Қазақ жері ұлан - байтақ
Ынтымақ — достық кепілі
Ынтымақ бар жерде — бақыт бар. Ал бірлік пен татулық достықты нығайтып, елдің іргесін бекітеді. Отан — әр адамның жүрегіне жылы тиер қасиетті ұғым: туған жер, туған-туыс, дос-жаран, бірге өмір сүретін орта. Біздің ортақ Отанымыз — Қазақстан.
Мақсаты
- 1 мамыр — Қазақстан халқының бірлігі күні екенін оқушыларға түсіндіру.
- Ынтымаққа, достыққа, Отанды сүюге және қорғауға тәрбиелеу.
Көрнекілігі
- Плакаттар, нақыл сөздер
- Мемлекеттік рәміздер
- Әр ұлттың ұлттық киімдері
- Гүлдер
Өткізу форматы
- Мұғалімнің кіріспе сөзі
- Өлеңдер, әндер, би
- Көрініс және ұлттық ойын
Тәуелсіз Қазақстан және мемлекеттік рәміздер
Мұғалімнің сөзі
Қазақстан — әлем таныған тәуелсіз мемлекет. Оның өз Елтаңбасы, Туы, Әнұраны бар. Еліміз егемендігін 1991 жылғы 16 желтоқсанда алды.
Оқушы:
Тәуелсіздік кіндігін
Кескен халық бірлігі.
Ынтымағы барша ұлттың
Нұрын шашқан күн бүгін.
Әнұран
Әнұран — Отанымыздың салтанатты үні, өр әрі өміршең рухы. Әуені туған жердің сазын сездіріп, жүрекке мақтаныш ұялатады.
Іс-әрекет:
Қазақстан Республикасының Әнұраны орындалады.
Елтаңба
Елтаңбаға көз салсақ, ортасында қазақтың қарашаңырағы бейнеленген. Уықтары күн сәулесіндей таралып, екі жақтағы қанатты пырақтар елдің қуаты мен қырағылығын танытады. Жоғарыда жарқыраған жұлдыз болашаққа бастайды.
Оқушы:
Елтаңбасы елімнің
Неткен айбат әдемі.
Тұнығындай көңілдің
Ортада аспан әлемі.
Ту
Көк байраққа қарағанда кеудені мақтаныш кернейді. Ашық аспан, алтын күн, қыран — еркіндік пен биік мұраттың белгісі.
Оқушы:
Жарасқан байрақтың мәні бар,
Көк аспан, күн — қыран сәні бар.
Көк байрақ — ашық күн кеңісім,
Алтын күн — жеңістің белгісін.
Елорда және кең-байтақ өлке
Арқаның қақ төрінде бой көтерген қала уақыт өте келе елдің жүрегіне айналды: даңғылдар ұзарды, зәулім үйлер көбейді, еңсесі биіктеп, келешекке сенім арттырды. 1997 жылы Ақмола Астана атанып, Қазақстанның төртінші астанасы болды. Бұған дейін ел астанасы Орынбор, Қызылорда, Алматы қалаларында орналасқан.
Оқушы:
Заман жаңа, ел жаңа,
Күлімдейді кең дала.
Өз Астанам — өз Ордам,
Сүйенерім сен ғана!
Кеңістік пен табиғат
Қазақ даласы кең-байтақ: Алтай мен Атыраудың арасы ұланғайыр, орман мен тау, қала мен қырат бір-бірімен астасып жатыр.
Оқушы:
Көрікті өлкеме қарашы,
Тізілген орман-тау, қаласы.
Алтай мен Атырау арасы,
Қазақтың кең-байтақ даласы.
Ел көлемі мен географиясы
Қазақстан жері ұлан-байтақ: батыста Каспий маңы ойпатынан шығыста Алтай тауына дейін шамамен 3000 км, солтүстіктен оңтүстікке қарай 1600 км-ге созылады. Жалпы аумағы — 2 млн 700 мың шаршы километр.
Өлең жолдары:
Қазақстан дейтін менің бар елім,
Жатыр алып жарты дүние әлемін.
Бұл даланы көріп алғаш қуанғам,
Бұл далада өскен жанда жоқ арман.
Көпұлтты Қазақстан: бірлік мерекесі
Қазақстанда қазақ халқымен бірге көптеген ұлт өкілдері тату-тәтті өмір сүреді. Ұлтына, нәсіліне қарамай, барша жұрт елдің шаруашылығы мен мәдениетін дамытуға бірлесе еңбек етіп келеді. Сондықтан 1 мамыр — Қазақстан халқының бірлігі күні ретінде аталып өтеді.
Оқушы:
Ақ, қара деп алдымен,
Елім бөлмес адамды.
Дәстүр, өнер, салтымен
Таңқалдырған ғаламды.
Оқушы:
Жырласа қазақ, түркімен,
Молдаван, тәжік үн қосқан.
Дос жүректер біріккен,
Мейірлері жарасқан.
Оқушы:
Достық бізге тым ыстық,
Бірлік — байлық, ырыс — құт.
Жарқырасын күніміз,
Жаса, жаса тыныштық!
