Қазақша рефераттар

Оқушылар айтысы

«Мың бір мақал, жүз бір жұмбақ» интеллектуалды сайысы

Бұл сайыс айтыс өнері арқылы оқушылардың суырыпсалмалық қабілетін дамытып, музыка, поэзия және аспаптық өнердің өзара байланысы туралы білімін тереңдетуге бағытталған.

Мақсаты мен міндеттері

Мақсаты

Айтыс өнері арқылы оқушыларды суырыпсалмалыққа баулу, музыканың, поэзияның және аспаптық музыканың өзара байланысы жөніндегі білімдерін арттыру.

Тәрбиелік мәні

Егемен еліміздің болашағын көркейтуге үлес қосуға шақыру; ата-баба өсиетін қадірлеуге, әдет-ғұрып пен салт-дәстүрді айтыс арқылы құрметтеуге тәрбиелеу.

Дамытушылығы

Оқушылардың ойын кең әрі мазмұнды жеткізуіне, дәлелдеп сөйлеуіне, тыңдап жауап қатуына үйрету.

Көрнекілік құралдар

  • Газеттер
  • Журналдар

Кіріспе: мақал-мәтел — рухани қазына

Мақал-мәтел — ата-бабамыздан қалған өшпес мұра. Көлемі шағын болғанымен, уақыт өткен сайын мағынасы тереңдеп, құны артып, қымбат қазынаға айналады. Ол — тәрбиелік мәні зор рухани байлық.

Мақал мен мәтелдің айырмашылығы

Мақал

Мақалда қорытынды тұжырым нақты түйінделеді; айтылар ой толық әрі дәл жеткізіледі.

Мысал: «Ер жігіт елі үшін туады, елі үшін өледі» — ел мен жерді қорғау нағыз азаматтың ісі екенін білдіреді.

Мәтел

Мәтелде ой тікелей айтылмай, тұспалдап, жанамалап жеткізіледі.

Мысал: «Көппен көрген — ұлы той» — қандай жағдай болса да жұртпен бірге көтер, тек өз қамыңды ғана ойлама дегенді меңзейді.

Тапсырма: мақалдың жалғасын тауып, мағынасын ашу

  • Қына тасқа бітеді, білім басқа бітеді.

  • Оқы да біл, ойна да күл.

  • Оқу — білім азығы, білім — ырыс қазығы.

  • Өнерлінің қолы алтын, өлеңшінің сөзі алтын.

  • Ақыл азбайды, білім тозбайды.

Айтыс туралы қысқаша мәлімет

Қонаққа келген ақындар мен айтыскерлерді қарсы алып, сый-құрмет көрсетейік. Бүгінгі айтысымыз оқу-білім, еңбек және жұмбақ тақырыптарына құрылады.

Айтыс атауы «айтысу» сөзінен шыққан. Ол қара сөз түрінде де, күй тарту арқылы суырыпсалма өлең түрінде де орындалуы мүмкін.

Атақты айтыскерлер

Жамбыл, Құлмамбет, Шашубай, Біржан, Сара.

Қазіргі танымал ақындар

Аманжол, Әселхан, Айнұр, Мұхамеджан, Ринат, Айтақын және тағы басқа көптеген ақындар.

Айтыстың түрлері

  1. Ақындар айтысы
  2. Мысал айтыс
  3. Жар-жар айтысы
  4. Бәдік айтыс
  5. Оқушылар айтысы
  6. Мақал-мәтел айтысы
  7. Жұмбақ айтыс

Бүгінгі сайысымыздың бағыты — мақал-мәтел айтысы. «Мың бір мақал, жүз бір жұмбақ» деп аталу себебі де осында.

Сайыстың өту барысы

Форматы

Ойын сайыс түрінде өтеді. Әр сыныптан бір-бір оқушы ортаға шығып, айтысқа қатысады.

Шақыру сөзі

Ал, халайық, тұрмайық,
Әндетейік, жырлайық.
Айтыскерлерді қарсы алып,
Інжу-маржан шашайық.

Енді айтыскерлерімізді ортаға шақырамыз. Қонақ ақындар мен қатысушыларға қошемет көрсетіп, өнер сайысын бастайық.