Дастархан мәзірі
Сахналық көрініс: «Алтын күз» және сабан той
Бұл мәтін — күз мерекесіне арналған сахналық бағдарлама желісі. Онда ұлттық дәстүр, ән мен би сайыстары, қонақтарды қарсы алу, дастархан мәзірі және жұмбақтар арқылы дәруменге бай күз ырызығын дәріптеу идеясы біріктірілген.
Негізгі тақырып
Күздің берекесі, еңбек мерекесі және сабан той дәстүрінің жалғасы.
Формат
Жүргізушілер диалогы + сахналық нөмірлер + кезең-кезең бағалау.
Қатысушылар
Жүргізушілер, бүлдіршіндер топтары, қонақ елдер, әділқазылар алқасы.
Көріністің ашылуы
Сахнаға бастаушылар шығып, күздің көркемдігін, еңбектің жемісін және ел дәстүріндегі сабан тойдың мәнін сөз етеді. Диалог мерекелік көңіл күйді көтеріп, көрерменді салтанатқа шақырумен жалғасады.
Жүргізушілер сөзі (өңделген нұсқа)
Диалог ырғағы сақталып, сөйлем құрылымы түзетілді.
1-жүргізуші: Күз қандай керемет мезгіл! Қазан толып, еңбек жемісі жиналған шақ — елдің де нағыз той-тойлар кезеңі емес пе?!
2-жүргізуші: Иә. Бұрынғы қазағым пішен шабылып, астық орылып, мал жайлаудан түскен соң шаруаның реттелгеніне қуанып, күзде сабан той жасаушы еді ғой.
1-жүргізуші: Дұрыс айтасың! Сол игі дәстүр біздің шағын орталықта да өз жалғасын тауып келеді.
2-жүргізуші: Онда жұртты тойға шақырайық!
Мерекелік шақыру:
1-жүргізуші:
Армысыздар, ағайын, қош келдіңіздер!
Күн суытып, ызғарланып,
Аңызақта қаңбақ жүр.
Сабан тойды бастаңдар да,
Алтын күзді таң қалдыр!
2-жүргізуші:
Қызыл қырман қызықтырған —
Қайтадан бір жандансын.
Сағымдай жүзіп қырда,
Сағындырған ән қалсын.
Осы сәтте қазақтың ұлттық киімін киген сәбилер тобы «Күз жомарт» әнін орындайды.
Қонақтарды қарсы алу
Ән әуенімен көрермен көбейіп, түрлі елдің қонақтары байқалады. Бүлдіршін олардың арнайы шақырылған меймандар екенін айтып, жүргізушілер қонақтарды ортаға шақырады.
Өзбекстаннан келген меймандар
Жүргізуші: «Өзбек — өз ағамыз» демей ме, қазағым. Өзбекстаннан келген меймандарды қошеметпен қарсы алайық!
Сахнаға өзбектің ұлттық киімін киген сәбилер тобы шығады.
Ресейден келген қонақтар
Жүргізуші: Шекаралас көршіміз Ресейден келген қонақтарды қарсы алайық!
Сахнаға орыстың ұлттық киімін киген сәбилер тобы шығады.
Сайыс бағдарламасы және бағалау
Бағдарлама бірнеше кезеңге бөлінеді. Әр кезеңнің нәтижесін әділқазылар алқасы бағалайды. Жүргізушілер әділқазыларды ортаға шақырып, қатысушылар таныстырылымын өткізеді.
Жүргізушінің өлең жолдары (таныстыруға кіріспе)
Өнер қуған қонақтар өтер деймін,
Бір басына өнері жетер деймін.
Бәсекеге түс, ал кәнеки, кезектесіп,
Таныстырып өздерін өтер деймін.
1-кезең: Таныстыру
- Қонақтармен танысу.
- Әділқазылар алқасы бағалайды.
2-кезең: Ән сайысы
- Тойбастарды қазақы киімдегі топ бастайды.
- Қонақкәдені өзбек және орыс ұлттық киіміндегі топтар орындайды.
- Әділқазылар алқасы бағалайды.
3-кезең: Би сайысы
Ән тыңдап сергіген соң, дәл осындай той күні әсем әуен ырғағымен тербеліп, би билеудің жөні бөлек. Қатысушылар өз өнерін ортаға салады.
Әділқазылар алқасы бағалайды.
4-кезең: Дастархан мәзірі
Той дастархансыз өтпейді. Тойға арналған мәзір әзір, ал қонақтар ұлттық дастарханнан дәм татсын деген ниетпен сыбаға да ала келген.
Әділқазылар алқасы бағалайды.
5-кезең: Жұмбақтар шешу (дәрумендер әлемі)
Күз айында денсаулықты нығайтуға мүмкіндік мол. Себебі дәруменге бай жеміс-жидек пен көкөніс көп. Ендеше, қай жеміс пен көкөніс екенін жұмбақ арқылы табайық.
Әділқазылар алқасы бағалайды.
Қорытынды және марапаттау
Күз мерекесі — сабан той өз мәресіне жетеді. Қорытынды сөз әділқазылар алқасына беріледі, нәтижелер жарияланып, қатысушылар марапатталады.
Қорытындылау
Әділқазылар бағасы мен шешімі жарияланады.
Марапаттау
Үздік өнер көрсеткендер алғыс пен сыйлыққа ие болады.