Қазақша рефераттар

Қуаттандыру көзі

Ноутбуктар және нетбуктар

Ноутбук (ағылш. notebook — блокнот) — дербес компьютердің ықшам түрі: пернетақта, монитор, енгізу құрылғылары және қуат көзі (батарея) бір корпуста біріктірілген. Ноутбуктардың басты ерекшеліктері — жеңіл салмақ және шағын өлшем. Жұмыс істеу уақыты әдетте 1 сағаттан 15 сағатқа дейін болады.

Негізгі ой

Ноутбук жиналған күйінде тасымалданатындықтан, экран, пернетақта және тачпад сияқты бөліктерді қорғауға мүмкіндік береді. Оны қарапайым арнайы сөмкеде алып жүру де ыңғайлы.

Тарихы

  1. 1968

    Xerox компаниясының зерттеу зертханасын басқарған Алан Кей блокнот көлеміндей, сымсыз желіге қосыла алатын, шағын экраны бар және тасымалдауға жеңіл есептеуіш құрылғы жасауды ұсынды.

  2. 1979

    NASA тапсырысымен Уильям Могридж (Grid Systems) алғашқы Grid Compass ноутбугін жасады: жедел жады 340 КБ, процессор Intel 8086 (8 МГц), люминесцентті экран. Бұл құрылғы Space Shuttle жобасында қолданылды.

  3. 1981

    Азаматтық қолданысқа арналған алғашқы кең танылған модельдердің бірі — Адам Осборн ұсынған ноутбук (бағасы 1795 АҚШ доллары): салмағы 11 кг, жедел жады 64 КБ, процессор Zilog Z80A (4 МГц), екі 5,25" дискіжетек, бірнеше порт, монохромды экран және 69 перне.

    Дегенмен, Osborne Vixen туралы ақпарат құрылғы толық дайын болмай тұрып жарияланғандықтан, бұл Osborne 1 сатылымына кері әсер етіп, компанияның қаржылық жағдайын әлсіретті.

Атқаратын қызметі

Дербес компьютерге ұқсастығы

Ноутбуктың құрамы дербес компьютерге ұқсас, бірақ бөлшектері өлшемі бойынша оңтайландырылған әрі кішірейтілген. Көп жағдайда тасымалды компьютерлердің бағасы дербес компьютерлерге жақын болғанымен, нарықтағы үлесі әр кезеңде әртүрлі деңгейде болды.

Мультимедиа мүмкіндіктері

Ноутбукты теледидарға немесе дыбыс жүйесіне қосып, оны қарапайым мультимедиялық ойын-сауық орталығына айналдыруға болады.

Ноутбуктар мен дербес компьютерлерді салыстыру

Артықшылықтары

  • Жеңіл және ықшам: орнын оңай ауыстыруға болады; сапарға, демалысқа, алыс аймақтарға алып жүру ыңғайлы. Ал дербес компьютерді бөлмелер арасында көшіру қиын.

  • Сыртқы құрылғыларды міндетті түрде талап етпейді: пернетақта, монитор және меңзерді басқару құрылғысы (тачпад) өзінде бар.

  • Автономды жұмыс: электр көзі болмаса да аккумулятор арқылы көлікте, ұшақта, қоғамдық орындарда ұзақ уақыт жұмыс істей алады. Дербес компьютер үшін бұл көбіне үздіксіз қуат көзіне (UPS) тәуелді.

  • Сымсыз желіге қосылу: қазіргі ноутбуктардың көпшілігінде Wi‑Fi бар; көптеген кафелерде, мейрамханаларда және кей аудандарда қоғамдық Wi‑Fi қолжетімді. Дербес компьютерлердің барлығы бірдей Wi‑Fi модулімен жабдықталмайды.

Кемшіліктері

  • Бағасы жоғары: көбіне толық жинақталған дербес компьютер (монитор, пернетақта, тінтуір) орта деңгейлі ноутбук бағасымен шамалас келеді. Дегенмен, технология дамуына байланысты айырмашылық кей сегменттерде азайды.

  • Өнімділіктің шектеулі болуы: шағын корпус салқындату талаптарын күшейтеді, ал бұл қуатты компоненттерді қолдануды шектейді. Ең мықты ойын ноутбуктарының өзі кейбір кәсіби 3D және ойынға арналған дербес компьютерлермен әрдайым бәсекелесе бермейді.

  • Жаңарту (upgrade) мүмкіндігінің аздығы: көбіне жедел жад пен сақтау құрылғысын (қатқыл диск/SSD) ауыстыруға ғана болады; кей модельдерде бейнекартаны ауыстыру қарастырылған. Қалған күрделі жөндеу мен жаңартуды кәсіби маманға тапсырған дұрыс.

  • Операциялық жүйелермен үйлесімділік: кей ноутбук модельдерінде белгілі бір операциялық жүйені орнатуда драйвер немесе үйлесім мәселелері туындап, орнату процесін дербес компьютерге қарағанда күрделендіруі мүмкін.

Ноутбук құрамы

Сыртқы қабаты (корпус)

Ноутбук корпусы көбіне беріктігі жоғары пластиктен жасалады. Ішкі бөліктер арнайы қаптамамен қорғалып, қолданушыға ықтимал электромагниттік әсерді төмендетуге көмектеседі. Беріктігін арттыру үшін кей модельдерде металл күшейткіш элементтер қолданылады.

Қақпақтың ішінде экран компоненттері, шлейфтер және жарықтандыру элементтері орналасады. Сондай-ақ веб-камера, Wi‑Fi батырмасы сияқты қосымша тораптар болуы мүмкін.

Салқындату жүйесі

Салқындату жүйесінің негізгі бөлігі — кулер. Ол корпустың ішіндегі ауаны тартып, жылуды радиатор арқылы сыртқа шығарады.

Қуаттандыру көзі

Ноутбук аккумулятормен де, электр желісіне қосылған адаптер арқылы да жұмыс істей алады. Көп модельдерде литий-ионды аккумуляторлар қолданылады.

Процессор

Ноутбук процессоры қызметі жағынан дербес компьютер процессорына ұқсас. Дегенмен, энергияны аз тұтыну және жылу бөлуді төмендету үшін мобильді платформаларда қуат үнемдеу технологиялары кең қолданылады (мысалы, Centrino тұжырымдамасы).

Ескерту: бастапқы мәтінде «Толық нұсқасын жүктеу» деген сілтеме аталған, бірақ URL көрсетілмеген.