Тіл ұстарту жаттығуы арқылы тілдерін дамыту

Сабақтың қысқаша сипаттамасы

Білім беру саласы

Коммуникация

Бөлімі

Сауаттылық негіздері

Тақырыбы

Қ дыбысы мен әрпі

Мақсаты

  • Қ дыбысы мен әрпін таныстыру, сөздерге дыбыстық талдау жасауды үйрету.
  • Тіл ұстарту жаттығулары арқылы сөйлеу дағдыларын дамыту.
  • Дидактикалық ойындар арқылы ойлау қабілетін жетілдіру.
  • Буындарды және қысқа сөздерді оқуға жаттықтыру, ұқыптылыққа тәрбиелеу.

Көрнекі құралдар

  • Жұмыс дәптері
  • Қолайна
  • Әріп қималары

Үш тілдік сөздік (қазақша — орысша — ағылшынша)

Қар
снег — snow
Қолғап
варежка — gloves
Құлақшын
шапка — cap
Қарбыз
арбуз — melon

Ескерту: ағылшынша баламалар мағыналық жақындықпен берілді.

Мотивациялық кезең

Балалармен сәлемдесу. «Ғажайып сәт»: бүгінгі ұйымдастырылған оқу қызметі ерекше өтеді. Тәрбиеші балабақшаға келе жатқанда жолдан кішкентай сандықша тауып алғанын айтады. Сандықшаның ішінде тапсырмалар бар, оны бірге ашып, орындауға шақырады.

Жұмбақтар

  1. Қос қолыма киемін,
    Жып-жылы боп жүремін.

  2. Қоймасын қыс ақтарып,
    Жерді басты ақ мамық.

  3. Маңдайы бар, тілі жоқ,
    Құлағы бар, үні жоқ.

  4. Сырты қатты,
    Іші тәтті.

Ұйымдастырушылық-ізденістік кезең

Сұрақ-жауап арқылы бағыттау

  • Жұмбақтардың шешуі қай дыбыстан басталады?
  • Бұған дейін қандай әріптермен таныстық?
  • Дыбыстар нешеге бөлінеді?
  • Дауысты дыбыстарды қандай текшемен белгілейміз?
  • Ал дауыссыз дыбыстарды ше?

Негізгі ой

Бүгін біз Қ дыбысы мен әрпімен танысамыз: дыбысты естиміз, ал әріпті көзбен көреміз. Мысалы, қол шапалақтасақ немесе үстелді тықылдатсақ — дыбыс шығады, ал әріпті жазамыз және оқимыз.

Қ дыбысының артикуляциясы

Ерін

Ашылады.

Тілдің ұшы

Астыңғы тістің түбіне тиеді.

Тілдің үстіңгі жағы

Таңдайға тиеді.

Қ дыбысы — дауыссыз дыбыс, әдетте көк түспен белгіленеді. Бұл — қазақ тілінің төл дыбыстарының бірі, сондықтан оны анық әрі таза айтуға дағдыланамыз.

Экраннан Қ дыбысын әліппиден тыңдатуға болады. Одан кейін балалар қолайнаға қарап, хормен «Қ» деп айтады.

Тіл ұстарту жаттығулары

Қа-қа-қа — бақылдайды бақа.
Қа-қа-қа — атам берді соқа.
Ақ-ақ-ақ — басыңа қонсын бақ.

Гүлденіп кетті бақ,
Әжем маған жақ,
Боларсың әр кез сақ,
Секіреді лақ,
Сылдырайды бұлақ.

Әріппен жұмыс

  • Қ әрпінің баспа және жазба түрімен танысу.
  • Қ әрпін ауада жазып көру.
  • Өткен әріптерді қосып сөз құрау: ана, ата, аға, нар, от, Отан.
  • «Қара» сөзіне дыбыстық талдау жасап, буынға бөлу.

«Сөзден сөйлем құра» ойыны

Ойын шарты: үстел үстіндегі заттардың атын атап, сол сөзді қатыстырып сөйлем құрау.

Сергіту сәті

Ұнды қолмен аламыз,
Бетіне тұз саламыз,
Жылы суды құйып ап,
Араластырып қоямыз.

Дәптермен жұмыс

Жұмыс дәптері: №15 тапсырма орындалады.

Өлеңмен бекіту (тыңдалым тапсырмасы)

Тәрбиеші Қ. Мырза Әлидің «Құттықтау» өлеңін мәнерлеп оқиды. Ереже: өлең жолдарында «Қ» дыбысы естілсе — қол шапалақтаймыз, ал естілмесе — аяқпен томпылдатамыз.

Қуанышы баланың,
Қуанышы ананың.
Қуанышы ананың,
Қуанышы баланың.
Бізді өсірген апатай,
Еңбегің де зор екен.
Құтты болсын, апатай,
Құтты болсын мерекең.

Дидактикалық ойын: «Жалпы атауын ата»

Берілген сөздерді біріктіретін ортақ атауды табу.

Топ 1

Қоян, қасқыр, түлкі

Топ 2

Қызыл, жасыл, сары, көк

Топ 3

Қас, көз, қол

Топ 4

Май, шай, нан

Топ 5

Қызғалдақ, раушан, түймедақ

Топ 6

Қаз, үйрек, қарлығаш

Қорытынды

Сабақ барысында балалар Қ дыбысының артикуляциясын меңгеріп, оны басқа дыбыстардан ажыратады, Қ әрпін танып, сөз құрастырып, дыбыстық талдау жасайды. Ойын, өлең және жаттығулар арқылы білім бекітіледі.