Мұғалім - басқарушы ретінде әдістерді тиімді пайдалана білмесе, оның технологияны түсінбегені
Заманауи білім берудегі әдіс-тәсілдер туралы ой
Ұлы ағылшын ағартушысы Уильям Уорд: «Жай мұғалім хабарлайды, жақсы мұғалім түсіндіреді, керемет мұғалім көрсетеді, ұлы мұғалім шабыттандырады» — деген. Ендеше, XXI ғасырдың нағыз ұстазы қандай болуы керек?
Егемен еліміздің ертеңі — жас ұрпақтың қолында. Сол ұрпақты тәрбиелеуде ұстаздар сан алуан әдіс-тәсілдерді қолданады. Бүгінгі таңда мұғалімдердің алдында оқу үдерісін заман талабына сай үйлестіріп, жаңа үлгіде жүргізу міндеті тұр. Бұл — білім берудің тиімді жолдарын үздіксіз іздеу деген сөз.
Оқытылатын пән қаншалықты жаңа әрі құнды болса да, мұғалімнің шеберлігі қаншалықты жоғары болса да, егер ол мұғалім мен оқушының белсенділігін оята алмаса, берілген білім күткен нәтижеге жеткізбейді.
Сократтың: «Ұстаздың биігі — ойлана қарасаң биіктей береді, үңіле қарасаң тереңдей береді» деген тұжырымы ұстаздық жолдың тоқтаусыз ізденіс екенін еске салады. Еліміздің әлемдегі алдыңғы қатарлы отыз мемлекеттің қатарына қосылуға бағытталған саясаты қоғамның барлық саласына, соның ішінде білім мазмұнына да жаңаша қарауды талап етеді.
Жас мамандарға үндеу
Құрметті жас мамандар, сіздердің де осы сара жолмен жүріп, жас ұрпақты оқытып-тәрбиелеуде үздіксіз ізденіс пен шығармашылық еңбекті серік етуіңіз аса маңызды. Білім беру сапасын арттыру — әр ұстаздың күнделікті таңдауы мен кәсіби жауапкершілігі.
«Әдіс» пен «технология»: ұғымдарды айқындау
Әдіс
Әдіс — мұғалімнің белгілі бір мақсатқа жетудегі іс-әрекеті, тәсілі.
Технология
Технология — көптеген әдістердің жүйелі жиынтығы.
Үлкен құрылысты көз алдыңызға елестетіңіз: оны салу үшін көп кірпіш керек. Кірпіш дұрыс қаланбаса, құрылыс құлауы мүмкін. Демек, оны білгір маман басқаруы қажет. Дәл сол секілді, мұғалім басқарушы ретінде әдістерді тиімді қолдана алмаса, технологияны толық меңгерді деу қиын. Ал технологияны түсінбей, мақсатқа жүйелі жету де күрделене түседі.
Қазіргі оқытудағы негізгі бағыттар (жеті модуль)
Мұғалімнің білім беруі мен оқытудың заманауи әдістері шартты түрде төмендегі жеті бағытқа топтастырылады:
- Білім беру мен білім алудағы жаңа тәсілдер
- Сыни тұрғыдан ойлауға үйрету
- Білім беру үшін бағалау және оқуды бағалау
- Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану
- Талантты және дарынды балаларды оқыту
- Оқушылардың жас ерекшеліктеріне сәйкес білім беру және оқыту
- Білім берудегі басқару және көшбасшылық
Деңгейлік курстардың негізгі бағдарламасы осы заманауи тәсілдерді негіздей отырып, мұғалімнің оқыту тәжірибесіне жаңа бастама әкеледі. Бағдарламаның басым бөлігі сындарлы оқыту теориясына сүйенеді: оқушының ойлауы бұрынғы білім мен жаңа ақпараттың (сыныптағы түрлі дереккөздер, мұғалім, оқулық, құрдастар) өзара әрекеттесуі арқылы дамиды.
Топтық жұмыстың тиімділігі: бірлескен оқудың күші
Бірлескен оқу — өзара іс-әрекетке негізделген, ортақ нәтижеге жетуге бағытталған жұмыс құрылымы. Бұл тәсілде оқушылар проблемаларды шешу, тапсырмаларды орындау үшін топ болып әрекет етеді.
Ұжымдық оқудың негізгі сипаттамалары
-
Оқу — ақпаратты қабылдап қана қою емес, оны белсенді игеру және бұрын меңгерген біліммен байланыстыру үдерісі.
-
Тапсырмаларды орындау механикалық жаттауға емес, құрдастардың белсенді қатысуына, ақпаратты өңдеуіне және қорытындылауына сүйенеді.
-
Қатысушылар әр адамның көзқарасымен танысу арқылы таным көкжиегін кеңейтеді.
-
Оқу әңгімелесу мен пікір алмасуға қолайлы әлеуметтік ортада тереңдей түседі.
-
Бірлескен орта оқушылардың әлеуметтік және эмоционалдық дамуына ықпал етеді: олар түрлі пікірді тыңдап, өз идеясын ұсынуға және дәлелдеуге үйренеді.
Жаңа технология — білім сапасының негізі
Сабақты жаңа технологиялар мен әдістер арқылы ұйымдастыру оқушының өзін-өзі дамытуына, біліміндегі олқылықтарды өзі анықтауына, өз сұрағына өзі жауап іздеуіне және жан-жақты білім алуына көмектеседі.
Бала білімін әрдайым бірінші орынға қоятын ұстаз үлкен нәтижеге жету үшін талмай ізденіп, қажымай еңбек етеді. Сонда ғана еліміздің абыройы артып, әлемге танылуы күшейеді. Өйткені елді өсіретін де, төмендететін де — білім.
Қорытынды ой
Қолда бар мүмкіндіктерді тиімді пайдалану — сіз бен біздің ортақ үлесіміз. Өз ісіне берілген, жаңалықты жатсынбай қабылдайтын, шәкіртінің жүрегіне нұр құйып, өзі де бақытты болып, өзгелерді де бақытқа жетелеуді мақсат ететін ұстаз болайық.
Назарларыңызға рахмет!