Қазақша рефераттар

Нанды баспаңдар

Жалпы мақсат

Орыс жазушысы В. Сухомлинскийдің «Қатқан нан» мәтінінің негізгі мазмұнын ашу.

Міндеттері

  • Мәтіннің мағынасын түсіндіру, мазмұнын ұғындыру.
  • Нанды қастерлеу, ысырап етпеу, адам еңбегін бағалау керектігін ұғындыру.
  • «Нансыз — өмір жоқ» идеясын бекіту.

Оқыту нәтижесі

  • Мәтін мазмұнын түсініп, негізгі ойды анықтайды.
  • Нанды қастерлеудің мәнін түсінеді, ысырапқа жол бермеудің себептерін дәлелдейді.
  • Адам еңбегіне құрметпен қарау қажеттігін қорытындылайды.

Ұйымдастыру кезеңі

Психологиялық дайындық: «Ақ тілек», «Әсем күлкі»

— Көңіл-күйлеріңіз қалай?

— Керемет! (қолдарын көтереді)

— Сабаққа дайындықтарыңыз қалай?

— Тамаша! (алақандарын шапалақтайды)

— Ынтаңыз ше?

— Ғажап! (қолдарын көтереді)

Оқушылар бүгінгі көңіл-күйін бет әлпеті арқылы көрсетеді.

Топқа бөлу және бағалау

Топқа бөлу

Оқушылар 2 топқа бөлінеді: «Алма» және «Шие».

Бағалау көрсеткіштері

  • Мәтінмен жұмыс
  • Жұптық және топтық тапсырмалар
  • «Сен маған, мен саған»
  • INSERT әдісі

Бағалау парағы топ басшысына беріледі.

Сабақ барысы: тапсырмалар жүйесі

Сабақ мазмұны оқушыны белсенді сөйлетуге, мәтіннің идеясын талдатуға және нанды қастерлеу ұғымын өмірмен байланыстыруға бағытталған.

1-тапсырма: «Журналист сұхбаты» арқылы үй тапсырмасын қорытындылау

Бір оқушы Қазақстан ұлттық телеарнасынан келген журналист рөлінде сыныппен сұхбат жүргізеді. Мақсат — үй тапсырмасын қысқа әрі мазмұнды қорытындылау.

Сұрақтар

  1. Ғафу Қайырбековтың «Комбайншы» өлеңі ұнады ма?
  2. Өлеңдегі негізгі ой қандай?
  3. Өлеңді жатқа кім айтып береді?
  4. Жер-Ана адамдарды ерте заманнан асырап келеді. Егер жер өнім бермесе, аштық басталады. Аштықты болдырмау үшін сен не істер едің?

2-тапсырма: «Негізгі ойды анықта» (көрініс арқылы тақырып ашу)

Балалар далада ойнап жүреді. Үйден қолында наны бар Нұржігіт шығады. Ол нанын толық жемей, жерге лақтырып, ойынға жүгіріп кетеді. Мұны көрген Жасұлан тоқтатады:

Диалог өзегі

— Нұржігіт, нанды лақтыруға болмайды.

— Біздің үйде нан көп, қаласам басқасын жеймін.

— Сен олай деме. Нанның дастарханға қалай келетінін білесің бе?

Нұржігіт үнсіз қалады.

Айқын сұрақтар

  • Бұл көрініс өмірде болуы мүмкін бе?
  • Нұржігіттің әрекеті дұрыс па?
  • Оған қандай ақыл айтар едіңдер?

Оқушы кеңестері

  • Нанды жерге лақтырма.
  • Нанды баспа, обал болады.
  • Нансыз — өмір жоқ.

Нан туралы өлең (Ө. Тұрманжанов)

Ей, балалар, балалар, Бар қасиет нанда бар. Жерде жатса баспаңдар, Теріп алып қастерлеп, Торғайларға тастаңдар.

Түйін: нан оңай келмейді — ол көп еңбектің жемісі. Сондықтан оны қадірлеу керек.

Байланыстыру сұрағы

Көрініс пен өлең жолдарының бүгінгі сабаққа қатысы қандай? Жауап: бүгін В. Сухомлинскийдің «Қатқан нан» мәтінімен танысамыз.

Мәтінді тану: визуалды айғақ

«Қатқан нан» мәтіні бейнеролик арқылы көрсетіледі. Одан кейін мәтіннің мәні талқыланады.

Ескерту

Бұл бөлімде В. Сухомлинский туралы қысқаша мәлімет беріледі.

3-тапсырма: «Серпілген сауал» (талқылауды тереңдету)

Оқушылардың түсіну деңгейін арттыру үшін сұрақтар сынып ішінде кезекпен қойылады.

  • Мәтінді тыңдап, көріп отырып не ұқтық?
  • Балаларға неге қатқан нан берілді?
  • Неге олар қиқымды түсірмей, сақтықпен жеді деп ойлайсың?
  • Балалардың іс-әрекетіне баға бер.
  • Сен олардың орнында болсаң, қатқан нанды жер ме едің?

Мәтінмен жұмыс

  • Мәтінді топ ішінде бөліктерге бөліп, тізбектей оқу.
  • Үзінділерден түйінді ой шығару және тақырыпша қою.
  • Соңғы азат жолды қайта оқып, кейіпкерлер әрекетіне баға беру.
  • Түсіну деңгейін «басбармақ» әдісі арқылы тексеру.

4-тапсырма: «Алты ойлау қалпағы» (жұптық жұмыс)

Әр жұп мәтінді түрлі қырынан талдайды. Соңында қорытынды жасалады.

Қызыл қалпақ

«Қатқан нан» мәтіні қандай сезім тудырды?

Сары қалпақ

Мәтіндегі жағымды тұстар, ұнаған ойлар.

Жасыл қалпақ

Тақырыпқа қатысты тың идея немесе ұсыныс.

Қара қалпақ

Сын көзқарас: мәтінде ойландырған немесе келіспеген тұс (әдеппен, әзілсіз мазақтамай).

Көк қалпақ

Талқылауды бақылап, қорытынды шығару.

Өзін-өзі бағалау: «бағдаршам» түстері арқылы.

5-тапсырма: «Бірге ойлаймыз» (топтық жұмыс)

Оқушылар «Қатқан нан» мәтініндегі түйінді ойды өз көзқарасымен тұжырымдайды. Әр топта бақылаушы сайланып, жұмыс барысын қадағалайды.

1-топ

«Нансыз — өмір жоқ» тақырыбында эссе жазу.

2-топ

Авторға хат жазу.

6-тапсырма: Жинақтау — «Сен маған, мен саған»

  • Мәтін бойынша бір-біріне сұрақ қою.
  • Бүгінгі мәтіннен қандай түйін жасадың?

Сабақты қорытындылайтын үндеу

О, адамдар, айтарым бар… Нанды баспаңдар! Онда қол жетпейтін аспан бар, Әлі ешкім жазбаған дастан бар. Өтініп сұраймын: Ана бол, дана бол, бала бол — Нанды баспаңдар, о, адамдар! Кең пейілділер! Бір дән жолда жатса, Ұлылықпен еңкейіңдер!