқушының оқу дағдысын дамыту.
«Авторлар мен оқырмандар» стратегиясы
Оқушылар екі топқа бөлінеді: бір топ — авторлар, екінші топ — оқырмандар. Мәтін мазмұны бойынша сұрақ қойып, жауап береді.
Сұрақ: Өлең не туралы?
Жауап: Балапан, ата-ана және бала туралы.
Сұрақ: Балапанға не болды?
Жауап: Ұясынан құлап, қанатын сындырып алды.
Сұрақ: Балапанға көмек көрсетілді ме?
Мәтін жалғасы берілмегендіктен, бұл сұрақ сабақта мәтін бойынша толықтырылады.