Қазақша рефераттар

Мағыналарын түсіндіру

Өмірден өз орныңды табу — ұзақ жол емес. Ол — жан дүниеңе тыныштық табу, әрқашан алға ұмтылу.

Бұл сабақ мәтіні Наурыз айындағы мерекелерді таныстырып, ұлттық дәстүр мен тілдік дағдыларды қатар дамытуға бағытталған.

Сабақ тақырыбы: Наурыз мерекелері

Сабақ типі

Ашық сабақ

Әдістері

Сұрақ–жауап, ойын түрлері

Көрнекілігі

Оқулық, слайдтар

Сабақтың мақсаттары

  1. Наурыз мерекелері туралы мәлімет беру; Ұлыстың ұлы күні — Наурызды тойлау дәстүрі, тарихы, қазақтың салт-дәстүрі мен әдет-ғұрпына тоқталу.
  2. Ойды еркін жеткізуге үйрету; шығармашылық қабілетті арттыру; сөйлеу мәдениетін жетілдіру және үстеулерді дұрыс қолдану дағдысын қалыптастыру.
  3. Наурыз мейрамын тойлауға үлес қосуға ынталандыру; ұлттық құндылықтарды сақтауға, қастерлеуге тәрбиелеу.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу, сыныптың сабаққа дайындығын тексеру.
  • Кезекшімен қысқа сұхбат.
  • Сабақтың мақсаты мен жоспарын хабарлау.

II. Жаңа сабақ

Мұғалімнің сұрағы: «Наурыз айында қандай мерекелерді білесіңдер?»

Оқушылардың жауаптарын тыңдай отырып, Наурыз айындағы негізгі мерекелерге тоқталу ұсынылады:

  • 8 наурыз — Халықаралық әйелдер күні
  • 22 наурыз — Наурыз мейрамы

8 наурыз: жылы лебіз

Оқушылар аналарға, әжелерге, ұстаздарға арналған ақ тілектерін айтады.

22 наурыз: мерекенің мәні

«Наурыз» немесе «Новруз» сөзі парсы тілінен аударғанда: ноу — «жаңа», руз — «күн» деген мағына береді. Бұл мереке табиғаттың жаңаруымен және жаңа жылдың басталуымен байланысты.

Неге «Ұлыстың ұлы күні» деп атайды?

Аңыз бойынша, Нұх пайғамбардың кемесі Қазығұрт тауына келген кезде топан су қайтып, жер бетіне тыныштық орнайды. Сол сәтте тіршілік иелері көк аспаннан түскен қасиетті қазаннан бірге дәм татып, бұл күнді «Ұлыстың ұлы күні» деп жариялаған екен.

Наурыздағы салт-дәстүр

Наурыз күні ұлттық ойындар ойналып, көпшілік мерекелік шараларға қатысады. Бұл бөлімде оқушылардың ұлттық ойындар туралы пікірлері тыңдалады.

III. Оқулықпен жұмыс: сөздік алаңы

Жаңа сөздер

өткізу
проводить
сыйлық сыйлау
дарить подарки
шақыру
пригласить

Тілдік тапсырма

Берілген етістіктерге үстеулерді қосып, сөз тіркестері немесе сөйлемдер құрастыру.

  • Дұрыс, анық, мәнерлеп сөйлеуге назар аудару.
  • Үстеулердің сөйлемдегі қызметін байқау.

IV. Дәптермен жұмыс

Оқулықтың 141-бетіндегі 3-тапсырма: сөздерді тиісті орнына қойып, сөйлемдерді үстеулермен толықтыру.

  1. Мен анама гүл сыйлаймын.
  2. Әпкеме зергерлік бұйымдар сатып алып бердім.
  3. Қарындасым сабақты оқиды.
  4. Самат сабаққа жүгіріп келді.
  5. Мен өлеңді айтып бердім.

V. «Бәйге»: жылдам сұрақтар

Кім сұрақтарға тез әрі дұрыс жауап береді?

  1. Наурыз көжеден ауыз тию нені білдіреді?
  2. Қазақ қыздары ұзатылғанда киетін бас киім қалай аталады?
  3. «Мейрам» сөзінің синонимін тап.
  4. Адамдарға бақ-дәулет қондыратын, ақсақал кейпіндегі қиял-ғажайып бейне кім?
  5. Қыран құсты баптап, аңға салатын адам қалай аталады?
  6. Қойдың жүнінен басылған бұйымды ата.
  7. Сүйекпен ойналатын ұлттық ойын түрін ата.

VI. «Кім жылдам?»: сөзжұмбақ

Сөзжұмбақты шешіп, жауаптардың бастапқы әріптерін жазып отыру.

№ Сұрақ Жауап
1 Мұсылман халықтарында жаңа жыл тойланатын ай? Наурыз
2 Ат байлау үшін орнатылған тіреу. Атағаш
3 Жаңа туған малдың сүті. Уыз
4 Қасиетті ай. Рамазан
5 Ас үйде қолданылатын зат. Ыдыс
6 Наурыз көжені қандай ыдысқа құяды? Зерен
7 Наурыз .... көже. Көже
8 Қазақстанның қаласы. Өскемен
9 Қасиетті сан. Жеті
10 Мал өнімінің негізгі түрі. Ет

VII. Венн диаграммасы

Екі мерекені (8 наурыз және 22 наурыз) салыстырып, ортақ және айырмашылық белгілерін талқылау. Оқушылар жауабын тыңдап, дәптерге жаздыру.

8 наурыз

Құттықтау, сыйлық, алғыс айту мәдениеті.

Ортақ

Ізгі тілек, сыйластық, бірлік, мерекелік көңіл күй.

22 наурыз

Жаңару, ұлттық дәстүр, ортақ дастарқан, Наурыз көже.

VIII. «Сөйлем көлі»: үстеуді табу

Төмендегі сөйлемдерден үстеулерді табу және олардың сөйлемдегі қызметін айту.

Дүкеннің ішінде адамдар көп екен.
Оқушылар тақтаның алдында тұр.
Бүгін орталық алаңға адамдар өте көп жиналды.
Біз балабақшаның алдына ағаш отырғыздық.
Біздің сыныптың ұлдары футболды жақсы ойнайды.
Айдар өлеңді жатқа айтты.

IX. Мақал-мәтелдер алқабы

Бос орындарды толтырып, мағынасын түсіндіру.

  1. Сәуір болмай, ... болмас.
  2. Нөсер алдында ... ойнайды.
  3. Еріншектің ... таусылмайды.
  4. Алдыңа бір қарасаң, артыңа ... қара.
  5. Аз сөз — ..., көп сөз — ...
  6. Еңбектің наны — ..., жалқаудың жаны — ...
  7. Ас атасы — ...

X. Қорытынды

Оқушылар бір-біріне Наурыз мерекесіне байланысты ақ тілектерін айтады. Ұлттық дәстүрді құрметтеу, татулық пен бірліктің мәні қорытындыланады.

XI. Бағалау

Сабақтағы белсенділік, тапсырмаларды орындау сапасы және сөйлеу мәдениеті бойынша бағалау жүргізіледі.

XII. Үй тапсырмасы

Тапсырма:

«Наурыз мерекелері» тақырыбында эссе жазу.