Қазақша рефераттар

Оқушы еңбегін құрметтеу

Нәтижеге бағытталған білім — тұлғаның руханилығын байытудың негізі

XXI ғасырда жан-жақты зерделі, дарынды, талантты тұлғаны қалыптастыруға бағытталған білім беру мәселесі мемлекетіміздің басты назарында. Білім мен ғылымның Қазақстан дамуына ықпалы артуы үшін әлемдік білім кеңістігіне кірігу, оқытуды жаңғырту және оқу үдерісін заман талабына сай үйлестіру міндеттері алға қойылып отыр. Бұл жағдай мұғалімге білім берудің тиімді жолдарын іздеп, таңдауға еркіндік береді және сонымен бірге үлкен жауапкершілік жүктейді.

Қай кезеңде де мектептегі негізгі тұлға — мұғалім. Мұғалім оқушының алған білімін туған еліне және адамзат игілігіне жұмсай алатын саналы азамат болып қалыптасуына ықпал ететін ұйымдастырушы, бағыт беруші, жол сілтеуші болуы тиіс. Сондықтан халық педагогикасының озық идеяларын пән ерекшелігіне сай тиімді қолдану — оқыту мақсатына жеткізетін маңызды жолдардың бірі.

Оқытудағы ұстаным

Ұзақ жылғы тәжірибемде көздеген негізгі мақсат — оқушыны оқу үдерісінің субъектісі ретінде танып, оның қызығушылығын оятып, қабілетін дамытатын жағдай жасау. Мақсатқа жету оқушының өз іс-әрекеті арқылы жүзеге асады: мұғалім ұйымдастырады, бағыттайды, ал оқушы белсенді әрекет етеді.

Тұлға — адамның келешек өмірінің қалыптасу жобасы. Адам тәрбие арқылы жетіледі, ал тәрбиені нәтижелі жүргізу педагогикалық-психологиялық шеберлікке байланысты. Әр баланың мінез-құлқы мен психологиялық ерекшелігі әртүрлі болғандықтан, білім беру үдерісі де соған сай бейімделуі қажет.

Негізгі бөлім

1) Биология сабағында ойын элементтері арқылы қызығушылықты арттыру

Нәтижеге бағдарланған білімді пәндік құзыреттілік тұрғысынан қарастырғанда, биология пәні оқушының ойлау, пайымдау, тұжырым жасау, тыңдау, түсіну және пікірлесу сияқты дағдыларын дамытуға бағытталады. Осы дағдыларды күнделікті өмірде қолдана алу оқушы үшін білімді өмірлік қажеттілікке айналдырады.

Тәжірибелік тәсіл

Ойын элементтері (жедел сұрақтар, сәйкестендіру, «кім тапқыр?», ұжымдық тапсырмалар) оқушының белсенділігін арттырып, жаңа тақырыпты қабылдауды жеңілдетеді.

Нәтиже

Оқушы қысқа уақытта теорияны меңгеріп, өздігінен ізденуге, танымдық және шығармашылық жұмыстарды орындауға ынталанады.

2) Табиғат құбылыстарын толық әрі дәл түсіндіру арқылы оқу сапасын арттыру

Оқу сапасының өзегі — мазмұнның нақтылығы мен түсіндірудің жүйелілігі. Табиғи құбылыстарды оқытуда оқушыға толық әрі дәл ақпарат беру, мысалдарды орнымен қолдану және білімді әртүрлі дереккөздер арқылы толықтыру маңызды.

Сабақтағы мақсатты әрекеттер

  • Оқы, түсін, түсіндір, болжай біл; қолдан, талда, салыстыр, жинақта.
  • Бағала (пайымда): өз-өзіңе және өзгеге сын көзбен қарап, іс-әрекетіңе талдау жаса.

Оқушы назарында болуы тиіс сұрақтар

  • Не? Қалай? Қандай?
  • Жүйедегі орны қандай?
  • Не үшін қажет?
  • Күнделікті өмірде қолдана аламыз ба?
  • Күнделікті өмірде қандай пайдасы бар?

