Қазақша рефераттар

Сөйлемнен шылауларды тап

Қазақ тілі: «Қой (ғой), қана (ғана), -ақ» шылаулары

Бұл сабақта шылау туралы білімді бекітіп, қой (ғой), қана (ғана), -ақ шылауларының қызметі мен жазылу ерекшеліктерін меңгертеміз. Оқушылардың шығармашылық қабілетін дамытып, ізденімпаздыққа және өз бетімен жұмыс істеуге дағдыландырамыз.

Сабақтың мақсаты

Шылауларды тану, қызметін түсіндіру, дұрыс жазу дағдысын қалыптастыру.

Дамытушылық

Шығармашылық жұмыс, талдау, салыстыру арқылы тілдік құзыреттілікті арттыру.

Көрнекілік

Үлестірме карточкалар, суреттер, ребус тапсырмалары.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылардың назарын сабаққа аудару, жұмысқа жұмылдыру.

2) Өткен сабақты пысықтау

  • 30-жаттығу: мәтінді оқып, тексеру.
  • Ребус: шешіп, шыққан сөзге әңгіме құрастыру.

Қайталау сұрақтары

  • Біз қандай сөз табымен танысып жатырмыз?
  • Шылау дегеніміз не?
  • Қандай шылауларды білеміз?
  • Олардың бір-бірінен айырмашылығы қандай?

3) Жаңа сабақ

31-жаттығу

Сөйлемді оқып, шылауды тап. Бұрын танысқан шылаулардан өзгешелігі бар-жоғын анықта. Шылаулар туралы түсінікті бекітіп, ереже қорыт.

Оқулықпен жұмыс

32-жаттығу: көп нүктенің орнына тиісті шылауларды қойып, сөйлемдерді көшіріп жаз.

Ереже және негізгі ұғымдар

Қой (ғой), қана (ғана), -ақ шылаулары сөйлемде шектеу, өтіну және даралау мағыналарын білдіреді.

Қой (ғой)

Қой (ғой) шылауы өзі тіркескен сөзбен бірге сөйлемде баяндауыш қызметін атқара алады.

Мысал: Сен барып келе ғой.

-ақ

-ақ шылауы өзі тіркескен сөзден дефис арқылы бөлек жазылады.

Мысал: Бұның жөн-ақ.

Шығармашылық жұмыс

Ребусты шеш. Шешуінен шыққан сөзді шылау ретінде қолданып, сөйлем құрастыр.

34-жаттығу

Шылауларды өзара салыстырып, әрқайсысының ерекшелігін анықта.

Шылаулардың қызметін салыстыру

Мен, бен, пен, және — сөз бен сөзді байланыстырады.

Да, де, та, те — күшейту, нақтылау мағынасын білдіреді.

Ма, ме, бе, пе, па — сұраулық мағына береді.

Үшін, туралы, дейін — үстеме (қатынастық) мағына береді.

Қой, ғой, қана, ғана, -ақ — өтіну, шектеу, даралау мағыналарын білдіреді.

35-жаттығу

Мәтінді түсініп оқы. Шылауларды тауып, мағынасын түсіндір.

Сөздік жұмысы

Морс — жидек шырынынан жасалған сусын.

Өзіндік жұмыс

Үлестірме парақшалармен жұмыс: сөйлемнен шылауларды тауып, мағынасын анықта.

Тапсырма: сөйлемдерден шылауларды тап

  1. Бекболат, мені көп күттің бе?
  2. Еркебұлан бүгін қалаға бара ма?
  3. Айнұрдың әкесі телевизор әкеліп пе?
  4. Оның анасы дәрігер ғой.
  5. Тек бір дәптер ғана қалды.
  6. Ернардың жалғыз-ақ арманы бар.
  7. Дана мен Әйгерім қалаға кетті.
  8. Қыран қалам, қарындаш және дәптер әкелді.
  9. Пойыз Алматыға дейін екі-үш күн жүреді.
  10. Кітапханада қызықты кітап көп-ақ екен.
  11. Оқушылар кешке шейін дайындалды.
  12. Мен ана туралы көркем сөз жаттадым.
  13. Кітапта өлең де, ертегі де бар екен.
  14. Нұржан да, Гүлнұр да бір үйдің балалары.

Сабақты қорытындылау

  • Негізгі ережелерді жинақтау және мысалдар арқылы бекіту.
  • Бағалау: тапсырмалар орындалуына қарай қалыптастырушы бағалау жүргізу.
  • Үй тапсырмасы: оқулықтағы берілген тапсырманы орындау (мұғалім нақтылап береді).