Көңілді қыс аялдамасы
Әдебиеттік оқу: «Қыс» тақырыбы бойынша сабақ жоспары
Бұл сабақ жоспары оқушылардың өлеңді мәнерлеп оқу дағдысын жетілдіруге, ойын жүйелі жеткізіп сөйлеуге үйретуге және табиғатқа жауапкершілікпен қарауға бағытталған. Сабақ топтық және жеке жұмыстар арқылы ұйымдастырылады.
Сабақтың тақырыбы
Қыс
Сабақтың түрі
Топтық және жеке жұмыс
Сабақтың типі
Жаңа материалды меңгерту
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушыларды өлеңді мәнерлеп оқуға жаттықтыру, ойын жүйелі әрі жинақы жеткізуге үйрету, білім аясын кеңейту.
Дамытушылық
Танымдық қабілеттерін арттыру, ойды толық жеткізіп сөйлеуге дағдыландыру, шығармашылық қабілеттерін дамыту.
Тәрбиелік
Табиғаттың әсемдігін байқай білуге, табиғатты қорғауға баулу; топта жұмыс істей отырып өзара ынтымақтастыққа тәрбиелеу.
Әдістер мен ресурстар
Сабақтың әдістері
- Түсіндіру
- Топтастыру
- Ой қозғау
- Сұрақ-жауап
- Топпен жұмыс
- Көрнекілік әдісі
Көрнекіліктер
- Қыс мезгілі бейнеленген суреттер мен сызбалар
- Қима қағаздар
- Слайд
- Бағалау парағы
Техникалық құралдар
- Интерактивті тақта
- Компьютер
- Слайд
- Үнтаспа
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру (2 минут)
Сәлемдесу
Үлкенге де сіз,
Кішіге де сіз.
Сәлем бердік сіздерге,
Құрметпенен біз.
Топқа бөліну, топтық ереже құру (2 минут).
Бүгінгі сабақ ерекше өтеді: жыл мезгілдеріне «саяхат» жасап, тапсырмаларды аялдамалар арқылы орындаймыз.
II. Үй тапсырмасын тексеру және өткенді қайталау (5 минут)
«Бәйге» ойыны арқылы ауызша сұрақтарға жауап беру.
- Әріпті не істейміз?
- Дыбысты не істейміз?
- Сөз неден құралады?
- Сөйлем неден құралады?
- Жуан дауысты дыбыстарды ата (а, о, ұ, ы).
- Жіңішке дауысты дыбыстарды ата (ә, е, ө, ү, і).
- Жыл мезгілдерін ата.
- «Қыс» сөзіндегі дауысты дыбысты ата; ол қандай дыбыс?
Жаңа сабақ
1) Тыңдалым
Үнтаспадан әртүрлі дыбыстарды тыңдап, есту арқылы ажырату: боранның гуілі, аяздың сықыры, қар үстіндегі аяқ дыбысы.
2) Ой қозғау (2 минут)
Аяз қысып, өрнек сызып,
Терезені торлайды.
Кейде ұлып, кейде ысқырып,
Ұйытқып боран соғады.
Айтыңдаршы, балалар,
Бұл қай кезде болады?
Оқушылар жауап береді: қыс. Сабақ тақырыбы қыс мезгілімен байланысты екені нақтыланады.
«Саяхат» форматы: аялдамалар
Сабақ барысында тапсырмалар белгіленген аялдамалар бойынша орындалады. Әр аялдамада оқушылар дем алып, жаңа әрекетке көшеді.
I аялдама
Қыс мезгілі
II аялдама
Көңілді қыс
III аялдама
Қысқы орман
IV аялдама
Қыс қызықтары
V аялдама
Қысқы табиғат
I аялдама: «Қыс мезгілі» (4 минут)
Топтастыру тапсырмасы
Музыка үзіндісі тыңдатылады. Әуенді тыңдаған кезде оқушылардың көз алдына елестеген көріністерін диаграмма ішіне жазады. Әр топтан бір оқушы шығып, жұмысты таныстырып қорғайды. Мұғалім жауаптарды дұрыс нұсқамен салыстырады.