Мұғалім мен оқушының іс-әрекеті

Мұғалім

  • Білімге жетелейтін әдіс-тәсілдер мен технологияларды қолданады.
  • Әдіс-тәсілдерді ұтымды таңдап, оқу үдерісін ұйымдастырады.
  • Оқушы еңбегін құрметтеп, пікірін ескереді.
  • Қарым-қатынас мәдениетіне тәрбиелеп, бақылау және бағалау жүргізеді.

Оқушы

  • Сұрақ қойып, жауап іздейді; өздігінен білім алудың жолдарын қарастырады.
  • Жауапкершілікпен ізденіп, білім алу дағдыларын қолданады.
  • Бірлесіп жұмыс істеп, өзін және өзгелерді құрметтейді.
  • Қиындықты өз бетінше шешіп, өзін-өзі бағалай біледі.

Бүгінгі таңда сабақтың сапасын, мазмұнын және әдістерін жаңа деңгейге көтеру — үздіксіз ізденісті қажет етеді. Өрімтал ұрпақты өз ұлтын, тілін, ділін сүюге, ата-баба рухын және салт-дәстүрді құрметтеуге үйрету — ұстаз алдындағы маңызды міндет.

Сабақ тәжірибесінен: 7-сынып

§35. Табиғи құбылыстардың көптүрлілігі

Сабақ түрі: дәстүрлі • Типі: аралас

Көрнекіліктер

Интерактивті тақта, түсіндірмелі сұрақтар

Мақсат 1

Табиғи құбылыстардың маңызын түсіндіріп, мысалдар арқылы олардың ерекшеліктері туралы білім қалыптастыру.

Мақсат 2

Қызығушылықты, белсенділікті, ойлау қабілетін және әртүрлі білім көздерімен жұмыс істеу дағдысын дамыту.

Мақсат 3

Өзі тұрған жердің табиғатын қорғауға, тазалығын сақтауға тәрбиелеу; табиғатқа сүйіспеншілік қалыптастыру.

Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдер

  • Сұрақ–жауап
  • Түсіндірмелі сөздікпен жұмыс

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі (рефлексия)

Мұғалім оқушылармен амандасып, көңіл күйді анықтауға арналған қысқа рефлексия жүргізеді: оқушыларға «күн», «бұлт», «бұлт арасындағы күн» бейнеленген карточкалар таратылып, әрқайсысы өз көңіл күйіне сәйкес карточканы көтереді.

II. Үй тапсырмасын тексеру («Кім тапқыр?»)

  1. Қысым дегеніміз не?
  2. Атмосфералық қысым дегеніміз не?
  3. Бәтеңке мен шаңғының қысымы қалай өзгереді?
  4. Неліктен инемен матаны оңай тесеміз, ал қаламсаппен тесу қиынырақ?
  5. Қысымды қандай құралмен өлшейді?
  6. Атмосфералық қысымды алғаш өлшеген ғалым кім?
  7. И. Ньютон кім? Оның қандай еңбектері бар?
  8. Тартылыс күші дегеніміз не?
  9. «Диффузия» сөзі латын тілінен аударғанда нені білдіреді?
  10. Күш дегеніміз не?

III. Өткен сабақты пысықтау

Өткен сабақта «Қысым» тақырыбы қарастырылды: қысымға қатысты мысалдар келтіріліп, атмосфералық қысымның табиғаттағы көріністері талданды.

IV. Жаңа сабақ

Бізді қоршаған ортада әртүрлі өзгерістер үздіксіз жүріп жатады. Табиғаттағы барлық үдерістерді құбылыс деп атаймыз. Табиғи құбылыстар бірнеше түрге бөлінеді: физикалық, биологиялық, метеорологиялық және басқа да құбылыстар.

Қорытынды

Нәтижеге бағытталған білім — оқушының білімді жай меңгеруі емес, оны өмірлік тәжірибесінде қолдана алуы, өзін-өзі дамытуға ұмтылысы және рухани-адамгершілік құндылықтарды бойына сіңіруі. Бұл үдерісте мұғалімнің міндеті — тиімді әдісті таңдап, оқу ортасын ұйымдастыру; ал оқушының міндеті — белсенді әрекет етіп, сұрақ қою, іздену, талдау және қорытынды жасау арқылы өзінің оқу нәтижесіне жауапкершілікпен қарау.