Музыка әлеміне саяхат

16 желтоқсан — Тәуелсіздік күніне арналған «Біз тәуелсіз елдің ұрпағымыз» атты үздік сабақтар бәйгесіне ұсынылған сабақ жоспары. Бұл сабақ балаларды музыкаға қызықтырып, ноталар мен музыкалық аспаптар туралы білімін тереңдетуге бағытталған.

Мақсаты

Ноталарды тану дағдысын қалыптастыру.
Музыкалық аспаптарға қызығушылық ояту және дыбысынан ажырата білуге үйрету.
Музыканы тыңдау арқылы эстетикалық талғамын, қабылдау деңгейін дамыту.
Музыканың «мінезін» (көңілді/баяу, көңілсіз т.б.) ажырата білуге баулу.

Көрнекіліктер

Тақырып жазылған шарлар.
Музыкалық аспаптар және олардың суреттері.
Ноталардың суреттері.
Ноталар салынған «пойыз» (саяхат құралы).

Күтілетін нәтиже

Біледі

Ноталардың аттарын атай алады.

Игереді

Музыканың мінезін ажыратады, аспаптармен танысады.

Меңгереді

Музыка мәдениетіне деген көзқарасы қалыптасады.

Сабақтың барысы

Сабақ «саяхат» форматына құрылған: балалар ноталар пойызына мініп, үш аялдама арқылы тапсырмаларды орындайды. Әр кезең балалардың назарын, тыңдау қабілетін және музыкалық тәжірибесін біртіндеп кеңейтеді.

I. Мотивациялық кезең

Балалар марш ырғағымен залға кіріп, шеңбер құрып тұрады.
Музыка жетекшісі амандасып, көңілді әуенмен қимыл-қозғалыс жасап, шағын билеу жаттығуын өткізеді (қызығушылықты арттыру үшін).

«Шаттық шеңбері»

Күннің көзі ашылып,

Көкке шуақ шашылып,

Құтты қонақ келіпті,

Төрімізге еніпті.

Амандасу үлкенге,

Тәрбиенің басы ғой.

Ал, қанекей, бәріміз,

Сәлем дейік үлкенге,

Сәлеметсіздер ме, апайлар!

Қысқа диалог

Музыка жетекшісі: Балалар, сендер қандай сабаққа келдіңдер?

Балалар: Музыка сабағына.

Музыка жетекшісі: Музыка сабағында біз нені үйренеміз?

Балалар: Ән айтуды, би билеуді үйренеміз.

II. Іздену-ұйымдастыру кезеңі

Музыка шығару үшін ең алдымен не керек? Балалар «ноталар керек» деп жауап береді. Одан әрі ноталардың атауын еске түсіріп, көрнекілікке дұрыс орналастырады.

Ноталарды айту жаттығуы

Балалар бірге айтады: «Домбырада — до, мерекеде — ре, Мираста — ми, фабрикада — фа, Галяда — ля».

Кейін барлығы бірге ноталарды ретімен қайталайды: до, ре, ми, фа, соль, ля, си.

Маңызды ұғым

Ноталардың алдында скрипка кілті тұратыны еске түсіріледі. Балалар нота бейнеленген маскаларды киіп, «нотаға айналады».

Саяхаттың басталуы

Балалар ноталар жапсырылған пойызға мініп, әуенмен залды айнала жүріп, бірінші аялдамаға жол тартады.

III. Негізгі бөлім — Үш аялдама, үш тапсырма

Балаларға хат келеді: өзін музыка әлемінің Ханшайымы таныстырып, өз әлеміне жету үшін үш аялдамада үш тапсырма орындауды ұсынады.

1-аялдама: Ән айту

Тапсырма: күйтабақтағы әуенді тыңдап, сөзін қосып орындау. Балалар балабақша әнін бірге айтып шығады.

Нәтиже: балалар әнді дұрыс, ынтамен орындайды; жетекші мадақтайды.

2-аялдама: Музыка тыңдау

Тапсырма: музыканы тыңдап, оның мінезін ажырату. Бірінші әуен — көңілді, екінші әуен — көңілсіз (баяу) екені анықталады.

Шағын көрініс

Көңілді әуенге Ақтолқын би билейді. Балалар қол соғып, көтеріңкі көңіл-күй қалыптасады.

3-аялдама: «Қорапшадағы сұрақтар»

Тапсырма: қорапшадағы заттарға байланысты сұрақтарға жауап беру. Балалар қорапшаны іздеп тауып, ішіндегі тапсырмалармен жұмыс істейді.

Сазсырнай

Қалай ойналады: үрлеп.
Тобы: үрмелі аспап.

Домбыра

Жетекші шертіп көрсетеді.
Тобы: ішекті аспап.

Шаңқобыз

Жетекші ойнатып көрсетеді, балалар қызығып көріп көреді.

Ханшайыммен кездесу

Осы сәтте залға Музыка әлемінің Ханшайымы кіріп, балаларды құттықтайды: тапсырмаларды өте жақсы орындағаны үшін сыйлық қорапшасын табыстайды. Қорапшада балаларға арналған сыйлықтар бар екені айтылады, әрі Ханшайым қоштасып шығып кетеді.

IV. Қорытынды

Қайту және рефлексия

Балалар пойызбен «балабақшаға» қайтып келеді. Жетекші сұрақ қояды: бүгін қайда бардық, не көрдік, қандай тапсырмалар орындадық?

Балалардың жауаптары: музыка әлемінде ән айттық, би биледік, әртүрлі аспаптармен таныстық, сұрақтарға жауап беріп, Ханшайыммен кездестік.

Сыйлық және аяқтау

Ханшайым берген қорапша ашылып, сыйлықтар балаларға үлестіріледі. Соңында балалар «Кел, билейік!» әнін орындайды да, музыка ырғағымен сапқа тұрып залдан шығады.

Идея: сабақты көтеріңкі көңіл-күймен аяқтау және музыкалық әсерді бекіту.

Автор туралы

Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы, Қандыағаш қаласы, №2 орта мектептің мектепалды даярлық тобы тәрбиешісі — Утегенова Майра.