Дене жаттығулары
Тақырып және сабақтың бағыт-бағдары
Тақырыбы
Дене жаттығуларының жеке тұлғаның денсаулығы мен сымбатына әсері.
Мақсаты
- «Саламатты Қазақстан» бағдарламасы аясында бірыңғай ұлттық денсаулық сақтау жүйесін дамыту және жетілдіру жолдарын зерделеу.
- Физикалық жаттығулар мен бидің жүрек жұмысына әсерін теориялық және практикалық тұрғыдан меңгерту.
- Оқушылардың бірлесіп жұмыс істеуіне, тәуелсіз ойлауына және өз идеясын ұсынуына ықпал ету.
Күтілетін нәтиже
- Дене жаттығуларының денсаулыққа және сымбатқа ықпалын практикалық түрде зерттеп үйренеді.
- Жалпы мақсатқа жету үшін бірлесіп оқиды, өз бетінше ізденеді, өз білімін тексеріп бағалайды.
- Достық қарым-қатынас орнатып, білімін нығайтады.
Сабақ форматы
Сабақтың түрі
Кіріктірілген сабақ: биология, психология, дене тәрбиесі, би.
Өткізу әдісі
Практикалық сабақ.
Оқытуда қолданылатын модульдер
- Білім беру мен білім алудағы жаңа тәсілдер
- Сыни тұрғыдан ойлауға үйрету
- Білім беру үшін бағалау және оқуды бағалау
- Оқытуда АКТ пайдалану
- Талантты және дарынды оқушыларды оқыту
- Жас ерекшеліктеріне сәйкес оқыту
- Басқару және көшбасшылық
Әдіс-тәсілдер және ресурстар
Әдіс-тәсілдер
Топтастыру, диалог, Блум таксономиясы, практикалық жұмыс, бақылау, қорытындылау, бағалау.
Ресурстар
- Интерактивті тақта, ноутбук, оқулық, слайдтар
- Қызыл және көк түсті шарлар
- Spark құралы
Сабақ барысы
Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен амандасу, назарын сабаққа аудару.
- Қызыл және көк шарлар арқылы 2 топқа бөлу.
- Оқушылар бір-біріне қарама-қарсы тұрып, жылы лебіз білдіреді.
Психологиялық тренинг: «Шын жүректен айтылған сөздер»
Музыкалық әуен ретінде С. Тұрысбектің «Көңіл толқыны» қолданылады. Оқушылар көздерін жұмып, өздері айтқан немесе өздеріне айтылған жақсы сөздерді, алған алғыстарын және жасаған қайырымдылықтарын еске түсіреді.
Кейін әр оқушы ойын шын жүректен бөліседі. Топ мүшелері бір-бірін тыңдап, «үш шапалақ» әдісімен қолдау көрсетіп бағалайды.
Білу: жаңа сабаққа кіріспе
1-кезеңСабақ «шынайы жүректен айтылған сөздермен» басталады. «Саламатты Қазақстан» бағдарламасының мақсаттарына сай, сапалы білім мен тәрбие беру арқылы интеллектуалдық деңгейі жоғары, жан-жақты тұлға қалыптастыру қажеттігі атап өтіледі.
Интерактивті тақтадан жүрек жұмысы туралы бейнематериал көрсетіліп, оқушылар тақырып пен мақсатпен танысады.
Түсіну: таныстыру және бағыттау
2-кезеңБолашақ кардиолог ретінде 10-сынып оқушысы Қадіржанов Мирас жүрек жұмысы туралы зерттеуін таныстырып, практикалық жұмыстың тақырыбы мен мақсатын, сондай-ақ Spark құралын қолдану жолдарын түсіндіреді.
Оқушылар жаңа тақырып бойынша білімін кеңейтіп, топ ішінде қорытынды жасайды. Бағалау — шапалақтау арқылы жүргізіледі.
Қолдану: сұрақ-жауап және тәжірибе
3-кезеңЗерттеу сұрақтары қойылып, жауаптар талқыланады:
- Тыныштық кезеңінде адам қандай күйде болады?
- Дене белсенділігінің жүрек жұмысына әсері қандай?
- Бидің денсаулыққа әсері қандай?
Негізгі ойлар: үш тірек ұғым
1) Тыныштық
Тыныштық — ішкі күйді реттеп, көңілдегі ауыр ойлардан арылуға көмектесетін құнды сәт. Ол мақсатқа бағытталуға, арманды айқындауға және эмоцияны теңгеруге мүмкіндік береді.
2) Дене белсенділігі
Жүйелі дене белсенділігі — көптеген аурудың алдын алудың тиімді жолы. Ол жүрек-қантамыр жүйесіне түсетін қауіп-қатерді азайтып, ағзаның жалпы төзімділігін арттыруға ықпал етеді.
- Жүрек жұмысының тиімділігін арттыруға көмектеседі
- Жүрек-қантамыр ауруларының қауіпін төмендетеді
- Сүйек және бұлшықет жүйесін нығайтуға ықпал етеді
3) Би
Би — рухани күш беріп, өмірге құштарлықты арттыратын өнер. Музыканы тыңдау, ырғақты сезіну және мәнерлі қимыл-қозғалыс арқылы тұлға эстетикалық талғамын дамытып, дене сымбатын қалыптастырады.
Практикалық бөлім: өлшеу және салыстыру
Кезеңдер
Тәжірибені дене тәрбиесі және би үйірмесінің жетекшісі Шайманова Айгүл, сондай-ақ биология пәнінің мұғалімі Мыңжасарова Гүлназ ұйымдастырады.
- Тыныштық кезеңі
- Дене жаттығулары
- «Қара жорға» биі
Оқушылар музыкалық әуенмен жаттығуларды және би қимылдарын орындайды. Нәтижеге жеткен оқушылар мадақталады.
Құралдар және дерек
- ЭКГ датчигі жүректің электр сигналдарын анықтайды.
- PASPORT қол сенсоры 1 минуттағы соғу санын және әр 5 секунд сайынғы орташа мәнді есептейді.
Қорытынды нәтижелер интерактивті тақтада немесе ноутбук арқылы көрсетіліп, әр кезеңдегі жүрек жұмысы салыстырылады. Мұғалім практикалық жұмыс нәтижесіне сай бағалау жүргізеді.
Рефлексия: «Жүректен — жүрекке»
Оқушылар бір-біріне жақсы тілек айтып, таратылған қызыл жүректерді кеуде қуысының сол жағына орналастырады. Сонымен қатар сабақ басында қолданылған қызыл және көк шар түстерінің ықпалы түсіндіріледі.
Қызыл түс
- Жүрек бұлшықетінің жұмысын белсендіруге ықпал етеді
- Жылулық сезімін береді
- Иммунитетті көтеруге көмектеседі
Көк түс
- Сенім мен үміт сезімін күшейтеді
- Тыныштық пен ашық ой айтуға ықпал етеді
- Иммунитетті көтеруге көмектеседі
Соңында оқушылар түрлі-түсті шарларды ұшырып, жүрек пішінін құрастырады. Мұғалім оқушыларды шын жүректен мадақтайды.
Қорытынды пікір
Оқушылар сабақ туралы өз ойы мен пікірін білдіреді. Әр оқушы стикерге қысқаша рефлексия жазып, сабақтан алған әсерін, түсінгенін және өзіне маңызды болған тұстарын белгілейді.
Назардағы түйін
Тыныштық, қимыл-қозғалыс және би — жүрек жұмысына әр қырынан әсер ететін, салауатты өмір салтын қалыптастыруға ықпал ететін өзара байланысты тәжірибелер.