Таңертеңгілік сағат
Тәрбие сағаты
Тақырыбы
Желтоқсан — тәуелсіздіктің ұлы рухы
5-сыныптарға арналған. 16 желтоқсан — Тәуелсіздік күніне орай.
Байқау
«Біз тәуелсіз елдің ұрпағымыз» атты үздік сабақтар бәйгесіне ұсыныс.
Мектеп
Атырау қаласы, И. Тайманов атындағы №27 орта білім беретін мектеп
Кеңесова Гүлнара Қайырғалиқызы
Мақсаты мен міндеттері
Тәрбие сағатының мақсаты
1986 жылғы Желтоқсан оқиғасында орталықтың әміршіл-әкімшіл, солақай саясатына қарсы алғаш рет бас көтеріп, демократия жолында құрбан болған ұл-қыздарымыздың ерлігін таныту; жастардың алаңға не себепті, қандай мақсатпен шыққанын терең түсіндіру.
Патриоттық бағыт
Отанға, туған жерге сүйіспеншілікті арттыру; ана тілін, әдет-ғұрпын, салт-дәстүрін құрметтеп, сақтай білуге тәрбиелеу.
Дамытушылық
Әр оқушының еркін сөйлеп, өз пікірін анық жеткізе алу қабілетін дамыту.
Сабақ барысы
Кіріспе сөз
1-жүргізуші (Ақжол)
Армысыздар, құрметті ұстаздар, қадірлі қонақтар, оқушылар! Бүгін еліміздің сан мың жылдар бойы найзаның ұшымен, ерлік ісімен, кешегі дүниені дүр сілкіндірген Желтоқсан оқиғасымен келген тарихында алтын әріппен жазылған «Желтоқсан — тәуелсіздіктің ұлы рухы» атты тәрбие сағатына қош келдіңіздер!
2-жүргізуші (Гаухар)
Шайқалмасын ешкімнің шаңырағы,
Бақыт көрсін Отанның сан ұланы.
Енді, ағайын, көгінде қалықтасын,
Қазағымның қастерлі — Әнұраны!
Оқушылар орындарынан тұрып, Әнұран орындалады.
Тарихи ой-толғау
1-жүргізуші (Ақжол)
Қанша жыл, қанша ғасыр өтсе де, ұмытылмайтын оқиғалардың бірі — Желтоқсан. Оның ұмытылмас болуы тағдырымызбен сабақтас. 1986 жылғы желтоқсан көтерілісі — бір ауылдың әңгімесі ғана емес; дүмпуі алып құрлықты аралап, әлемдік тарихи оқиғалардың қатарына енген үн.
2-жүргізуші (Гаухар)
Желтоқсанның желі аязы ызғарлы,
Қанды мұзда талай қазақ сыздады.
Ұлт қамы үшін шыққан сол күн алаңға,
Азап шекті қайсар қазақ қыздары мен ұлдары.
Өлең шумақтары
Әлішер
Желтоқсанда Алматыда, ақ қарда,
Алма бақтар ақ қырауға батқанда,
Күңірене күн күркіреп тау жақтан,
Жайдың оты жалаң қақты шатқалдан.
Айша
Желтоқсанда шындық жырын шырқаймын деп шарқ ұрдың,
Желтоқсанда егемен ел болсақ деп талпындың.
Кеудеңде әлі сызы жатыр сол кездегі салқынның,
Айналайын, жас қайраты халқымның.
Досымжан
Темір қолдар қуатты еді алқымыңды қаусырған,
Намысыңды жықпай өттің нәубе, дүлей маусымнан.
Жалғыз қалған шақтарымда жігер алдым бойыма,
Түрме торын жарып шыққан сенің қайсар даусыңнан.
Бегім
Өсер елдің қай сәтте де бірлік болмақ қалауы,
Лаула, лаула, желтоқсанның мұзға жаққан алауы.
Өздеріндей ер намысты жас өркені бар елдің,
Ешқашанда еңкеюге тиісті емес жалауы!
