Күзгі вальс
Күзгі балл: «Күз – береке, молшылық»
Мерекелі кештің өзегі — табиғаттың жомарттығын, еңбектің нәтижесін, молшылықтың мәнін сезіндіру. Күз — жаз бен қыстың арасындағы көпір: таңсәріде қырау қонса да, көңілге жылу сыйлайтын сәттер дәл осы мезгілде молая түседі. Ақын да, жазушы да, суретші де күзді әр қырынан суреттейді — ал біздің кеш оны сахналық көрініс, би, ойын, білім сайысы және шығармашылық тапсырмалар арқылы көрсетеді.
Ұранымыз
Алтын күз сізбен бізге шуақ шашсын,
Көңілдің серіппелі күйін ашсын.
Бақ пен шаттық бірге қатар қонып,
Береке бірлікпенен ортақтассын.
Кештің форматы
Бұл кеште көрермен де, қатысушы да бір ырғақта болады: қошемет, қолдау, көңілді бәсеке — бәрі бір мақсатқа қызмет етеді. Негізгі міндет — жұптардың өнерін, тапқырлығын, ұйымшылдығын бағалап, Күз ханшайымы мен Күз ханзадасын анықтау.
Жүргізушілердің құттықтауы
Қош келдіңіздер, қадірлі ұстаздар, оқушылар және көрермендер! «Арайлы Алтын күз» атты күзгі балл кешіне қош келдіңіздер. Қасиетті күз мезгілін бір ауыз сөзбен айтып жеткізу қиын: күз — кең даланың дархан дастарханы, күз — байлық пен молшылықтың белгісі.
Өмірдің қарқынымен жүгіріп жүріп, жасыл әлемнің сары түске боялғанын бір-ақ аңғарамыз. Сол сәтте уақыттың қалай өткенін сеземіз. Бүгін сол әсерді қуанышқа айналдырып, көңілді кешімізді бастайық.
…Жаздың соңы, жапырақтар жаңбыры,
Ал жапырақ — адамдардың тағдыры.
Сары ағаштан түсіп жатқан секілді,
Сау-сау етіп өмірімнің әр күні…
— ән мәтінінен үзінді
Бағдарлама барысы
1) Күзгі вальс
Кеш шымылдығын 10–11 сынып оқушыларының «Күзгі вальсі» ашады. Би — күзгі баллдың сәні, ал орындаушы өнерпаздарға қошемет — мерекенің көркі.
2) Таныстыру (бейнетаспа)
Әр жұп өздерін бейнетаспа арқылы таныстырады. Бұл бөлімде сөйлеу мәдениеті, шығармашылық идея, жұптың үйлесімі мен сахналық бейнесі бағаланады.
3) Сұрақ–жауап
Уақыт — 1 минут. Мақсат — 20 сұраққа жедел жауап беру. Егер жауап белгісіз болса, «Келесі» деп өтіп кетуге болады.
Ереже
- Бір сұраққа жауап екі реттен артық қайталанбайды.
- Үшінші рет айтылған «дұрыс жауап» қабылданбайды.
4) Бейнекөрініс (үй тапсырмасы)
Күз — жаз бен қыстың арасындағы көпір. Сахналық көрініс арқылы қатысушылар күздің болмысын, адам көңіл-күйін, еңбек пен берекенің мәнін ашады.
5) «Бояулар сыры» (сиамдық егіздер әдісі)
Бұл бөлімде жұптар қағаз бетіне күзгі табиғат көрінісін салады. Ерекшелігі — бір қатысушының оң қолы, екіншісінің сол қолы байланып, сурет жұптасып салынады. Нәтижеде үйлесім, қиял, бір-бірін сезіну және шыдамдылық бағаланады.
Шарты
Екі адамның бір-біріне қарама-қарсы қолы «жұмыс қолы» болып қалады: бірі оң қолымен, бірі сол қолымен бір ортақ сурет салады.
6) Модельер
Үстел үстінде түймелер жатады. Қатысушылар сол қолын артқа қойып, оң қолына қасық ұстайды да, қасықпен түймелерді ыдысқа жинайды. Жиналған түймелер кейін «сән материалына» айырбасталады.
Бағалау ишарасы
3 түйме = 1 ұпай. Дегенмен бастысы — ұпай емес, дайындалатын киім үлгісінің сәнді әрі ұқыпты шығуы.
Үзіліс нөмірі
8-сынып оқушыларының биі ұсынылады.
7) «Көңілді аспазшылар» сайысы
Партаның үстінде жапырақтар мен жемістер қойылады. Жапырақтың артында жұмбақ, ал жемістер — сол жұмбақтардың жауабы. Жұптар салатқа қажет жемістерді жинап, сәйкес жұмбақты табады. Еңбек пен тапқырлық үшін майонез, йогурт және жеміс-жидектер бонус ретінде беріледі.
Жұмбақтар жинағы
Аласа талда алуан алма, Алқызыл болмай аузыңа салма.
Жауабы: Қызанақ
Формасы бар домалақ, Көміп қойдым сығалап. Жақсы болса тұрмысы, Шығады екен қоғалап. Бес ай тамам біткенде, Қаптап алдым құмалақ.
Жауабы: Картоп
Жер астында жез қазық, Жеуге болар ас қазық.
Жауабы: Сәбіз
Тоғыз қабат қызыл торқасында, Өседі екен ақ сүйрік ішінде.
Жауабы: Сарымсақ
Азар, азар кетті, Әкесі мазар кетті, Баласы базар кетті.
Жауабы: Жүзім
Қыста — мазар, жазда — базар.
Жауабы: Жүзім
Жер астында сары қыз отыр.
Жауабы: Сәбіз
Ұзын-ұзын әулие, онан да ұзын әулие. Тораңғылдың түбінде, теңкиіп жатқан әулие.
Жауабы: Асқабақ
Уақыт
Жеміс жинауға — 2 минут
Музыкалық нөмір
«Мерекелі, берекелі дастархан» әні (9-сынып қыздары)
Көрерменмен ойын
Шарты: жұптардың біріне картоп, екіншісіне пияз беріледі. Картоптың қабығын үзбей аршып, пиязды тазалап, жіңішке сақина етіп турау қажет.
Қорытынды сөз
Жеңіс пен жеңілістен тұратын өмір — күрес. Жеңбедім, жеңілдім деп ренжімеңіз: қатысудың өзі — жеңіс екенін ұмытпаңыз.
Әлі талай сайыстар бар. Өнерлеріңіз шыңдала берсін, қалыспаңыздар. Еліміздің мұратын асқақтатып, биіктерден көрінетін жас болыңыздар!
«Күз – береке, молшылық» атты күзгі балл-байқау осылайша мәресіне жетеді. Алтын күз бәрімізге шуақ, береке және бірлік әкелсін.
Ескерту: Мәтін редакциялық өңдеуден өтті — грамматикасы түзетіліп, құрылымы ықшамдалып, оқылымы жақсартылды.