Достық туралы жырлар
Оқушы (орыс халқына арнау):
Тыңда, тыңда, тыңда мені,
Ұлы жұртым — орыс халқым.
Сен тербетіп өсіргенсің,
Сенің даңқың — менің даңқым.
Оқушы (Украина туралы):
Кім сүймейді ет жақынын, туысқанын,
Украина — туысымның бірісің.
Тұрды биік туымыздай бұл достық,
Ел басына төнгенде де ұлы сын.
Ән:
«Ел қорғауға әзірміз»
Дәм мен дәстүрдің жарасымы
Оқушы (өзбек халқына арнау):
Қадірменді бір досымыз — өзбегім,
Қалтқысы жоқ демің бейне өз демім.
Өз сөзімдей жаныма жайлы сөздерің,
Өз көзімдей күлімдейді көздерің.
Дәм-тұзымыз араласқан әріден,
Дастарқандар жайылады сәнімен.
Палауыңмен бесбармағым сыбайлас,
Кезек жейміз алма, өрік дәміңнен.
Би:
Түрік биі (1-сынып оқушыларының орындауында)
Оқушы (грузин дос туралы):
Жолым түсіп, тағдыр айдап,
Грузин дос боп қонақ болдым.
Қазағымдай кең пейілің,
Дастарханды мол жайдың.
Көрініс: қырғыз бен грузиннің дауы
Грузин: Сенің ұлтың кім?
Қырғыз: Қырғыз.
Грузин: Сен қырғыз болсаң, өз еліңе неге бармайсың?
Қырғыз: Менің өз елім — Қазақстан.
Грузин: Жоқ, сен Қырғызстанда тұруың керек!
Қырғыз: О не дегенің! Мен Қазақстанда тұрамын. Қазақстанды өз Отаным деп білемін.
Қырғыз: Ал сен грузинсің ғой! Сен мұнда не істеп жүрсің?
Грузин: Сен де өз еліңе бар!
Қазақ жігіті: Балалар, неге дауласып тұрсыңдар? Қазақстан — көпұлтты мемлекет емес пе? Мұнда қырғыз да, грузин де, орыс та, басқа ұлт өкілдері де тату-тәтті өмір сүре береді. Ендеше, неге біз дос болмайық? Қане, қолдарыңды беріңдер!
Балалар (бірге): Біз доспыз, біз әрқашан біргеміз.
Туыстық пен татулық
Оқушы (қазақ-қырғыз туралы):
Қазақ, қырғыз — бір сананың егізі,
Екі жұрттың бір екенін негізі.
Қазақ озса — ол қырғыздың мерейі,
Қырғыз озса — ол қазақтың жеңісі.
Қазақ-қырғыз туыссыңдар, доссыңдар,
Бір тамырдан өскен қос шынар.
Дос-туыстар көп болса да дүниеде,
Нақ сендердей нағыз туыс жоқ шығар.
Оқушы (Әзербайжан туралы):
Онша үлкен болмаса да көлемі,
Әзербайжан — ағайын.
Тағы да сені құшып, сүйгім келеді.
Қонақжайлық — ортақ қасиет
Оқушы (Беларусь туралы):
Беларусь — жайқалған жасыл орман,
Жасыл орман — мәңгі жасыл арман.
Шетінен ойшыл келер армандары —
Қойнында сан ұрпақтың ізі қалған.
Оқушы (қазақ дастарханы туралы):
Кім білмес қазағымның қою шайын,
Жал-жая, қазы-қарта, құрт пен майын.
Ақ тілекпен әрбір келген қонағына,
Құрметпен төр ұсынар орны дайын.
Келіңіз, ұсынамын төрден орын,
Досым деген адамға — міне, қолым.
Әр қазақтың жүрегінде осы тілек:
Адамзат, оң сапарда болсын жолың.
Ойын және қорытынды үндеу
Ұлттық ойын: «Хан талапай»
- Қазақтың жаңа жыл мейрамы қалай аталады?
- Ұлттық тағамдарды ата.
- Қазақтың ұлттық киімдері қандай?
- Ұлттық аспаптарды ата.
Бірлік туралы қорытынды
Оқушы:
Бірлігі мен ынтымағы халықтың,
Көзімізде жарқырайды жарық күн.
Ырыс, дәулет, бақыт үшін халықтың,
Жайнай берсін, жайнай берсін жарық күн.
Оқушы:
Тірлігімен адам байлық жасайды,
Бірлігімен асулардан асады.
Адал жандар, жер-Ананы қорғаңдар,
Бейбітшілік жасағын аялаңдар.
Хор:
«Достық — Қазақстан!»
Бәрімізге ортақ тілек
Халықтар достығы — елдің ең үлкен байлығы. Бірлік сақталса, бейбіт өмір нық болады, ертеңге сенім артады.
Хормен:
Ақпыз, қара, сарымыз —
Ағайынбыз бәріміз.
Ортақ болсын асқар тау,
Жеміс толы бақша-бау.
Болсын жер мен су ортақ,
Болсын бізге ну ортақ.
Ақпыз, қара, сарымыз —
Ағайынбыз бәріміз!