Әлеуметтік - психологиялық тренингті ұйымдастыру принциптеріТоп - бұл ақиқат дүние, топта, өмірдегі сияқты өзіндік тұлға аралық қарым - қатынас, шешім қабылдау, мінез - құлықты таңдау проблемалары бар

Әлеуметтік-психологиялық тренингті ұйымдастыру принциптері

Топ — бұл ақиқат өмірдің шағын моделі. Топ ішінде, күнделікті өмірдегідей, тұлғааралық қарым-қатынас қалыптасады, шешім қабылданады, мінез-құлық үлгілері таңдалады және күрделі жағдайлар талқыланады. Сондықтан әлеуметтік-психологиялық тренинг — қатысушылардың өзара әрекеттесуін қауіпсіз ортада дамытуға арналған мақсатты жұмыс.

Топтық тренингтердің негізгі міндеттері

Өзіндік түсіну

Қатысушының өз сезімін, қажеттілігін, құндылығын және мінез-құлқының себептерін айқынырақ ұғынуы.
Өзіндік реттеу

Эмоцияны басқару, қысым жағдайында тұрақтылық сақтау және мақсатқа сай әрекет ету дағдыларын күшейту.
Қарым-қатынас жағдайында басқаларды түсіну

Басқаның ұстанымын, мотивін, эмоциялық күйін тыңдау және дәл қабылдау қабілетін дамыту.
Қарым-қатынас дағдыларын түзету

Тиімсіз (адекватсыз) мінез-құлық үлгілерін анықтап, олардың орнына жаңа, тиімді (адекватты) дағдыларды қалыптастыру.

Тренингтік топты ұйымдастырудың негізгі принциптері

1) Еріктілік принципі

Әрбір қатысушы тренингке қатысу туралы шешімді өз еркімен қабылдауы тиіс. Қатысуға мәжбүрлеу нәтиже бермейді: тұлғалық өзгеріс адамның ішкі қызығушылығы пайда болғанда ғана мүмкін.

2) Өзара әрекеттесудегі диалогтық принцип

Қатысушылар арасындағы толыққанды тұлғааралық қарым-қатынас өзара сыйластық пен сенімге негізделуі қажет. Диалог — пікір алмасу ғана емес, бір-бірін тыңдау және түсінуге ұмтылу.

3) Өзіндік диагностика принципі

Ең алдымен қатысушы өз проблемасын өзі түсініп, нақтылап, айқындауы тиіс. Бұл — өзіндік ашылу мен жауапкершілікті күшейтетін маңызды қадам.

4) Ақпараттану принципі

Әрбір қатысушы сабақтың қалай өтетінін, қандай ережелер мен формат қолданылатынын алдын ала білуге құқылы. Ашықтық қауіпсіздік пен сенімді арттырады.

Қатысушылар құрамы және орта

Ұсынылатын жас ерекшелігі

Тренингке қатысуға қолайлы жас аралығы — 16–40 жас.

Орынды ұйымдастыру

Тренинг өтетін кеңістік қатысушылардың шеңбер құрып отыруына мүмкіндік беруі қажет. Бұл теңқұқылы диалог пен ашық қатысуды қолдайды.

Психотренердің рөлі

Психотренердің негізгі міндеті — жұмысты ұйымдастыру, әдістемелік қамтамасыз ету және тренингті кәсіби деңгейде өткізу. Сондай-ақ тренер қатысушылардың мақсаттарын, ниеттерін және өзекті мәселелерін дер кезінде айқындап, процесті соған сай бағыттайды.

Тренер жұмысының кезеңдері

1-кезең: Тренингке дайындық

Дайындық кезеңінде әңгімелесу жүргізіледі, қатысушылардан анкета алынады, қажет болған жағдайда құжаттары мен мінездемелері қаралады. Психолог қатысушылардың проблемалары мен ниеттерін анықтайды.

Бағдарлама құру, тақырыпты нақтылау
Уақыты мен орнын белгілеу
Аудио және видео материалдарды таңдау
Таратылатын материалдарды дайындау

2-кезең: Тренингті өткізу

Тренингті өткізу әдістемесі әртүрлі болуы мүмкін. Дегенмен кез келген әлеуметтік-психологиялық тренингте міндетті түрде рөлдік ойын және топтық дискуссия элементтері болуы тиіс.

3-кезең: Қорытынды шығару

Қорытынды әр сабақтың соңында жасалады: қатысушылар өз жетістіктері мен сезімдерін бағалайды. Бұл бағалау әр адамның тұлғалық дамуының динамикасына бағытталуы керек.

Тренердің бақылауы және талдауы

Әр сабақтан кейін тренер өз бақылауларын журналға тіркейді: топ мүшелерінің эмоциялық қалпы, қозғалған тақырыптар, проблеманы талқылауда әр қатысушының үлесі және топтағы маңызды процестер.

Сабақтар циклі аяқталған соң жалпы қорытынды шығарылады. Психологиялық бақылауларды, анкеталарды, тесттерді және бейнематериалдарды талдау арқылы әрбір қатысушының жұмыс нәтижесі анықталады.