Тарихи дерек
2-жүргізуші (Гаухар)
Бұл — тәуелсіздіктің туын алғаш көтерген әйгілі 1986 жылдың 16 желтоқсаны. Таңғы сағат 10:00-де бар болғаны 18 минуттың ішінде 26 жыл елді басқарған Д. А. Қонаев қызметтен алынып, орнына ешкімнің пікірі ескерілместен Г. Колбин ұсынылды.
1-жүргізуші (Ақжол)
Бұл шешім ел ішінде әділетке деген талапты күшейтіп, Алматыдағы оқу орындарының жастарының алаңға шығуына түрткі болды.
Көрініс: Жатақхана алдындағы әңгіме
— Қыздар, мен газет әкелдім.
— Не жаңалық шығыпты?
— КОКП Орталық Комитетінің хатшысы Д. Қонаевты алып, орнына В. Колбинді тағайындапты.
— Колбин деген кім екен?
— Қайдан келіпті?
— Колбин Ульяновтан келіпті.
— Қазақстанды өзіміздің қазақстандық азамат басқарсын!
— Біз демократияны талап етеміз.
— Қане жүріңдер, қыздар, жігіттер, алаңға барайық!
Алихан
Сүймейтұғын болдық қой, сүймей ғұмыр,
Көлеңкеміз күннен де тимейді нұр.
Колбин деген кім екен, қайдан келген?
Уа, сыртымыздан қашанғы билейді бұл?
Алаңдағы қасірет
Алаңға шығып өз ойын айтуға ұмтылған қарусыз, өрімдей жас қазақ жастарына солдаттар мен милиция қызметкерлері қарсы қойылды. Қыз-жігіттер аяусыз соққыға жығылып, түрмеге қамалды. Ербол, Ләззат, Сабира сынды бүршік жарып келе жатқан тал шыбықтай жастардың өмірі қиылды.
Қайраттың үні
Ізгілік атаулыдан күдер үзіп, ең соңғы үміті мен сенімі күйреген, рухани езілген жас жігіт — Қайрат. Оның көзі тірісінде жазған өлеңдері жүректі тебірентеді. Солардың бірі — «Менің тағдырым».
Өлең: «Менің тағдырым»
Арман
Өмір бойы жолым болып көрмеді,
Жылап келем бұл дүниеге келгелі.
Қайғы шаңы басты менің денемді,
Түспейді шаң, сілкінсем де мен енді.
Жолдаған сәлемімді дос алмады,
Шын ба екен-ау тас керең боп қалғаны.
Айта берем, айта берем қайбірін,
Ауыр менің, ауыр менің тағдырым.
Тағдыр мені аямады, қорлады,
Жалынсам да, жыласам да болмады.
Қараңғы өмір — бақытым жоқ, жоқ менің,
Армандаған ақ сәулеге жетпедім.
Бұл жолдар Қайраттың ел үшін жанын құрбан етуге дейін барған азапты тағдырын еске салады және Желтоқсан рухының ұрпақ жадында мәңгі қалатынын танытады.
Қорытынды ой
Бүгінгі күн қазақ халқы үшін әрі қасіретті, әрі қасиетті, әрі бақытты күн. 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасы — бұрын-соңды болмаған әділетсіздікке қарсы тұрған ең ауыр көтерілістердің бірі. Ол ұлт намысын оятып, тәуелсіздікке бастар жолдың рухани тұғырына айналды.
Ақниет
Жас арудың жанарында — Желтоқсан,
Қанды ғасыр табанында — Желтоқсан.
Қаралы өмір қайыстырған халқымның,
Қара тұман қабағында — Желтоқсан.
Жантемір
Жауыздықты жасқаған да — Желтоқсан,
Жаңа ғұмыр бастаған да — Желтоқсан.
Жазықсыздың көз жасына жуынып,
Абақтыға тастаған да — Желтоқсан.
Дәулет
Намысымның шырағы да — Желтоқсан,
Сұрқай өмір сынағы да — Желтоқсан.
Жігіттердің ұраны да — Желтоқсан,
Жаңа күннің шуағы да — Желтоқсан.
Ескерту: «Толық нұсқасын жүктеу» сілтемесі бастапқы мәтінде көрсетілген, бірақ URL берілмеген.