II аялдама: «Көңілді қыс» (6 минут)
Автор туралы қысқаша мәлімет
«Көңілді қыс» өлеңінің авторы — Шәміл Мұхамеджанов. Ол 1931 жылы Қостанай облысының Әліби Жангелдин ауданында дүниеге келген. 1952 жылы Абай атындағы педагогикалық институтта білімін жетілдірген. Сағи Жиенбаев, Тұманбай Молдағалиев, Мұқағали Мақатаев сынды қаламдастарымен жақын араласқан.
Ақын мұрасы — кейінгі ұрпаққа қалған құнды қазына. «Жақсының аты өлмейді, ғалымның хаты өлмейді» деген нақыл сөз осыны дәлелдейді.
Өлең: «Көңілді қыс»
Бір топ бала сырғанап,
Барады, әне, жарысып.
Қалды артында қар алап,
Іздерінде қар ұшып.
Қырау қатып жағаға,
Аяз беттен өбеді.
Бірі мініп шанаға,
Бірі шаңғы тебеді.
Сәтке қарап тұрмайсың,
Көңілді еді қыс қандай!
Шаңғыменен зырлайсың,
Қанат бітіп ұшқандай.
Талқылау сұрақтары
- Өлеңде не туралы айтылған?
- Балалар не істеп жүр?
Оқу түрлері
- Дауыстап оқу
- Тізбектеп оқу
III аялдама: «Қысқы орман» (4 минут)
«Жер-Ана хатындағы» сұрақтар
Бұл аялдамадан өту үшін оқушылар сұрақтарға қысқа әрі нақты жауап береді.
1-топ
Қыста қыстайтын құстарды атаңдар: қарға, сауысқан, суықторғай, шымшық, тоқылдақ.
2-топ
Аңдардың қысқы тіршілігі туралы айтыңдар: қасқыр, қоян, түлкі.
3-топ
Қысқы табиғатты сипаттаңдар.
Сергіту сәті (2 минут)
Қимылды жаттығулар орындау.
IV аялдама: «Қыс қызықтары» (6 минут)
Жұмбақтарды шешейік
- Қыста жерді жауып кетті, ал көктемде ағып кетті. (қар)
- Қолы жоқ, сурет салады; тісі жоқ, тістеп алады. (аяз)
- Табаныма байладым, қос аяқпен айдадым. (шаңғы)
- Тікен, тікен, тік пісте — қысы-жазы бір түсте. (шырша)
- Денесі суық, айнадай тұнық; су боп ағады, күн жылынса. (мұз)
- Қанаты жоқ ұшады, аяғы жоқ желеді, аузы жоқ ұлиды. (боран)
Дәптермен жұмыс
Суретке қарап, сөйлем құрастырып жазу.
V аялдама: «Қысқы табиғат» (7 минут)
Топтық жұмыс (постер)
1-топ
Қыс мезгіліне қатысты сөздер
2-топ
Қысқы ойындар
3-топ
Қысқы киімдер
Қорытынды
Қайталау сұрақтары
- Бүгінгі сабақта не туралы айтылды?
- Қазір жылдың қай мезгілі? (Қыс)
- Қыс айларын атаңдар. (желтоқсан, қаңтар, ақпан)
- Жуан дауысты дыбыстарды атаңдар.
- Жіңішке дауысты дыбыстарды атаңдар.
Бағалау және рефлексия
Өзін-өзі бағалау (3 минут)
- Қызыл — бәрін жақсы түсіндім және досыма түсіндіре аламын.
- Жасыл — түсіндім, бірақ маған көмек қажет.
- Сары — бүгінгі сабақ маған қиын болды, толық түсінбедім.
Рефлексия (2 минут)
Сабақ ұнады ма? Несі ұнады? Оқушылар өз пікірін тақтаға шығып белгілейді.
Үй тапсырмасы
Оқу тапсырмасы
«Көңілді қыс» өлеңін мәнерлеп оқып келу.