Қазақша рефераттар

Мәңгі жасар өмір Сабақтың мақсаты

Сабақ тақырыбы мен мақсаты

Сабақтың тақырыбы
Мәңгі жасар өмір
Сабақтың типі
Жаңа білімді игеру
Сабақтың түрі
Интеграциялық сабақ
Сабақтың әдісі
Сұрақ–жауап
Көрнекілігі
Интерактивті тақта, бейнетаспа
Пәнаралық байланыс
Музыка

Негізгі мақсаттар

  • Сәкен Сейфуллин туралы оқушылардың білімін толықтыру.
  • Әңгіменің негізгі ойын мен идеясын ашу.
  • Оқушылардың тілін дамыту, сөздік қорын молайту; ойлау, көру және сезініп қабылдау қабілеттерін жетілдіру.
  • Халық жүрегінен мәңгі орын алған тұлғаларды құрметтеуге, елін сүюге тәрбиелеу.

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Сабағыңа жөндеп,
Әзірленсең – еңбек.
Қиындықтың бәрін,
Еңбек қана жеңбек.

2) Үй тапсырмасын тексеру

  • Әңгіме кім туралы?
  • Тұрар Серікті неліктен сұраққа алды?
  • Серік неліктен шындықты айтуға мәжбүр болды?
  • Тұрар мен Қабылбай қандай шешім қабылдады?
  • Сен олардың орнында болсаң, не істер едің?

Мәтіннің соңғы абзацын қайта оқып, өз сөзіңмен түсіндір.

  • Әңгімеге қатысушы балаларды сипатта.
  • Іс-әрекетіне баға бер.
  • Әңгімеге басқаша қандай ат қояр едің? Неге олай атағаныңды дәлелде.

3) Жаңа сабақ: репрессия және тарихи жады

Сол кезеңде көптеген халық зиялылары «халық жауы» деген жаламен тұтқындалып, репрессияға ұшырады. Бүгінгі сабақта сол зұлмат жылдардың бір тұлға тағдыры арқылы көрініс табатын қыры сөз болады.

Тарихи дерек

1937–1938 жылдары қазақ зиялылары «Кеңес үкіметіне қарсы үгіт-насихат жүргізді» деген айыппен қудаланды. 105 мың адам қамауға алынып, оның 22 мыңы атылды.

Термин

Репрессия — мемлекеттің өз азаматтарына қолданатын қатаң жазалау шарасы.

Оқиға болған жылдары адамдар бір-бірімен ашық сөйлесуге ғана емес, кейде белгілі тұлғалардың атын атауға да қорқатын.

Мәтін авторы туралы

Тұрсынбек Кәкішев (1927 ж. 15 тамыз) — Ақмола облысы, Бұланды ауданы, Берлі ауылында туған. Әдебиет зерттеуші, ғылым докторы (1972), профессор.

Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері. 1944–1945 жылдары Ақмола облыстық қазақ драма театрында актер болған. Сәкен Сейфуллиннің өмірі мен шығармашылығына арналған ғылыми зерттеулер жүргізген.

Оқулықпен жұмыс

  1. Мәтінмен жұмыс.
  2. Іштей оқу.
  3. Мұғалімнің оқуы.
  4. Тізбектей оқыту.
  5. Сөздік жұмысы.
Оқушылар мәтінді тізбектей оқи отырып, мазмұнын талдайды және сұрақтарға жауап береді.

Сөздік жұмысы

Сөз Мағынасы
Ақталу Қылмысты емес деп танылу.
Елгезек Тіл алғыш, епті.
Шамалы жер Жақын жер.
Біртуар Сирек туатын, ерекше адам.

Сәкен Сейфуллин: өмірі мен мұрасы

Сәкен (Сәдуақас) Сейфуллин 1894 жылы Жезқазған өңіріндегі бұрынғы Ақадыр ауданында, Қарашілік қыстауында дүниеге келген. Ол — қазақ әдебиетінің негізін салушылардың бірі әрі мемлекет қайраткері.

  • 1916 жылы ұлт-азаттық көтеріліске тілектес өлеңдерін жазды.
  • 1918 жылдың 4 маусымында Ақмола Совдепінде тұтқындалды.
  • Атаман Анненковтың азап вагонында 47 күн қиналды.
  • 1919 жылдың 3 сәуірінде Колчактың Омбыдағы түрмесінен қашып шықты.
  • 1920 жылдың 7 мамырында Ақмолаға оралып, атқару комитетінің мүшесі болып сайланды.
  • «Өткен күндер» атты өлеңдер жинағы бар, «Бақыт жолында» пьесасын жазған.
  • 1938 жылы қудалауға ұшырап, 1939 жылы дүниеден озды деп көрсетілетін деректер кездеседі.

Талқылау сұрағы

Әңгімеде қай өлең туралы айтылады?

Сергіту сәті

«Тау ішінде» өлеңін тыңдау.

Мәтінге ой жүгірту

Мәтін неге «Мәңгі жасар өмір» деп аталған?

Суретпен жұмыс: пікір айту және дәлелдеу

  • Суретті қалай атар едің?
  • «Халық жауы» деген жаламен атылып кеткен кімдерді білесің?
  • Оларды атқан адамдарға қатысты өз көзқарасыңды білдір.
  • Берілген сурет пен мәтін арасында байланыс бар ма? Болса, қандай?

Дәптермен жұмыс

Жазылатын мәліметтер

  • Күннің жадын жазу.
  • Тақырып атауы: «Мәңгі жасар өмір».

Анықтамалар

  • Репрессия — мемлекеттің өз адамдарына қолданатын қатаң жазалау шарасы.
  • Ақталу — қылмысты емес деп танылу.
  • Елгезек — тіл алғыш, епті.
  • Шамалы жер — жақын жер.
  • Біртуар — сирек туатын, ерекше адам.

Қорытынды ой: тәуелсіздік, тағзым және құрмет

Қазақ халқы талай соғыс пен ауыр кезеңдерді бастан өткерді. Тәуелсіз ел болу жолында халық сан түрлі ауыртпалықты көтерді. Егемендік — тек мереке емес, өткенге жауапкершілікпен қарау және ел үшін еңбек еткен азаматтарды ұлықтау.

Бұл аптада атап өтілетін мерекелер қатарында 1 желтоқсан — Тұңғыш Президент күні және 16 желтоқсан — Тәуелсіздік күні бар. Елге еңбегі сіңген азаматтардың есімі тарихта алтын әріппен жазылады.

Тарихи жадты сақтау

  • Астанада ескерткіштер ашылып, тарихи әділеттілік пен жады жаңғырады.
  • Аштық пен қуғын-сүргін құрбандарына арналған ескерткіштер — ұрпаққа сабақ.
  • Жаңаөзен қаласында да осындай ескерткіштің ашылуы — өңір тарихымен тікелей байланысты.

Тағзым

Қуғын-сүргін мен ашаршылықты бастан өткерген жандардың рухына гүл шоқтарын қойып, 1 минут үнсіздік жарияланады.