Сондай технологияның бір түрі - Ойын арқылы оқыту технологиясы
Бастауыш сынып оқушыларының сабаққа қызығушылығын арттырудағы ойынның рөлі
Әрбір ұстаздың мақсаты — сабақ сапасын көтеру, әдіс-тәсілдерін жетілдіру және оқушының оқу үдерісіне деген қызығушылығын арттыру. Бүгінгі таңда елімізде оқыту мазмұны жаңартылып, сабақтарда озық технологиялар кеңінен қолданылуда. Солардың бірі — ойын арқылы оқыту технологиясы.
Егемен еліміздің тірегі — білімді ұрпақ десек, білімнің негізі бастауыш сыныпта қаланатыны белгілі. Бастауыштағы әртүрлі пәндер оқушының білімін дамытып, танымдық қабілетін қалыптастыруға үлкен үлес қосады. Баланы оқыту мен тәрбиелеуде ойынның рөлі педагогикада бұрыннан қарастырылып келеді және бұл мәселе бүгін де өзектілігін жоғалтқан жоқ. Алдыңғы қатарлы педагогтар ойынды қажетті әрі маңызды іс-әрекет деп бағалайды.
Неліктен ойын технологиясы тиімді?
- Оқушының танымдық белсенділігін арттырады және оқу үдерісіне табиғи түрде тартады.
- Қалыптан тыс жағдайларда алған білімін қолдануға мүмкіндік береді.
- Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартында көзделген құзыреттіліктерді қалыптастыруға көмектеседі.
- Пәндік білім, білік, дағдылармен қатар жалпы оқу біліктерін дамытуға бағыттайды.
Қазіргі білім беру мазмұнындағы өзгерістердің негізгі бағыты — тек пәндік білімді игертумен шектелмей, оқушының жалпы оқу дағдыларын және өзіндік оқу әрекетін дамытуға ден қою. Бұл бағыт бағалау жүйесіне де өзгерістер енгізуді талап етеді.
Бастауыш сынып оқушыларын оқытуда ойын ерекше орын алады: бұл жерде ойын — оқыту әдісі. Бұл жастағы балалардың ойынға қызығушылығы жоғары, ерік-жігері толық қалыптаса қоймаған, ал оқу тапсырмаларын көбіне практикалық тұрғыдан орындауға бейім келеді. Сондықтан сабақ барысында ойын әдістерін жүйелі түрде қолдану оқуды жеңілдетіп, ынтаны күшейтеді.
Ойын — оқу
Ойын оқу тапсырмаларын қабылдауды жеңілдетіп, оқушыны әрекетке жетелейді.
Ойын — еңбек
Тапсырманы орындау, ережені сақтау және нәтижеге жету дағдысын қалыптастырады.
Ойын — таным
Айналадағы дүниені танып-білуге, құбылыстарды салыстыруға және қорытынды жасауға үйретеді.
Ойын — тәжірибе
Өмірде кездесетін қиындықтарды жеңу жолдарын байқап көруге және шешім қабылдауға мүмкіндік береді.
Ойын балаға қиындықты еңсеру жолын үйретіп қана қоймайды, сонымен бірге ұйымдастырушылық қабілетін дамытады. А. С. Макаренко: «Ойын — балалар өмірінде өте маңызды. Үлкендердің қайраткерлігі, жұмысы, қызметі қандай маңызды болса, балалардың ойыны да сондай маңызды. Ойында бала қандай болса, өскенде жұмыста да, көбінесе, сондай болады. Сондықтан болашақ қайраткер, ең алдымен, тәрбиені ойын арқылы алады» — деп, балалар ойынының тәрбиелік мәнін жоғары бағалаған.
Ойынға қойылатын әдістемелік талаптар
Мақсаттың нақтылығы
Ойынның мақсаты айқын болуы, көрнекіліктер мен материалдар алдын ала дайындалып, қолайлы жерге қойылуы керек.
Ережені түсіндіру
Ойынға кіріспес бұрын жүргізілу тәртібі оқушыларға толық әрі түсінікті жеткізіледі.
Жаппай қатысу
Сыныптағы барлық оқушының қатысуы қамтамасыз етіледі.
Ойлануға жетелеу
Ойын барысында шешім қабылдауына, дәлелдеуге және пайымдауға бағыт беріледі.
Бағдарламаға сәйкестік
Ойын түрлері оқу бағдарламасына сай іріктеледі.
Жас ерекшелігі
Ойын түрлері оқушының жас ерекшелігіне қарай түрлендіріліп қолданылады.
Кезеңді күрделендіру
Қарапайым ойыннан күрделі ойынға біртіндеп көшу қарастырылады.
Қорытындыны жариялау
Ойын соңында міндетті түрде қорытынды жасалып, нәтижелер айқындалады.